Dakraam
Dakraam velux afmetingen: standaardmaten en hoe je de juiste kiest
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
De afmetingen van een Velux dakraam liggen vast in een reeks standaardmaten, van 55 bij 70 centimeter tot 134 bij 160. Die getallen slaan op de buitenmaat van het kozijn; het glasoppervlak is ongeveer een kwart kleiner. De sparing in het dak maak je enkele millimeters ruimer dan het kozijn.
Buitenmaat, sparingmaat en daglichtmaat
Er zijn drie maten in omloop en ze worden voortdurend door elkaar gehaald. De buitenmaat is de afmeting van het kozijn zelf, van buitenkant tot buitenkant, en dat is de maat die de fabrikant noemt. De sparingmaat is het gat dat in het dak wordt gezaagd; dat is een halve tot een hele centimeter ruimer, zodat het kozijn te stellen valt en er isolatie omheen kan. De daglichtmaat is het stuk glas dat je daadwerkelijk ziet, en dat is per raam ongeveer tien centimeter smaller en tien tot vijftien centimeter lager dan de buitenmaat, omdat kozijn en vleugel samen een rand innemen. Bestel je op daglichtmaat, dan komt er een raam dat te klein is; zaag je op buitenmaat, dan past het kozijn er niet in.
Welke maten in de praktijk het meest hangen
In een zolderkamer van een naoorlogse rijtjeswoning kom je vrijwel altijd een raam van 78 centimeter breed tegen, omdat dat precies tussen twee sporen past die op tachtig centimeter hart op hart staan. De hoogte varieert dan van 98 tot 140 centimeter, afhankelijk van de dakhelling en van hoe hoog het raam boven de vloer begint. In een badkamer of een bergruimte zie je vaker 55 of 66 centimeter breed, gecombineerd met een lage hoogte, omdat daar minder daglicht nodig is en de wand vaak korter is. De brede maten van 114 en 134 centimeter komen voor in woonkamers op zolder en bij nieuwbouw, waar de sporenafstand op de raammaat is afgestemd in plaats van andersom.
Meerdere ramen naast of boven elkaar
Wie meer glas wil dan één standaardmaat toelaat, zet twee of meer ramen naast elkaar. Daarbij hoort een vaste tussenafstand tussen de kozijnen, meestal rond de tien centimeter, want daarin zit het gootstuk dat het water tussen de twee ramen afvoert. Kies je die afstand kleiner, dan past het gootstuk er niet in en loopt het water tussen de kozijnen naar binnen. Voor combinaties bestaan speciale gootstukken die de twee ramen als één geheel behandelen, met een doorlopende afwerking, en die zien er strakker uit dan twee losse sets. Ramen boven elkaar plaatsen kan ook, met een aanvullend element tussen de twee, maar dan onderbreek je een spoor over een grotere lengte en komt er raveelwerk bij dat als apart timmerwerk telt.
Afmetingen bij bijzondere uitvoeringen
Naast het gewone tuimelraam bestaan er uitvoeringen met afwijkende maatlogica. Een uitzetraam, dat aan de bovenzijde scharniert, wordt gebruikt bij een lage plaatsingshoogte en heeft doorgaans dezelfde standaardmaten. Een verticaal aanvullend element onder het raam vergroot het uitzicht bij een lage borstwering en heeft een eigen hoogtereeks. Een lichtstraat is een combinatie van meerdere elementen achter elkaar over de helling en wordt op maat samengesteld. Voor een platte kap gelden weer andere maten, want daar gaat het om een element op een opstand en niet om een raam tussen sporen. Vraag bij elke afwijkende uitvoering naar de bijbehorende sparingmaat, want die verhoudt zich niet altijd op dezelfde manier tot de buitenmaat als bij een gewoon tuimelraam.
Meten aan de binnenkant
De maatfout die het vaakst tot een verkeerde bestelling leidt, is meten aan de binnenkant van de aftimmering. De schuine of rechte betimmering rondom een dakraam staat los van het kozijn en is soms tien centimeter smaller en soms juist ruimer dan de sparing, afhankelijk van hoe de timmerman het heeft afgewerkt. Wie die opening opmeet, bestelt een raam dat niet past en ontdekt dat pas als de aftimmering eruit is. Meet daarom altijd het kozijn zelf, en doe dat aan de buitenzijde van het raam met het raam open, of gebruik gewoon de typecode op het grijze plaatje bovenin de vleugel. Levert dat niets op, laat dan een monteur langskomen om op te nemen; die twintig minuten zijn goedkoper dan een raam dat retour moet.
Veelgestelde vragen
Bestaan er dakramen buiten de standaardmaten?
Maatwerk is mogelijk maar wordt zelden gedaan bij woningen, omdat de levertijd oploopt en het gootstuk dan ook op maat moet komen. Vrijwel elke situatie is met een standaardmaat op te lossen, eventueel door de sparing aan te passen of twee kleinere ramen te combineren. Overweeg maatwerk pas als het dakvlak echt geen enkele reeksmaat toelaat.
Welke afmeting past in een badkamer op zolder?
Een breedte van 55 of 66 centimeter is daar gebruikelijk, gecombineerd met een hoogte van 70 tot 98 centimeter. Belangrijker dan de maat is dat het raam open kan, want een badkamer moet vocht kwijt en een vast raam telt niet mee als ventilatievoorziening. Kies daarnaast beglazing die geschikt is voor ruimten met hoge luchtvochtigheid.
Hoe zwaar is een groot dakraam?
Een raam van 134 bij 160 centimeter met driedubbel glas weegt zo veel dat twee mensen het nauwelijks over een dak krijgen. Monteurs halen daarom eerst de vleugel uit het kozijn, waardoor het gewicht in twee hanteerbare delen uiteenvalt. Bij de grootste maten wordt soms een kleine kraan of een ladderlift ingezet, en dat is een aparte regel op de offerte.