Dakterras
Lichtgewicht dakterras tegels: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Lichtgewicht tegels voor een dakterras wegen ruwweg een derde van betontegels en maken een terras mogelijk op een constructie die daar niet voor is ontworpen. Het gaat om keramiek van twintig millimeter op dragers, composiet, rubber of kunststof roosters. Wat je mag leggen, volgt uit de balkmaat en de overspanning van het dak.
Uitrekenen wat je dak nog aankan
Een constructeur werkt met twee soorten belasting. Het eigen gewicht is alles wat permanent op het dak ligt: de bedekking, de isolatie, de vloeropbouw en de tegels. De veranderlijke belasting is wat er tijdelijk bij komt: mensen, meubels, plantenbakken, sneeuw en water dat bij een verstopte afvoer blijft staan. Voor een dak dat alleen voor onderhoud wordt betreden, is die tweede post laag aangehouden; voor een dakterras ligt hij aanzienlijk hoger. Het verschil tussen die twee uitgangspunten is precies de ruimte die je moet vinden. Meet daarom de hart-op-hartafstand van de balken, hun hoogte en breedte en de vrije overspanning, en leg die gegevens samen met je gewenste vloeropbouw voor aan een constructeur. Dat advies is een kleine post in het geheel.
Wat de materialen werkelijk wegen
Een betontegel van vijftig millimeter dik komt uit rond honderd kilo per vierkante meter, en dat is het getal waar lichtere alternatieven zich aan meten. Keramische tegels van twintig millimeter op verstelbare dragers zitten daar ruim onder, ergens rond de helft inclusief de dragers. Composiet vlonderplanken op een regelwerk zijn lichter nog, houten vlonderdelen van vurenhout eveneens, al nemen die water op en worden ze in een natte winter zwaarder. Rubbertegels en kunststof kliktegels zijn de lichtste categorie. Reken altijd met de opbouw als geheel: de dragers, het regelwerk, het beschermvlies en de drainagelaag tellen mee, en een plantenbak met natte grond weegt op één plek meer dan alle tegels eromheen samen.
Waarom tegeldragers meer doen dan hoogte verstellen
Een verstelbare drager onder elke tegelhoek doet drie dingen tegelijk. Hij maakt de vloer waterpas op een dak dat afschot heeft, hij creëert een doorlopende ruimte waarin water naar de afvoer stroomt, en hij verdeelt de belasting over vaste punten in plaats van over het hele vlak. Dat derde punt is een aandachtspunt: onder elke drager staat de last op een oppervlak ter grootte van een schoteltje, en die puntbelasting drukt in de isolatie eronder. Op zachte isolatieplaten zakken dragers in en gaat de vloer scheef staan. Kies daarom drukvaste isolatie onder een terras, of leg onder elke drager een verdeelplaatje. Vraag de leverancier naar de toegestane belasting per drager; die staat in de documentatie.
Hoe zo'n vloer wordt gerekend
De vloer gaat per vierkante meter, en dat tarief dekt het materiaal en het leggen. Los daarvan staan de dragers of het regelwerk, het beschermvlies, de drainagelaag en het snijwerk langs de randen, want elke schuine hoek in een dakvlak levert pasmaatwerk op. Verticaal transport is bij een appartement een aparte post: keramiek is zwaar per stuk en gaat niet stapelsgewijs de trap op. Verder horen het uitnemen en afvoeren van de bestaande vloer, en een eventueel constructief advies, als eigen regels op papier. Een klein terras valt per meter altijd ongunstiger uit dan een groot, omdat het opbouwen van de werkplek en de aanvoer hetzelfde blijven ongeacht het oppervlak.
Het gewicht dat pas na de aanleg op het dak komt
De valkuil is niet de tegel maar wat er later bij komt. Een terras wordt opgeleverd met een lichte vloer en de constructeur heeft dat goedgekeurd, en daarna verschijnen er plantenbakken met natte potgrond, een loungebank, een tuinkast, een parasolvoet gevuld met water en soms een opblaasbad. Elk van die dingen staat op een klein oppervlak en telt zwaarder dan een vergelijkbaar gewicht dat over het vlak is verdeeld. Water alleen al weegt duizend kilo per kubieke meter. Bepaal daarom vooraf waar de zware punten komen, plaats die boven een draagmuur of boven een balkoplegging, en houd het midden van de overspanning leeg. Schrijf op wat het dak aankan en bewaar dat bij de papieren van je woning.
Veelgestelde vragen
Waaien lichte tegels van het dak?
Op een laag dak zelden, op een hoog gebouw is het een reëel punt. Windzuiging is het sterkst in de hoeken en langs de randen van een plat dak. Kunststof kliktegels en dunne rubbertegels zijn licht genoeg om op te lichten als er wind onder komt. Werk de randen daarom af met zwaardere tegels of een grindstrook, en houd rond de dakrand een vrije zone aan.
Kan ik keramiek van twintig millimeter zomaar op dragers leggen?
Voor die dikte zijn dragers met een kruisvormige kop bedoeld die de vier hoeken tegelijk ondersteunen. Losse tegelhoeken zonder ondersteuning breken bij een puntbelasting, bijvoorbeeld als iemand met een tafelpoot precies op de rand staat. Kies tegels die door de leverancier voor buitengebruik op dragers zijn vrijgegeven, en gebruik de bijbehorende afstandhouders zodat de voegen overal even breed blijven.
Is een houten vlonder lichter dan tegels?
In droge toestand meestal wel, maar hout neemt water op en een doorweekte vlonder van vurenhout weegt aanzienlijk meer dan dezelfde vlonder in augustus. Tel daarbij het regelwerk eronder. Hardhout is per plank zwaarder maar mag dunner, composiet zit ertussenin en blijft in gewicht stabiel omdat het nauwelijks vocht opneemt.