Bedrijfsdak
Groen dak schuur
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een groen dak op een schuur is meestal een extensief sedumdak van vier tot acht centimeter dik, dat verzadigd rond zestig kilo per vierkante meter weegt. Sedummatten leggen kun je zelf, maar de draagkracht laat je vooraf narekenen. De bedekking eronder moet waterdicht en wortelvast zijn voordat er iets op gaat.
Welke schuurdaken zich lenen voor sedum
Een schuurdak is vaak een houten balklaag met multiplex of underlayment erop en een bitumineuze laag daaroverheen. Zo'n constructie is ontworpen voor sneeuw en een enkele klimmende bewoner, niet voor een permanente laag verzadigd substraat. Kijk daarom eerst naar de overspanning en de balkafstand. Balken van vijf bij vijftien op een afstand van veertig centimeter over een overspanning van drie meter dragen doorgaans een extensief pakket; wijdere afstanden of grotere overspanningen vragen berekening of verzwaring. Kijk daarna naar de helling. Tot ongeveer vijf graden blijft het substraat vanzelf liggen; daarboven heb je een antislipmat of dwarsschotten nodig om afschuiven te voorkomen. En kijk naar de leeftijd van de bedekking. Een dak dat over vijf jaar toch vervangen moet worden, leg je niet eerst vol met sedum.
De lagen van een sedumdak op een bijgebouw
Van onder naar boven zijn het er vier. Als eerste een wortelwerende laag, tenzij de bestaande bedekking dat al is; EPDM en de meeste moderne bitumineuze lagen zijn wortelvast, oude dakleer niet. Daarboven een drainage- en waterbergingslaag, meestal een geprofileerde kunststof plaat met noppen die water vasthoudt en overtollig water doorlaat. Daarop een filtervlies dat voorkomt dat het substraat de drainage dichtslibt. En bovenop het substraat met de sedummat of met sedumstekjes. Bij een kleine schuur wordt dat vaak samengevoegd in een cassette of een kant-en-klare mat waarin drainage, substraat en beplanting al zitten. Dat scheelt werk en gewicht, maar de waterberging is dan kleiner en het pakket droogt in een hete zomer sneller uit. Rondom hoort een grindstrook of een profiel dat het pakket op zijn plek houdt.
Wat een groen schuurdak oplevert
Het meest tastbare effect zit onder de planten. Een sedumpakket houdt de bedekking uit de zon en dempt de temperatuurschommeling van tientallen graden op een zomerdag naar een paar graden. Juist die schommeling laat bitumen verouderen, dus een dak onder sedum gaat merkbaar langer mee dan hetzelfde dak in de volle zon. Daarnaast houdt het pakket bij een bui een deel van het water vast en geeft het dat vertraagd af, wat het riool ontlast en bij een tuin met een infiltratieput scheelt. In de zomer blijft de ruimte eronder koeler, wat je op een werkplaats of een tuinkantoor merkt. Als isolatie telt sedum nauwelijks mee: droog substraat isoleert een beetje, nat substraat vrijwel niet. Verwacht er dus geen lagere stookkosten van.
Zelf leggen of laten aanleggen
Het leggen van kant-en-klare matten op een klein schuurdak is te doen met twee personen. De matten komen op rol of op pallet, wegen droog al aardig en moeten binnen een dag na levering liggen omdat de beplanting anders in de rol verbrandt. Wat je niet zelf moet doen: beoordelen of de bedekking waterdicht en wortelvast is, en beslissen of de constructie het draagt. Laat je het aanleggen, dan gaat het per vierkante meter, met de matten, de drainage en het vlies in die eenheid. Los daarvan staan de randopsluiting per strekkende meter, een eventuele nieuwe bedekking en het naar boven brengen van het materiaal. Vraag ook of er een inspectiestrook rond de afvoer vrij blijft, want daar moet je bij kunnen zonder het pakket open te breken.
Het dak dat na twee zomers kaal is
De meest voorkomende teleurstelling is een sedumdak dat na twee jaar uit bruine plekken en onkruid bestaat. Dat komt zelden door de planten en bijna altijd door verwaarlozing. Sedum groeit op een schrale bodem en heeft weinig nodig, maar wel iets: een keer per jaar een langzaam werkende meststof, en in een lange droge periode water, zeker in het eerste jaar en op een dun pakket. Zonder voeding raakt het substraat uitgeput en nemen mos en gras het over, en die halen het pakket uit balans. Loop het dak daarom twee keer per jaar na, verwijder opkomende boompjes en grassen met wortel en al, en controleer meteen de afvoer. Dat is samen een uurtje werk per jaar en bepaalt of het dak er over tien jaar nog groen bij ligt.
Veelgestelde vragen
Kan een groen dak op een schuur met helling?
Tot ongeveer vijf graden zonder maatregelen. Daarboven tot een graad of vijftien werk je met een antislipvlies, dwarslatten of cassettes die het substraat vasthouden. Boven de vijftien graden wordt het een specialistische opbouw met schotten en extra verankering, en dan is de vraag of het de moeite waard is. Op een steil schuurdak is een pannen- of golfplatendak eenvoudiger.
Trekt een sedumdak ongedierte aan?
Insecten wel, en dat is de bedoeling: bijen en vlinders komen op de bloei af. Muizen en ratten hebben geen belang bij een schraal sedumpakket van enkele centimeters, want er is geen voedsel en geen dekking. Bij een intensief dak met hoge beplanting ligt dat anders. Houd de randopsluiting dicht en laat geen open naden bij de dakrand, want daar kruipt wel iets in.
Hoe zie je een lekkage onder een groen dak?
Later dan bij een kaal dak, en dat is het grootste nadeel. Water verspreidt zich onder het pakket en komt meters verderop naar binnen. Daarom hoort de bedekking vóór het aanleggen getest te worden, bijvoorbeeld door het dak een nacht onder water te zetten of met een elektronische lekdetectie. Leg bovendien een inspectiestrook langs de rand en rond de afvoer vrij.