Dakraam
Velux dakraam maat: standaardmaten en hoe je de juiste kiest
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
De maat van een Velux dakraam lees je af aan een code als MK06 of CK02, waarin de letter de breedte aangeeft en het cijfer de hoogte. Die code staat op het typeplaatje aan de bovenzijde van het raam, zichtbaar als je hem opent. De breedte volgt de afstand tussen de dakspanten.
Hoe de maatcode is opgebouwd
De letter staat voor een vaste breedte in centimeters. C is 55 breed, F is 66, M is 78, S is 114 en U is 134. Het cijfer erachter geeft de hoogte: 01 is 70 centimeter, 04 is 98, 06 is 118, 08 is 140 en 10 is 160. Een MK06 is dus 78 bij 118 centimeter. Die maten slaan op de buitenzijde van het kozijn, niet op de glasoppervlakte en niet op het gat in het dak. Voor de sparing reken je daar een halve tot een hele centimeter speling omheen, afhankelijk van de gootstukken die erbij horen. De code staat op een grijs plaatje aan de bovenkant van de vleugel, samen met het bouwjaar. Bij vervanging heb je aan die code genoeg om het juiste vervangraam te bestellen.
De sporenafstand bepaalt de breedte
Een dakraam past tussen twee spanten, en die staan in een woning meestal op een vaste hart-op-hart afstand. Bij naoorlogse woningen is 60 of 80 centimeter gebruikelijk, bij oudere panden loopt dat uiteen. Meet de vrije ruimte tussen twee spanten en trek daar de dikte van het aftimmerwerk af; wat overblijft is de maximale kozijnbreedte die past zonder te zagen. Kies je breder, dan moet er een spant onderbroken worden en komt er een raveelconstructie omheen, met een verzwaarde balk boven en onder de sparing. Dat kan prima en gebeurt vaak, maar het is timmerwerk met eigen uren en het hoort als aparte regel op de offerte te staan. Twee smallere ramen naast elkaar zijn soms een goedkopere manier om aan hetzelfde daglicht te komen.
De dakhelling bepaalt de hoogte
Hoe flauwer het dak, hoe hoger het raam moet zijn om hetzelfde uitzicht en dezelfde lichtinval te geven. Bij een steil dak van 55 graden staat het raam bijna rechtop en volstaat een korte uitvoering. Bij 20 graden ligt het bijna vlak en heb je een lang raam nodig om vanuit stand naar buiten te kunnen kijken. Vuistregel: elke tien graden minder helling vraagt ongeveer een maatstap meer in hoogte. Belangrijk is ook de plaatsingshoogte. De onderkant van het raam hoort rond 90 tot 110 centimeter boven de vloer te zitten zodat je er zittend doorheen kijkt, en de bovenkant idealiter boven ooghoogte. Bij een tuimelraam moet de greep bovendien bereikbaar blijven; die zit bij de meeste modellen aan de bovenzijde.
Hoeveel raam een zolderkamer nodig heeft
Voor een verblijfsruimte hanteert het Bouwbesluit een eis aan daglicht die neerkomt op ongeveer een tiende van het vloeroppervlak aan glas, gerekend over het doorlaatbaar deel. Een zolderkamer van twaalf vierkante meter komt daarmee uit op ruim één vierkante meter glas. Eén MK08 haalt dat net, twee kleinere ramen naast elkaar ook, en die spreiden het licht beter door de ruimte. Voor een berging of overloop geldt die eis niet. Denk daarnaast aan ventilatie, want licht en lucht worden apart beoordeeld: een raam dat open kan telt mee, een vast raam niet. Wil je de zolder later als slaapkamer verkopen, dan is die daglichteis het punt waarop een taxateur de ruimte wel of niet meetelt als volwaardige kamer.
De maat die op papier past en in het dak niet
De veelgemaakte fout is meten op het bestaande gat en niet op de constructie eromheen. In veel daken loopt precies op de plek van het gewenste raam een verzwaring, een gordingbalk of de leiding van een badkamerontluchting. Dat merk je pas als de pannen eraf zijn en er is dan geen ruimte meer om nog te kiezen: of het raam verschuift, of er komt een omweg voor de leiding, of er wordt geraveeld. Elk van die drie kost een halve dag extra. Ga daarom eerst op zolder kijken met een zaklamp, teken de spanten af op het beschot en houd rekening met isolatie die je terugziet aan de binnenkant. Twintig minuten op zolder scheelt de discussie op de dag zelf.
Veelgestelde vragen
Past een dakraam van een ander merk in een bestaande Velux-sparing?
Vaak wel, want de gangbare maten zijn min of meer gelijk getrokken tussen fabrikanten. Het gootstuk verschilt echter, en dat is het onderdeel dat het water afvoert. Bestel dus altijd het gootstuk van hetzelfde merk als het raam, passend bij de pandikte. Combineer je een raam van merk A met een gootstuk van merk B, dan sluit het niet naadloos aan en lekt het bij slagregen.
Hoe vind ik de maat als het typeplaatje onleesbaar is?
Meet dan de buitenmaat van het kozijn, van buitenkant naar buitenkant, zowel breedte als hoogte. Leg die twee getallen naast de standaardreeks: breedtes 55, 66, 78, 114 en 134, hoogtes 70, 98, 118, 140 en 160. Je zit vrijwel altijd op één van die combinaties. Wijkt het af, dan heb je waarschijnlijk een verouderd model of een raam van een ander merk.
Is één groot dakraam beter dan twee kleine?
Voor de hoeveelheid licht maakt het weinig uit bij gelijk glasoppervlak, maar voor de verdeling wel. Twee ramen met tussenruimte verlichten een kamer gelijkmatiger en geven minder felle contrasten. Eén groot raam geeft meer uitzicht en één aansluiting minder om waterdicht te maken. Bij een smalle sporenafstand is twee keer smal bovendien vaak de enige optie zonder raveelwerk.