Dakraam
Plaatsen van een dakraam: zo gaat het, stap voor stap
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Het plaatsen van een dakraam duurt bij een standaardmaat tussen twee spanten een halve tot een hele dag. De pannen gaan eraf, het beschot open, het kozijn zakt in de sparing en het gootstuk leidt regenwater om het raam heen. De aftimmering aan de binnenkant vraagt daarna nog een dag.
De volgorde van pan tot sparing
De monteur begint met het weghalen van de pannen over een strook die ruimer is dan het raam, zodat hij bij de panlatten kan. Daarna tekent hij de sparing af op het beschot en zaagt die open. Loopt er een spant doorheen, dan komt er eerst een raveelbalk boven en onder voordat er iets wordt doorgezaagd, zodat de kap geen moment zonder opvang staat. Het kozijn gaat vervolgens op stelhoeken in de opening en wordt uitgelijnd op de panlatten, want het raam moet in hetzelfde vlak liggen als de pannen eromheen. Ligt het te diep, dan stroomt water tegen het kozijn; ligt het te hoog, dan sluiten de pannen er niet meer strak omheen. Pas daarna komen de folies, het gootstuk en de pannen terug.
Het gootstuk bepaalt of het lekt
Het gootstuk is de metalen kraag rondom het raam die het water opvangt dat langs het glas naar beneden loopt en het naast het raam de pannenrijen weer op stuurt. Er zijn versies voor geprofileerde pannen en versies voor vlakke pannen of leien, en er is een uitvoering met een lager profiel voor lichte pandiktes. Kies je het verkeerde type, dan sluit de zijkraag niet aan op de golf van de pan en waait er bij een westerstorm water onderdoor. Boven het raam hoort bovendien een afvoergoot die het water dat van het bovenliggende dakvlak komt om de sparing heen leidt. Wordt die weggelaten omdat het raam vlak onder de nok zit, dan is dat een keuze die je pas bij een stortbui merkt.
Isolatiekader, folie en de aftimmering binnen
Rond een dakraam zit een gat in je isolatiepakket, en dat is de koudste plek van de hele kap. Daarom hoort er een isolatiekader omheen dat de ruimte tussen kozijn en spant volledig vult, en een dampopen folie aan de buitenzijde die aansluit op de folie van het dak. Aan de binnenkant komt een dampremmende kraag die met tape op de bestaande dampremmer wordt gezet. Ontbreekt die kraag, dan trekt vochtige binnenlucht langs het kozijn omhoog en zie je in de winter druppels op de aftimmering. Die aftimmering hoort verder een bijzondere vorm te hebben: de onderdorpel loopt loodrecht naar beneden en de bovendorpel horizontaal naar binnen. Zo stroomt warme lucht van de radiator langs het glas en blijft de ruit condensvrij.
Wat er in de montageprijs zit
Het raam zelf gaat per stuk, de montage per klus. In die klusprijs horen het openen van het dak, de sparing, het stellen van het kozijn, het gootstuk, het terugleggen van de pannen en het afvoeren van het puin. Vraag apart naar drie dingen die er vaak buiten vallen. Het eerste is raveelwerk voor een raam dat breder is dan de sporenafstand. Het tweede is de binnenafwerking met gipsplaat, stucwerk en verf, die bijna altijd bij een andere partij ligt. Het derde is het vervangen van gebroken pannen, wat bij oude modellen niet altijd uit voorraad kan. Zit er isolatie in het dak die opengemaakt moet worden, laat dan ook vastleggen wie die weer dichtmaakt en met welk materiaal.
De folie die wordt doorgesneden en niet hersteld
Onder de pannen ligt bij vrijwel elk dak van na 1980 een waterkerende folie. Bij het openen van de sparing gaat die folie mee open, en de nette werkwijze is om hem in te snijden, om te slaan en met tape op de kraag van het raam aan te sluiten. De haastige werkwijze is hem gewoon doorknippen en de flappen laten hangen. Het raam zelf lekt dan niet, dus bij oplevering merk je niets. Bij de eerste slagregen met harde wind waait er echter fijne motregen onder de pannen door, die op de losse folieflap terechtkomt en langs het spant naar binnen loopt. De vlek verschijnt dan een halve meter naast het raam, waardoor iedereen op de verkeerde plek gaat zoeken. Vraag om een foto van die folieaansluiting voordat de pannen teruggaan.
Veelgestelde vragen
Kun je een dakraam zelf plaatsen?
Bij een schuur of garage met een eenvoudige kap en een raam dat precies tussen twee spanten past, is het te doen voor iemand met timmerervaring. Bij een woning raden de meeste fabrikanten het af, en niet zonder reden: de folieaansluiting, het gootstuk en de isolatiekraag bepalen het resultaat, en die zie je pas terug als het misgaat. Werken op een schuin dak is bovendien de gevaarlijkste kant van de klus.
Heb ik een vergunning nodig voor een dakraam?
In het achterdakvlak vrijwel nooit, mits het raam in het vlak van de kap blijft liggen en niet uitsteekt. In het voordakvlak ligt het per gemeente anders en bij een monument of beschermd stadsgezicht is toestemming verplicht. Controleer het via het omgevingsloket of bel de gemeente. Dat kost een kwartier en voorkomt een handhavingsbrief.
Maakt het seizoen uit voor de montage?
Ja, mits het droog is en niet hard waait. Het dak ligt maar enkele uren open en de zolder wordt met folie afgeschermd. Bij vorst werkt tape voor de folieaansluitingen slechter, dus goede monteurs warmen die materialen op of kiezen een vorstbestendige variant. Regen is de echte spelbreker; dan wordt de afspraak verzet.