Groendak
Sedum dakbedekking nadelen — eerlijk op een rij
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
De nadelen van sedum dakbedekking zitten in gewicht, controle en onderhoud: verzadigd substraat weegt fors, een lek eronder is lastig te vinden en het groen vraagt twee beurten per jaar. Daar komt bij dat sedum nauwelijks isoleert en dat de laag eronder onbereikbaar wordt zodra het pakket ligt.
Het gewicht dat pas na een regenweek telt
Leveranciers noemen vaak een gewicht in droge toestand, en dat getal is niet het getal waarop een constructeur rekent. Substraat is een sponsachtig mengsel van lava, bims en organisch materiaal dat volgezogen enkele malen zwaarder weegt dan droog. Bij een extensief pakket praat je verzadigd over enkele tientallen kilo's per vierkante meter, en dat komt bovenop het eigen gewicht van het dak en bovenop de sneeuwbelasting waarmee de constructie al rekening houdt. Bij een houten aanbouw of een garage met een ruime overspanning is dat het verschil tussen kan en kan niet. Vraag daarom altijd het verzadigde gewicht op en laat een constructeur naar de balkmaat, de overspanning en de hart-op-hartafstand kijken voordat je iets bestelt.
Een lek zoeken onder een gesloten groendek
Op een kaal plat dak volgt een dakdekker het water naar de laagste plek en vindt hij een blaas, een scheur of een losgelaten naad. Onder een sedumdak kan dat niet. Water dat door een beschadiging naar binnen komt, verplaatst zich onder de folie en verschijnt binnen op een plek die meters van het lek af ligt. Het opsporen gebeurt dan met een lekdetectiemeting of, als dat niets oplevert, door het groen in banen open te leggen. Dat is arbeid, en het substraat dat je eruit haalt kun je zelden allemaal terugleggen. Daarom leggen goede aanleggers vooraf inspectieluiken rond de afvoeren en langs de opstanden, en houden ze een grindstrook vrij langs de dakrand.
Wat er misgaat in een droge zomer
Sedum overleeft droogte doordat het water in zijn bladeren opslaat, maar dat vermogen kent een grens die samenhangt met de dikte van het substraat. Een dun pakket op een dak op het zuiden, boven een geïsoleerde woning die de warmte tegenhoudt, kan in een droge periode van enkele weken volledig verkleuren naar rood en bruin. Meestal komt het daarna terug, maar op de kale plekken vestigen zich mossen en onkruiden die het sedum verdringen. Het gevolg is een dak dat er na een paar jaar uitziet als een mosveld met wat sedum ertussen. Een dikker substraat en een drainageplaat met waterbuffer beperken dat, en op kwetsbare daken is een beregeningsslang in het eerste jaar geen luxe.
Wat sedum niet doet
Er worden eigenschappen aan groendaken toegeschreven die het pakket maar beperkt waarmaakt. De isolerende werking is er, maar bescheiden: een laag vochtig substraat geleidt warmte redelijk goed en vervangt geen isolatieplaat. In de zomer helpt het wel merkbaar tegen opwarming, omdat verdamping het dakoppervlak koeler houdt. Ook vervangt sedum de dakbedekking niet; eronder ligt gewoon een waterdichte laag die zijn eigen levensduur heeft. Wat het pakket wel doet, is die laag beschermen tegen ultraviolet licht en tegen temperatuurschommelingen, waardoor die langer meegaat. En het houdt water vast bij een bui, wat de reden is dat gemeenten en waterschappen er subsidie op geven.
De afvoer die dichtslibt met substraat
De storing die het vaakst voorkomt, is een verstopte afvoer. Fijn materiaal uit het substraat spoelt met regenwater mee naar het laagste punt, en als daar geen inspectieput met filterrand omheen zit, verdwijnt het in de hemelwaterafvoer. Wat volgt, is een dak dat bij een stevige bui blank komt te staan, en dan liggen alle nadelen bij elkaar: het pakket zuigt zich vol, het gewicht loopt op tot boven wat de constructeur heeft aangehouden en het water zoekt zijn weg langs de opstand naar binnen. Een noodoverloop door de dakrand voorkomt de ergste afloop en hoort standaard aanwezig te zijn. Controleer die put twee keer per jaar, in het najaar en na de eerste groeispurt in het voorjaar.
Veelgestelde vragen
Trekt een sedumdak ongedierte aan?
Insecten wel, en dat is grotendeels de bedoeling: bijen, hommels en vlinders komen op de bloei af. Ratten en muizen hebben er weinig te zoeken, want er is geen voedsel en het substraat is te schraal om in te graven. Wat wel gebeurt, is dat vogels in het substraat pikken op zoek naar insecten en daarbij plukjes losmaken, vooral in het eerste jaar na aanleg.
Kan ik een sedumdak weer verwijderen?
Ja, maar het is handwerk. Vegetatie en substraat gaan er laag voor laag af, meestal met kruiwagens of een transportband, en dat is een aanzienlijke hoeveelheid materiaal dat afgevoerd moet worden. Daarna liggen het filtervlies, de drainageplaat en de wortelwerende folie er nog. Reken op meerdere dagen en op stortkosten voor het substraat, dat als bouwstof en niet als tuinafval telt.
Gaat de dakbedekking onder sedum langer mee?
Doorgaans wel. De grootste veroudering van een dakbedekking komt van ultraviolet licht en van temperatuurwisselingen, en onder een groenpakket blijft de laag donker en koel. Daar staat tegenover dat je niet ziet wat er gebeurt en dat herstel veel meer werk is. Kies dus voor een bedekking met een lange levensduur en laat die vóór de aanleg van het groen beoordelen.