Dakterras
Tegels op een dakterras: welke en hoe?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Tegels op een dakterras liggen nooit rechtstreeks op de dakbedekking maar op verstelbare tegeldragers, met een beschermmat ertussen. Daaronder loopt het water vrij naar de afvoer en blijft de bedekking bereikbaar. Keramiek van twee centimeter dik is de gangbare keuze; beton van vijf centimeter alleen als de constructie het draagt.
Waarom tegels op dragers liggen en niet in zand
Een dakterras is geen tuinvloer. Onder de tegels ligt een waterdichte laag die de woning droog houdt, en alles wat je erop legt moet die laag beschermen en bereikbaar laten. Zand of split houdt vocht vast, schuurt bij elke beweging over de bedekking en maakt het onmogelijk om later een lekkage op te sporen zonder de hele vloer te ontmantelen. Verstelbare dragers lossen dat op. Het zijn kunststof poten met een schroefdraad waarmee je elke tegel op hoogte stelt, ondanks het afschot dat het dak nodig heeft. Het resultaat is een waterpas terras boven een aflopend dak. De ruimte tussen tegel en dak werkt bovendien als drainage en als ventilatie, zodat het water rechtstreeks naar de afvoer loopt en de bedekking na regen snel opdroogt.
Keramiek, beton of houtcomposiet
Keramische tegels van twee centimeter zijn de gebruikelijke keuze op dragers. Ze zijn licht, vorstbestendig, nemen nauwelijks water op en blijven schoon zonder veel werk. Nadeel is dat ze bij puntbelasting kunnen breken, dus er hoort een rubberen kopje op elke drager en soms een verstevigingsplaat onder de tegel. Betontegels van vijf centimeter zijn robuuster en liggen stiller, maar ze wegen ruim twee keer zoveel en dat merkt de constructie. Houtcomposiet in vlonderdelen is het lichtst en het prettigst op blote voeten; het vraagt wel een onderregelwerk op de dragers en het verkleurt in de eerste jaren. Bedenk ook dat een lichte tegel bij storm kan opwaaien op een hoog gebouw, terwijl een zware tegel op een oud dak juist het probleem is.
Gewicht, wind en de rand van het terras
Tel de belasting op voordat je bestelt. Keramiek op dragers komt inclusief onderbouw rond de veertig kilo per vierkante meter, beton al gauw op het dubbele, en daar komen mensen, meubels en een plantenbak bovenop. Een dakvloer van beton heeft daar doorgaans ruimte voor, een houten balklaag van een aanbouw uit de jaren zeventig lang niet altijd. Laat dat narekenen als je twijfelt. Aan de randen speelt wind: op de hoeken van een gebouw ontstaat onderdruk die tegels kan lichten, zeker bij een terras op hoogte. Daar horen zwaardere tegels, klemmen of een randopsluiting. Houd verder rondom een strook van enkele tientallen centimeters vrij van de opstand, zodat de bedekking daar zichtbaar blijft en je bij de aansluiting kunt komen.
Hoe een dakterrasvloer wordt afgerekend
Het leggen gaat per vierkante meter, en die eenheid dekt de dragers, de tegels en het stellen. Alles wat een rand raakt gaat per strekkende meter: de opsluiting, de aftimmering langs de opstand en het pasmaatwerk waar het terras niet haaks is. Zagen van keramiek is apart werk met een natzaag en telt door bij een terras met veel hoeken of een schuine gevel. Buiten de post vallen doorgaans het opnemen van de oude vloer, de afvoer daarvan en het naar boven krijgen van het materiaal. Dat laatste onderschat bijna iedereen: een pallet keramiek gaat niet door een woning heen en vraagt een ladderlift of een kraan. Vraag daarnaast of er een beschermmat onder de dragers wordt gelegd, want dat is een aparte materiaalregel die vaak ontbreekt.
Het luik dat er niet is
De fout waar je jaren later tegenaan loopt, is een dichtgelegd terras zonder toegang tot de afvoer. Op een dakterras zit de hemelwaterafvoer onder de vloer, en die raakt op termijn verstopt met blad, zand en mos dat tussen de tegels doorspoelt. Wie het terras van muur tot muur heeft dichtgelegd, moet bij de eerste verstopping tientallen tegels van hun dragers tillen om erbij te komen, met kans op breuk en met een vloer die daarna nooit meer helemaal vlak ligt. Leg daarom rond elke afvoer een klein veld van losse tegels dat je zonder gereedschap kunt oplichten, en markeer die plek bijvoorbeeld met een afwijkende voegbreedte. Plaats bovendien een bladvanger in de afvoer en spoel die twee keer per jaar door. Dat is het verschil tussen een handeling van vijf minuten en een dag sloopwerk.
Veelgestelde vragen
Mag je zomaar een dakterras op een plat dak leggen?
Niet zonder te kijken naar draagkracht, afscheiding en regelgeving. Een dak dat als terras wordt gebruikt heeft een hekwerk van voldoende hoogte nodig en de constructie moet de gebruiksbelasting aankunnen. Kijkt het terras uit op een buurperceel, dan gelden er regels over uitzicht en afstand. Vraag bij de gemeente na of er een vergunning nodig is, want dat verschilt per situatie en per bestemmingsplan.
Beschadigen tegeldragers de dakbedekking?
Niet als er een beschermmat onder ligt en de dragers een voldoende groot draagvlak hebben. Het risico zit in puntbelasting: een smalle poot onder een zware tegel drukt zich bij warm weer in een bitumineuze laag. Bij EPDM speelt daarnaast dat sommige kunststoffen niet met rubber samengaan. Vraag de leverancier expliciet welke mat bij jouw type bedekking hoort.
Hoe krijg je een terras waterpas op een aflopend dak?
Met de schroefdraad in de dragers. Elk pootje is in hoogte instelbaar, meestal over een bereik van enkele centimeters, en voor grotere hoogteverschillen bestaan er verlengstukken en een kantelplaatje dat het afschot corrigeert. Je begint op het hoogste punt van het dak met de laagste stand en werkt naar het laagste punt toe. Meet met een lange rei en niet met een korte waterpas.