Dakreiniging
Dak reinigen en coaten: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Dak reinigen en coaten betekent dat iemand eerst het mos verwijdert en daarna een gepigmenteerde acrylaatlaag op de pannen spuit. Op poreuze betonpannen sluit die laag de open poriën en zit het dak jaren strak in de kleur. Op geglazuurde keramische pannen hecht een coating slecht en heeft de behandeling weinig zin.
Wat een dakcoating eigenlijk is en doet
Een dakcoating is een watergedragen dispersie van acrylaathars met pigment, die als een dunne kunststoffilm op de pan opdroogt. Er gaat meestal een primer aan vooraf die in de bovenste laag van de pan trekt en zorgt dat de kleurlaag zich vastzet. Die film doet twee dingen. Hij sluit de open poriën van een verweerde betonpan, waardoor er minder water in de pan trekt en er minder aanhechting is voor mossporen. En hij geeft de pan een egale kleur terug. Een coating herstelt geen kapotte pan, hij bedekt hem alleen. Een pan die door vorst afschilfert, blijft afschilferen; de laag erop scheurt gewoon mee. Een coating is dus een cosmetische en waterwerende behandeling, geen constructieve reparatie, en dat onderscheid bepaalt of het voor jouw dak zinvol is.
Waarom pannentype alles bepaalt
Een betonpan bestaat uit zand, cement en pigment en heeft van huis uit een dunne fabriekscoating. Die slijt er in twintig tot dertig jaar af, waarna de pan open en zuigend wordt. Precies zo'n pan is een goede kandidaat: de ondergrond zuigt, dus de primer trekt erin en de hechting is sterk. Een keramische pan is gebakken klei en heeft vaak een engobe of een glazuurlaag die bij hoge temperatuur is versmolten met de scherf. Die laag is dicht en glad, en daar hecht een acrylaatcoating nauwelijks op. Het gevolg is een laag die er twee jaar goed uitziet en daarna aan de randen krult en in vellen loslaat. Vraag een aanbieder dus eerst welk pannentype je hebt en laat hem een hechtingsproef doen op een paar pannen.
Hoe de behandeling wordt opgebouwd en afgerekend
De klus valt uiteen in vier handelingen: reinigen, laten drogen, primeren en twee keer een kleurlaag opbrengen. Elke handeling vraagt een eigen dag of dagdeel, en de pan moet tussendoor volledig droog zijn, want vocht onder de film geeft blaasjes. Afgerekend wordt per vierkante meter dakvlak, gemeten over de helling. Wat daar los bij hoort, is de toegang met steiger of hoogwerker, het afplakken van dakramen en zonnepanelen, en het herstellen of vervangen van gebarsten pannen voordat er gespoten wordt. Vraag ook of nokvorsten en kilkepers worden meegenomen en of het aantal lagen op papier staat. Twee lagen is de gangbare opbouw; wie één laag rekent en twee lagen belooft, verkoopt een dunnere film die eerder verweert.
Wanneer coaten verstandig is en wanneer niet
Coaten is verdedigbaar bij een betonpannendak van twintig tot veertig jaar oud, waarvan de pannen nog heel zijn maar dof en zuigend geworden. Je koopt er jaren mee waarin het dak schoon blijft en de vervanging van het hele dakvlak opschuift. Doe het niet als er pannen barsten of afschilferen, want dan behandel je materiaal dat aan het eind is. Doe het ook niet als het dak binnen tien jaar toch vervangen wordt of als er onder de pannen geen onderdakfolie ligt en er al vochtplekken op zolder staan; dan is het probleem het onderdak en niet de bovenkant. En laat het achterwege op een geglazuurd keramisch dak, hoe glanzend de foto's in de folder ook zijn.
De laag die de pan niet meer laat ademen
Er gaat vooral iets mis wanneer de coating aan de onderzijde van de pan terechtkomt of wanneer de pan bij het spuiten nog vocht bevat. Een dakpan neemt in de winter altijd wat water op en geeft dat aan de bovenkant weer af. Zit die bovenkant dicht onder een film en kan het vocht alleen nog naar binnen, dan bevriest het in de pan zelf en drukt het de coating in schilfers omhoog. Datzelfde gebeurt als er te snel na het reinigen wordt gespoten. Je ziet het pas na de eerste strenge winter, en dan zit er een gebarsten laag op die er alleen met veel moeite weer af komt. Vraag daarom naar de droogtijd tussen reinigen en spuiten en naar de weersvoorwaarden waaronder het bedrijf werkt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een dakcoating mee?
Bij een goede ondergrond en twee volle lagen tien tot vijftien jaar voordat de kleur zichtbaar verweert. Op het zuiden gaat dat sneller dan op het noorden, omdat ultraviolet licht het bindmiddel afbreekt. De waterwerende werking verdwijnt eerder dan de kleur. Vraag daarom niet naar de garantietermijn alleen, maar naar hoe de laag er na tien jaar uitziet op daken die het bedrijf eerder deed.
Kun je zonnepanelen laten liggen bij het coaten?
Ze kunnen blijven liggen, maar het dakvlak eronder wordt dan niet behandeld en de panelen moeten volledig worden afgeplakt. Overspray op glas is lastig te verwijderen en op de bekabeling ongewenst. Bij een dak dat grotendeels vol ligt, is coaten vaak niet de moeite waard, omdat je alleen de zichtbare randen opknapt en het grootste deel ongemoeid laat.
Vermindert een coating de kans op lekkage?
Nauwelijks. Een pannendak keert water door overlap en helling, niet door de pan zelf waterdicht te maken. Lekkages komen bij aansluitingen, bij verschoven pannen en bij een versleten onderdak vandaan, en aan geen van die drie verandert een coating iets. Wie lekkage heeft, moet het onderdak en het loodwerk laten nakijken; coaten daarna is een keuze over uiterlijk en begroeiing.