Dakreiniging
Mos op het dak verwijderen: hoe en wanneer
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Mos op het dak verwijder je door het droog af te borstelen of met lage druk weg te spoelen, nooit met een hogedrukreiniger. Die slaat de dichte toplaag van de pan weg en versnelt precies de vervuiling die je wilde tegengaan. Reinigen wordt per vierkante meter afgerekend, impregneren komt daar bovenop.
Is mos eigenlijk een probleem?
Op een gezond pannendak met voldoende helling is een mosbegroeiing vooral een esthetische kwestie. Pannen zijn gebakken of geperst materiaal dat prima tegen vocht kan, en mos tast de pan zelf niet aan. Waar het wel misgaat is bij de afvoer: mospluk dat loslaat en in de goot terechtkomt, verstopt de uitloop, en dat is de meest voorkomende schade die van mos komt. Op een flauw hellend dak houdt een dikke moslaag daarnaast water vast tegen de pan, wat bij vorst tot vorstschade aan poreuze pannen kan leiden. Kortom: bij een steil, gezond dak is mos zelden urgent; bij een flauw dak of oude, poreuze pannen is er wel reden om in te grijpen.
Hoe het wel gebeurt
Droog borstelen of afschrapen werkt het zorgvuldigst, van de nok naar beneden werkend zodat het losgemaakte materiaal naar de goot valt en daar wordt verwijderd. Wordt er gespoeld, dan met lage druk en van boven naar beneden, want water dat van onderen omhoog wordt gespoten komt onder de pannen. Daarna wordt de goot leeggehaald en doorgespoeld, want al het mos komt daar terecht. Een dakreiniging wordt per vierkante meter afgerekend, met het leeghalen van de goot soms als aparte regel. Wil je dat het langer schoon blijft, dan kan er geïmpregneerd worden, wat de vierkantemeterprijs ruwweg anderhalf keer zo hoog maakt. Dat is een waterafstotende behandeling, geen laklaag.
Waarom een hogedrukreiniger het erger maakt
Dit is de fout die het meest wordt gemaakt, vaak door goedkope aanbieders die snel willen werken. Een dakpan heeft een dichte, gladde toplaag; bij een geglazuurde pan is dat een echte glazuurlaag, bij een betonpan een fijne cementhuid. Hogedruk slaat die laag weg en legt het poreuze materiaal eronder bloot. Dat oppervlak is ruwer, houdt vocht langer vast en is dus een betere voedingsbodem voor mos dan het oppervlak dat je zojuist hebt schoongemaakt. Binnen enkele jaren is het dak groener dan ervoor. Daar komt bij dat de druk pannen kan verschuiven of breken en dat water onder de pannen wordt geperst, wat op zolder als lekkage terugkomt.
Coaten: wanneer wel en wanneer niet
Na het reinigen bieden veel bedrijven een dakcoating aan: twee tot drie lagen, per vierkante meter gerekend en inclusief het reinigen vooraf. Op betonpannen die door verwering ruw en poreus zijn geworden, kan dat de levensduur verlengen en het dak weer waterafstotend maken. Op geglazuurde keramische pannen heeft het weinig zin, want die hebben al een dichte laag. Belangrijk is wat coaten niet doet: het herstelt geen gebroken pannen, het lost geen lekkage op en het maakt een dak dat aan vervanging toe is niet nieuw. Laat daarom eerst de staat van de pannen beoordelen. Een coating op een dak dat over vijf jaar eraf moet, is weggegooid geld.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf mos van mijn dak halen?
Bij een garagedak of een laag afdak dat veilig bereikbaar is, kan het. Op een woningdak is het geen zelfklus: je moet op de pannen lopen, en pannen zijn niet gemaakt om op te staan. Ze breken of verschuiven, en die verschuiving zie je pas als het lekt. Werken op een schuin dak zonder valbeveiliging is bovendien de meest onderschatte klus rond het huis.
Werken mosbestrijdingsmiddelen uit de winkel?
Ze doden het mos, waarna het uitdroogt en er in de loop van maanden vanzelf afspoelt. Dat is minder rigoureus dan borstelen en dat is een voordeel. Nadeel is dat het middel in de goot en vervolgens in de tuin of het riool terechtkomt; let op wat er op de verpakking staat over gebruik nabij oppervlaktewater en over toelating in Nederland.
Hoe vaak moet een dak gereinigd worden?
Zelden. Een dak dat elke vijf jaar wordt gereinigd wordt vaker behandeld dan nodig is en dat slijt de pannen. Kijk naar de gevolgen in plaats van naar het aanzicht: raakt de goot vaak verstopt door losgekomen mos, of houdt het mos zichtbaar water vast, dan is er reden. Anders is het vooral een kwestie van smaak.