Dakkapel
Rieten dak dakkapel: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een dakkapel in een rieten dak wordt bijna altijd in het riet opgenomen, met afgeronde hoeken en riet dat over de zijwangen doorloopt. Dat vraagt meer werk dan een dakkapel op een pannendak, omdat het riet rondom met de hand wordt gestoken. Loodwerk en de aansluiting bepalen of het geheel droog blijft.
Waarom een dakkapel in riet ronde vormen krijgt
Riet laat zich buigen maar niet vouwen. Een scherpe hoek betekent halmen die knikken, en op een knik blijft water hangen in plaats van door te lopen. Daarom krijgen dakkapellen in een rieten dak vloeiende overgangen: ronde bovenhoeken, een licht bollend dakje en zijwangen die met het rietvlak meelopen. Dat is geen stijlkeuze maar waterbouw. Elke plek waar het riet stil water vasthoudt, verteert sneller dan de rest van het dak, en de plekken rond een uitbouw zijn daar het gevoeligst voor. Om dezelfde reden staat zo'n kapel dieper in het dakvlak dan een exemplaar op pannen: er moet dertig centimeter rietpakket omheen passen zonder dat de bovenkant van de kapel onder het rietoppervlak verdwijnt.
De aansluiting waar het water samenkomt
Naast elke dakkapel ontstaan twee holle hoeken waar het water van het bovenliggende dakvlak langs de kapel omlaag moet. In riet los je dat op met een ingewerkte kilgoot van zink of lood die onder het rietpakket doorloopt en pas ver onder de kapel weer vrijkomt. Boven de kapel gaat het riet met een lichte overhang over de bovenrand heen, zodat er geen naad ontstaat waar water in kan staan. Het dakje van de kapel zelf krijgt zink, EPDM of opnieuw riet, afhankelijk van de helling. Bij al deze details geldt dat de metalen delen ruim onder het riet moeten doorlopen. Een strook die te kort is uitgevoerd geeft geen lekkage bij motregen, wel bij slagregen met wind.
Wat brandveiligheid en welstand vragen
Bij nieuw rietwerk komt er tegenwoordig vrijwel altijd een brandwerende plaat onder het pakket, en die loopt ook rond de dakkapel door. Dat betekent dat de kapel bij plaatsing wordt aangesloten op die plaat en niet alleen op het dakbeschot. Houd daarnaast rekening met welstand: in dorpen met veel rietgedekte panden liggen er vaak regels over de maximale breedte, de plaats in het dakvlak en de vorm van de kapel. Een rechthoekige prefab doos met kunststof bekleding wordt op zo'n woning zelden goedgekeurd. Vraag de gemeente om de eisen voordat je een ontwerp laat maken, want een afwijzing kost je de tekenkosten en een paar maanden in de planning.
Hoe zo'n dakkapel wordt afgerekend
Er zijn twee partijen aan het werk en dat zie je in de begroting terug. De timmerman of dakkapelbouwer levert en plaatst het casco per stuk, met het openen van het dakvlak, de constructie en het kozijnwerk erbij. De rietdekker rekent het rietwerk eromheen per vierkante meter, met de kilkepers per strekkende meter en het loodwerk per aansluiting. Daar bovenop komt de steiger, die bij riet vrijwel altijd nodig is en per week loopt. Laat vastleggen wie waar verantwoordelijk voor is bij de overgang, want dat is precies de plek waar het bij lekkage over en weer gaat. Eén hoofdaannemer die beide partijen aanstuurt maakt dat gesprek achteraf een stuk korter.
De prefab kapel die in het riet verdwijnt
De klassieke misgreep is een standaard prefab element bestellen dat is getekend voor een pannendak. Zo'n kapel is te laag: het rietpakket is veel dikker dan een pannendekking, waardoor de zijwangen nauwelijks boven het rietoppervlak uitsteken en het riet tegen de kozijnen aan komt te liggen. Water dat langs het riet loopt eindigt dan tegen het hout, met rot in de onderdorpel als resultaat, en de ramen zijn van binnen nauwelijks nog te bedienen zonder in het riet te grijpen. De hoogte van de kapel hoort dus te worden bepaald nadat de rietdikte vaststaat. Laat de rietdekker meekijken op de tekening voordat er iets in productie gaat.
Veelgestelde vragen
Kan een dakraam in plaats van een dakkapel in riet?
Dat kan en het is aanzienlijk eenvoudiger, want een dakraam vraagt alleen een verhoogde omranding zodat het glas boven het rietpakket uitkomt. Er zijn speciale sets voor rietdaken met een extra hoge opstand. Je levert wel stahoogte in, dus voor een slaapkamer op een lage zolder blijft een kapel de enige oplossing die vloeroppervlak oplevert.
Gaat het riet rond een dakkapel korter mee?
Ja, meestal wel. Rond een uitbouw ontstaan luwtes waar het riet trager droogt en waar bladeren blijven liggen. In de kilkepers naast de kapel zie je daardoor eerder mos en slijtage dan op het open dakvlak. Dat is geen reden om af te zien van een dakkapel, wel om die hoeken bij elke onderhoudsbeurt als eerste te laten nakijken.
Mag een dakkapel op een rietgedekt monument?
Alleen met een vergunning en vrijwel altijd met voorwaarden over vorm, maat en materiaal. Bij een rijksmonument beoordeelt de gemeente samen met een erfgoedcommissie of de ingreep het beeld aantast. Begin daar het traject, nog voor je met een bouwer praat. Een goedgekeurd ontwerp is bij dit soort panden het lastigste onderdeel van het hele project.