Dakraam
Balkon dakraam velux: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een balkon dakraam van Velux is een tuimelvenster waarvan het onderste deel naar voren klapt tot een balustrade, zodat er in het dakvlak een klein balkon ontstaat. Het bovenste deel scharniert daarbij omhoog. De uitvoering vraagt een dakhelling tussen ongeveer 35 en 53 graden en een sparing over twee sporen.
Hoe het uitklappen technisch werkt
Het element bestaat uit twee delen in één kozijn. Het bovenste deel is een tuimelvenster dat je aan de bovenzijde naar buiten en omhoog duwt, zodat het als een luifel boven je hoofd blijft staan. Het onderste deel kantelt naar voren tot het verticaal staat en klikt daar vast; de zijkanten klappen mee naar buiten en vormen samen met de bovenrand een balustrade van staal of aluminium. Je stapt dan in de dakopening zelf en staat met je voeten nog op de zoldervloer. De diepte die je wint is dus geen echt balkon maar een uitsparing van enkele decimeters. Het sluiten gaat in omgekeerde volgorde en is een handeling van seconden, met een vergrendeling die het onderdeel op zijn plaats houdt.
Waarom de dakhelling zo nauw luistert
De onderste vleugel moet in geopende stand verticaal komen te staan; dat is de eis waar de balustrade zijn hoogte aan ontleent. Ligt het dak flauwer dan ongeveer vijfendertig graden, dan komt het paneel niet rechtop en blijft het als een schuine leuning staan, wat de veiligheid ondermijnt. Bij een dak dat steiler is dan drieënvijftig graden lukt het openen van het bovendeel niet meer zonder dat het tegen de constructie loopt. Ook de plaatsingshoogte ligt vast: de onderkant van het kozijn hoort dicht bij de zoldervloer te zitten, want anders stap je op een dorpel in plaats van erdoorheen. Meet daarom eerst je dakhelling met een digitale hoekmeter op een spoor voordat je verder kijkt.
Wat er constructief moet gebeuren
Het element is fors, zowel in breedte als in gewicht, dus er gaat vrijwel altijd minstens één spoor doorheen. Dat spoor droeg zijn deel van het dak, en die last moet naar de sporen ernaast worden gebracht met een raveelbalk boven en onder de sparing. Bij een breed element hoort daar een berekening bij, want de balk moet niet alleen de dakbelasting dragen maar ook het gewicht van het venster met dubbel of driedubbel glas. Daarnaast wordt er in de opening geleund, dus de zijstijlen krijgen een horizontale belasting die een gewoon dakraam niet kent. Laat een constructeur of een ervaren timmerman de raveling bepalen en vraag om de balkmaat op de tekening, niet alleen op de offerte.
Vergunning, welstand en het zicht op de buren
Een dakraam is aan de achterzijde vaak vergunningvrij, maar een uitklapbaar element gedraagt zich als een balkon en dat verandert de beoordeling. Aan het voordakvlak is de kans op een vergunningplicht groot, en in een beschermd stadsgezicht of bij een monument geldt dat ook aan de achterkant. Daarnaast speelt het burenrecht: een opening waar je uit kunt leunen en die binnen twee meter van de erfgrens uitzicht geeft op het perceel van de buren, valt onder andere regels dan een raam dat alleen licht doorlaat. Bespreek het met de buren voordat je bestelt, want een geplaatst element terugbouwen is een dure les. Vraag de gemeente om een schriftelijke bevestiging van wat er in jouw situatie geldt.
Wat het onderhoud van het scharnierwerk vraagt
Het verschil met een gewoon dakraam zit in het aantal bewegende delen. Er zijn scharnieren, vergrendelingen en rubberprofielen die in geopende stand aan weer en wind blootstaan, terwijl ze in gesloten stand het water tegenhouden. Blad, stuifzand en mos verzamelen zich in de onderdorpel en in de geleiding van de zijpanelen, en daar begint het klemmen. Twee keer per jaar de dorpel schoonmaken en de scharnierpunten licht smeren houdt de bediening soepel. Controleer ook het rubber langs de middennaad, want dat is de plek waar de twee helften elkaar raken en waar bij slagregen als eerste water doorkomt. Wordt het element jarenlang niet geopend, dan drogen de rubbers vast en scheurt het profiel bij de eerste keer openen.
Veelgestelde vragen
Mag ik hier een bloembak of stoel neerzetten?
Nee, de vloer is je zoldervloer en het uitklapbare deel is een balustrade, geen vloerconstructie. Er is geen draagvlak buiten de gevel waarop iets kan staan. Alles wat je aan de balustrade hangt, belast de scharnieren met een kracht waarvoor ze niet zijn gemaakt, en bij wind wordt zo'n bak een projectiel. Houd de opening leeg en gebruik hem waar hij voor is.
Is zo'n uitvoering veilig met kleine kinderen?
De balustrade heeft een vaste hoogte en een vergrendeling, maar de opening is groot en de drempel laag. Er zijn kinderveilige sluitingen en afsluitbare grepen te krijgen, en die zijn in een kinderkamer geen overbodige keuze. Kijk ook naar de tussenruimte in de balustrade. Laat het element bovendien niet in geopende stand achter als er niemand in de kamer is.
Hoeveel warmte laat zo'n groot venster door?
Veel, want het glasoppervlak is groot en het ligt in het dakvlak waar de zon het langst op staat. Op een dakvlak op het zuiden of westen is buitenzonwering vrijwel noodzakelijk om de zolder in de zomer bruikbaar te houden. Kies bij de bestelling meteen de bijpassende buitenzonwering en laat de bekabeling meelopen; achteraf toevoegen betekent de afwerking weer openbreken.