Dakisolatie
Isolatiemateriaal voor het dak: de opties
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Als materiaal voor dakisolatie kies je in de praktijk tussen PIR-hardschuim, minerale wol zoals glas- en steenwol, en natuurlijke materialen zoals houtvezel. PIR isoleert het meest per centimeter, minerale wol kost het minst per vierkante meter en houtvezel houdt zomerwarmte het langst tegen.
Wat de eigenschappen praktisch betekenen
Er zijn vier eigenschappen die ertoe doen. De warmtegeleiding bepaalt hoeveel dikte je nodig hebt voor een bepaalde waarde. De drukvastheid bepaalt of het materiaal onder een dakbedekking kan liggen waar overheen gelopen wordt. De dampopenheid bepaalt hoe de constructie met vocht omgaat. En de warmtecapaciteit bepaalt hoe lang het duurt voordat zomerwarmte doorkomt. PIR scoort hoog op de eerste twee, minerale wol op prijs en pasvorm, houtvezel op de laatste twee. Er is geen materiaal dat op alle vier wint, en dat is de reden dat de vraag welk materiaal het beste is geen enkelvoudig antwoord heeft.
Drukvastheid: waarom een plat dak PIR krijgt
Op een plat dak ligt de isolatie boven op het dakbeschot en onder de dakbedekking. Daar wordt overheen gelopen bij aanleg en onderhoud, en bij zonnepanelen of een dakterras staat er permanent gewicht op. Minerale wol zou daar indeuken en plaatselijk zijn waarde verliezen. PIR is hard en vervormt nauwelijks, en dat is de reden dat je op platte daken vrijwel altijd hardschuim aantreft, afgerekend per vierkante meter dakvlak. Let bij de bestelling op de verbinding: platen met een sponning of messing en groef vallen in elkaar en geven minder luchtlekkage dan rechte platen die tegen elkaar aan liggen.
Pasvorm: waarom een oude kap wol krijgt
Bij een kap uit 1930 staan de spanten zelden op gelijke afstand en zijn ze zelden recht. Een harde plaat moet dan stuk voor stuk op maat worden gesneden en laat alsnog kieren waar het hout krom is. Minerale wol veert en drukt zich aan, waardoor de aansluiting op onregelmatig houtwerk vanzelf goed komt. Dat is een reëel voordeel, want een kier van een centimeter over de lengte van een spant kost meer rendement dan het dikteverschil met PIR oplevert. Voor een zoldervloer, waar dikte helemaal geen rol speelt, is minerale wol om diezelfde reden plus de prijs de logische keuze.
Waar de offerte over moet gaan
Vraag niet welk merk maar welke dikte in millimeters en welke Rd-waarde het pakket oplevert, want dat laatste getal bepaalt of je recht hebt op ISDE-subsidie; de drempel ligt op 3,5. Vraag daarnaast hoe de dampremmende laag wordt uitgevoerd en hoe de aansluitingen op gevel, spanten en dakramen luchtdicht worden gemaakt. Dat is een eigen post per vierkante meter en juist daarop moet je niet bezuinigen: warme binnenlucht die langs de isolatie stroomt kost meer rendement dan een paar centimeter minder plaat. Controleer bij oplevering wat er daadwerkelijk ligt, want de dikte staat op de plaat zelf gedrukt en is na het afwerken niet meer te zien.
Veelgestelde vragen
Is natuurlijke isolatie minder effectief?
In de winter niet: houtvezel, hennep en vlas presteren vergelijkbaar met minerale wol bij dezelfde dikte. In de zomer presteren ze juist beter, omdat ze warmte langer vasthouden voordat die doorkomt. Wat je inlevert is prijs en beschikbaarheid van uitvoerders met ervaring. Voor een zolderkamer die in juli te heet wordt, is het die meerprijs vaak waard.
PIR of PUR: maakt dat verschil?
PIR is een doorontwikkeling van PUR met een betere brandwerendheid en een iets lagere warmtegeleiding. In de praktijk kom je PUR vaker tegen als gespoten schuim en PIR als plaat. Voor plaatisolatie op of onder een dak is PIR de standaard. Bij gespoten toepassingen gelden andere aandachtspunten rond ventilatie en latere demontage.
Kan ik verschillende materialen combineren?
Ja, en dat gebeurt vaak: PIR tussen de spanten waar hoogte schaars is, met een laag minerale wol onder de spanten door om de koudebrug bij het hout op te heffen. De waarden tel je op. Let op de volgorde in verband met dampdoorlatendheid en laat de uitvoerder bepalen wat aan welke kant komt, want verkeerd om levert vocht in de constructie op.