Dakonderhoud
Onderhoud plat dak: wat moet er wanneer gebeuren?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Onderhoud aan een plat dak komt neer op twee keer per jaar het dak vegen, de afvoeren vrijmaken en de randen en naden nalopen. Een onderhoudsabonnement loopt per jaar en neemt dat werk over. Doe je niets, dan begint een plat dak na tien jaar problemen te geven die met onderhoud pas na twintig jaar zouden komen.
Wat er twee keer per jaar moet gebeuren
Het belangrijkste is de waterafvoer. Blad, mos en zand verzamelen zich rond de afvoerputjes, en een verstopte afvoer betekent water dat blijft staan. Haal het vuil weg, controleer of het bladrooster nog op zijn plaats zit en giet een emmer water bij de put om te zien of het wegloopt. Loop daarna de randen na: de dakrandafwerking, de opstanden langs muren en de aansluitingen rond doorvoeren en lichtkoepels. Daar begint bijna elke lekkage, niet midden op het vlak. Kijk ten slotte of er blaasjes of plooien in de bedekking zitten en of er ergens grind of ballast is weggewaaid. Doe dit in het late najaar en in het vroege voorjaar.
Waarom stilstaand water het probleem is
Een plat dak is niet plat: het hoort een licht afschot te hebben naar de afvoer. Blijft er toch water staan, dan is dat op zichzelf niet direct lek, maar het versnelt alles. Bitumen veroudert sneller onder een permanente waterlaag, algen en mos krijgen houvast en in de winter zet ijs uit in elke naad waar water in kruipt. Een plas die na twee dagen droog weer verdwenen is, is normaal. Een plas die er altijd staat en die je herkent aan de vuilrand eromheen, is een aandachtspunt. Meestal komt dat door een verzakking in de isolatie of het beschot, en dat is bij de eerstvolgende renovatie op te lossen door het afschot te herstellen.
EPDM, bitumen en wat dat voor het onderhoud betekent
Bitumen bestaat uit twee lagen die met een brander of koud zijn verkleefd, en de naden zijn de zwakke plek. Daar let je dus op: naden die opkomen, blaasvorming en scheurtjes in de toplaag. EPDM is één stuk rubber over het hele dak, waardoor er nauwelijks naden zijn; daar zit het risico juist bij de randen, de doorvoeren en op plekken waar mechanisch iets is beschadigd. Bij beide geldt dat een dak niet bedoeld is om regelmatig op te lopen. Wil je er vaak op, bijvoorbeeld voor zonnepanelen of een dakterras, dan hoort er een looppad of tegel op om puntbelasting te voorkomen. Vraag daarnaar bij aanleg.
Wanneer onderhoud niet meer helpt
Op een gegeven moment is het dak op en dan is onderhoud uitstel. Signalen: blaasvorming over grote oppervlakken, een bedekking die bros aanvoelt en scheurt als je hem buigt, of vocht dat je binnen ziet terwijl je buiten geen enkel lek kunt aanwijzen. Dat laatste betekent meestal dat de isolatie verzadigd is en het water zich onder de bedekking verplaatst. Coaten of een reparatie brengt dan niets, want het probleem zit eronder. Een plat dak inclusief isolatie en dakbeschot vervangen ligt per vierkante meter ruim twee keer zo hoog als alleen de EPDM-bedekking vernieuwen. Laat beoordelen of de isolatie droog is voordat je die keuze maakt.
Veelgestelde vragen
Kan ik het onderhoud aan mijn platte dak zelf doen?
Bij een uitbouw of garage die veilig bereikbaar is: prima. Vegen, afvoer vrijmaken en visueel controleren vraagt geen vakkennis. Loop wel op zachte zolen en niet met tuingereedschap over de bedekking. Bij een dak op de eerste verdieping of hoger wordt werken op hoogte het risico, en dan is een onderhoudsabonnement per jaar een redelijke prijs voor het uitbesteden daarvan.
Hoe lang gaat een plat dak mee met goed onderhoud?
Tweelaags bitumen haalt met onderhoud twintig tot dertig jaar, EPDM vaak dertig tot vijftig jaar. Zonder onderhoud kort dat aanzienlijk in, vooral doordat verstopte afvoeren en stilstaand water de veroudering versnellen. De grootste winst zit niet in dure producten maar in twee keer per jaar de afvoer vrijmaken, en dat kost bijna niets.
Moet ik mos van mijn platte dak verwijderen?
Mos op de ballastlaag of op het grind is geen probleem. Mos dat direct op de bedekking groeit en wortelt wel, want de wortels houden vocht vast en kruipen in scheurtjes. Verwijder het voorzichtig met een zachte borstel en gebruik geen hogedrukreiniger op bitumen of EPDM: dat beschadigt de toplaag en versnelt precies wat je wilde voorkomen.