Dakreiniging
Zelf dak reinigen? Wat mag, wat niet en waar het misgaat
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Zelf je dak reinigen kan verantwoord op een laag bijgebouw als garage of berging, waar je vanaf een stevige ladder of vanaf de grond werkt. Op een woningdak met een helling boven 30 graden is het geen doehetzelfklus: je loopt op materiaal dat breekt, boven een hoogte waar een val niet goed afloopt.
Waarom een pannendak niet beloopbaar is
Een dakpan ligt met twee nokjes over een panlat gehaakt en rust verder alleen op de pan eronder. Hij is ontworpen om zijn eigen gewicht en wat sneeuw te dragen, verdeeld over het hele oppervlak. Zet iemand zijn volle gewicht op het onderste derde deel van een pan, dan werkt die als een hefboom over de panlat en breekt hij, of hij kantelt en trekt de pan eronder los. Bij oudere betonpannen die door vorst al zijn verzwakt gaat dat zonder waarschuwing. Daarom werkt een dakdekker met een dakladder die over de nok haakt en het gewicht over meerdere latten verdeelt, of met loopplanken. Wie zonder die hulpmiddelen het dak op gaat, betaalt de reiniging in gebroken pannen, en op een dak met een niet meer leverbaar model is dat een groter probleem dan het mos.
Wat je met beide voeten op de grond kunt doen
Er is meer mogelijk vanaf beneden dan mensen denken. Een telescopische steel met een borstelkop haalt mos van de onderste pannenrijen en uit de goot, en een gootreiniger met een haakse kop aan een verlengbuis werkt tot een meter of zes. Een lagedrukspuit met een verlengde lans spoelt de onderste rijen af zonder dat je klimt. Een middel tegen groene aanslag breng je met dezelfde verlengbuis op en laat je uitregenen; dat werkt langzaam maar het werkt, en je hoeft nergens op te staan. Op een garage of een carport met een lage helling kun je vanaf een goed opgestelde ladder met een schrapertje de aanslag losmaken. Het deel dat overblijft is precies het deel waarvoor je een vakman inhuurt, en dat is een verdedigbare verdeling.
De ladder en de goot die eronder bezwijkt
Bijna elk ongeval bij zelfwerk begint bij de ladder. Zet hem onder een hoek van ongeveer vijfenzeventig graden, oftewel de voet op een kwart van de reikhoogte vanaf de muur, op een vlakke en niet-wegzakkende ondergrond. Laat hem minstens een meter boven het steunpunt uitsteken en werk nooit met de bovenste drie sporten. Steun bij voorkeur tegen de gevel en niet tegen de goot: een zinken of kunststof goot vervormt onder een ladderpunt en een aluminium goot deukt in. Gebruik een ladderstabilisator die het gewicht op het metselwerk brengt. Blijf verder met beide voeten op dezelfde sport en reik niet verder dan een armlengte opzij; het verplaatsen van de ladder is vervelend maar het is de reden dat mensen vallen.
Middelen, waterverbruik en wat er met de resten gebeurt
Zelf reinigen kost weinig aan materiaal en veel aan tijd. Een borstel, een verlengsteel en een jerrycan mosbestrijder zijn de basis. Wat mensen onderschatten is het opruimen: mos dat je van het dak haalt komt in de goot, in de regenpijp en op de tegels terecht. Leg voor je begint een net of een doek in de goot, sluit de uitloop af met een prop en haal de rommel er droog uit voordat je gaat spoelen. Anders verstop je de hemelwaterafvoer en verplaats je het probleem naar een plek waar je er slechter bij kunt. Let ook op waar het spoelwater met bestrijdingsmiddel heen gaat: niet op een moestuin, niet in een vijver en bij voorkeur niet zomaar het straatkolkje in.
De hogedrukspuit uit de bouwmarkt
De verleiding is groot, want een hogedrukspuit geeft direct resultaat en die resultaten staan overal op filmpjes. Wat die filmpjes niet laten zien is wat er twee jaar later gebeurt. Op een betonpan haalt de straal de fabriekscoating weg, waardoor de pan open en zuigend wordt en sneller begroeit dan daarvoor. Op elk pannendak duwt water onder druk zich langs de overlap naar binnen, op het onderdak of op het beschot, en op een dak zonder folie komt dat rechtstreeks op de zolder. En op de nokvorsten spoelt de straal het voegwerk of de vorstklem los, waarna de nok bij de eerste storm loskomt. Wil je toch spoelen, doe dat dan met een tuinslang en van de nok naar de goot, nooit schuin omhoog.
Veelgestelde vragen
In welk seizoen kun je zelf het beste reinigen?
Het voorjaar en de vroege herfst, als het droog en niet te warm is. In de winter is een dak glad van vorst en mos, en in de volle zon droogt een reinigingsmiddel op voordat het inwerkt. Behandel je chemisch, kies dan een periode waarin er nog regen volgt, want die spoelt het afgestorven mos in de weken erna vanzelf weg.
Is mijn verzekering geldig als ik zelf van het dak val?
Je ziektekostenverzekering wel, maar schade die je zelf aan het dak veroorzaakt valt buiten de opstalpolis, want dat is geen plotselinge gebeurtenis van buitenaf. Val je door het dak, dan wordt het lastiger en kijkt de verzekeraar naar de omstandigheden. Bij letsel van iemand anders die jij hebt gevraagd te helpen, komt je aansprakelijkheidsverzekering in beeld. Lees die polis voordat je klimt.
Helpt het om koperdraad op het dak te leggen?
Een beetje, en alleen onder de draad. Regenwater neemt bij contact met koper minieme hoeveelheden ionen mee die mosgroei remmen, waardoor er onder de draad een schone baan ontstaat. Op een breed dakvlak reikt dat effect niet ver genoeg om alles schoon te houden. Let bovendien op dat het afstromende water niet op een aluminium of zinken goot terechtkomt, want daar tast koper het metaal aan.