Dakraam
Zonwering dakraam: binnen of buiten monteren?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Zonwering voor een dakraam werkt aan de buitenzijde veel beter dan aan de binnenzijde, omdat de zonnewarmte dan wordt tegengehouden voordat hij door het glas komt. Een buitenmarkies of rolluik houdt het grootste deel van de warmte buiten. Een binnengordijn houdt licht tegen maar de warmte zit dan al in de kamer.
Waarom buiten en binnen niet vergelijkbaar zijn
Zonnestraling die op het glas valt, gaat er voor een groot deel doorheen en wordt binnen omgezet in warmte zodra hij op een oppervlak landt: de vloer, het bed, een kast. Die warmte straalt vervolgens met een langere golflengte terug, en die golflengte komt niet meer door het glas heen. Dat is het broeikaseffect in het klein en de reden dat een zolderkamer op een zomermiddag ondraaglijk wordt. Hang je een doek aan de binnenzijde, dan onderschep je het licht pas nadat het door het glas is gekomen; het doek warmt op en geeft die warmte af aan de kamerlucht. Hang je hetzelfde doek buiten, dan warmt het op in de buitenlucht en waait de warmte grotendeels weg. Bij een dakraam telt dat zwaarder dan bij een gevelraam, omdat een schuin dakvlak de middagzon veel directer opvangt.
De opties aan de buitenzijde
Een buitenmarkies is een strak gespannen doek van zwart of donker gaasweefsel dat over het glas ligt. Je kijkt er redelijk doorheen naar buiten, terwijl het grootste deel van de zonnewarmte wordt weggehouden. Hij is licht, kan handmatig met een haak of stok worden bediend en is er ook met een klein zonnepaneel dat het motortje voedt, wat scheelt in bekabeling. Een buitenrolluik doet hetzelfde en verduistert bovendien volledig, dempt regengeluid en geeft in de winter een extra luchtlaag voor het glas. Hij is zwaarder, duurder en heeft een cassette boven het raam nodig. Voor een slaapkamer waar je zowel warmte als licht wilt weren, is een rolluik de completere keuze. Voor een werkkamer waar je overdag zicht en daglicht wilt houden, wint het markiesdoek.
Wat binnenzonwering nog wel doet
Binnen betekent niet nutteloos. Een verduisterend rolgordijn in geleiders is de enige manier om een zolderkamer echt donker te krijgen voor een baby of een ploegendienstwerker, en dat is voor veel mensen de eigenlijke vraag. Een plisségordijn geeft privacy en dempt fel licht zonder de kamer donker te maken. Een uitvoering met een gemetalliseerde achterzijde kaatst een deel van de straling terug door het glas en presteert daarmee beter dan een gewoon doek, al blijft het achter bij buitenzonwering. Wat je in gedachten houdt: een verduisterend doek strak tegen het glas laat de ruimte ertussen flink oplopen in temperatuur. Bij oudere ramen met een enkel glaspakket kan die hitte spanning op het glas zetten. Laat daarom altijd wat lucht boven of onder het doek vrij, of kies voor een systeem met ventilatiesleuven.
Meten, bestellen en de fout die iedereen maakt
Zonwering voor een dakraam wordt op maatcode besteld, niet op centimeters. Die code staat op het typeplaatje op de bovenregel van de vleugel, zichtbaar als je het raam opendraait en de ventilatieklep opklapt, samen met het bouwjaar. Bestel je op basis van een meetlint, dan koop je vaak een cassette die niet op de bestaande beugels past. Bij ramen van vóór ongeveer 2000 zijn de bevestigingspunten anders en heb je een adapterset nodig. De grootste vergissing is echter een andere: alleen binnenzonwering ophangen tegen hitte, ontdekken dat het niet werkt en concluderen dat er airconditioning nodig is. Voor dezelfde uitgave als een mobiele airco heb je op twee dakramen buitenzonwering, en die kost daarna niets aan stroom. Combineer dat met 's nachts ventileren en overdag ramen dicht houden.
Veelgestelde vragen
Kan buitenzonwering blijven zitten in de winter?
Een rolluik wel; die is daarvoor gemaakt en levert in de winter zelfs een isolerende luchtlaag op. Een markiesdoek rol je bij voorkeur op in de cassette, want doek dat maandenlang nat en koud gespannen staat, verzamelt aanslag en de geleiders kunnen bevriezen. Rol een elektrische uitvoering ook op bij aangekondigde storm, om schade aan de geleiders te voorkomen.
Werkt zonwerend glas net zo goed?
Zonwerend glas houdt permanent een deel van de zonnewarmte tegen en vraagt geen bediening of onderhoud. Het nadeel is dat het ook in de winter warmte tegenhoudt, terwijl je die dan juist gratis binnen wilt hebben, en dat de ruimte het hele jaar wat donkerder is. Beweegbare buitenzonwering laat je die keuze per seizoen maken en presteert op een hete dag beter.
Kan ik buitenzonwering zelf monteren?
Bij een handbediend markies met haakstok is dat goed te doen: de cassette klikt op de bestaande beugels in de bovenhoeken van het kozijn en de geleiders worden op de zijkanten geschroefd. Je moet er wel bij kunnen, en dat betekent het raam ver opendraaien en naar buiten reiken. Bij een elektrisch rolluik met bekabeling door het dakvlak is het verstandiger een monteur te laten komen.