Dakterras
Dakterras vergunning: de regels in 2027, helder uitgelegd
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Voor een dakterras heb je bijna altijd een omgevingsvergunning nodig, want je verandert het gebruik van het dak en dat valt niet onder vergunningvrij bouwen. De gemeente toetst het bouwwerk, het uitzicht op buren en de constructieve veiligheid. Bij een appartement komt daar toestemming van de vereniging van eigenaren bij.
Waarom een dakterras zelden vergunningvrij is
Vergunningvrij bouwen is bedoeld voor kleine, alledaagse ingrepen aan de achterkant van een woning, en de regels benoemen precies wat daaronder valt. Een dakterras hoort daar niet bij, om drie redenen. Het is een verblijfsplek op hoogte, dus er hoort een afscheiding omheen en die telt als bouwwerk. Het verandert het gebruik van een dak dat op een lagere belasting is ontworpen, dus de constructieve veiligheid moet worden aangetoond. En het geeft uitzicht over andermans tuin, wat de gemeente in de ruimtelijke afweging meeneemt. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld bij een terras dat volledig binnen een bestaande dakopbouw ligt en van buiten niet zichtbaar is, maar ga daar niet van uit zonder navraag.
Waar de gemeente naar kijkt
De aanvraag wordt op meerdere sporen beoordeeld. Ten eerste het omgevingsplan, dat per gebied vastlegt wat er is toegestaan aan bouwhoogte, aan bebouwing op het achtererf en soms expliciet aan dakterrassen. Ten tweede het uiterlijk, waarvoor in veel gemeenten nog steeds een welstandstoets geldt, zeker aan de straatzijde en in een beschermd stadsgezicht. Ten derde de bouwtechnische toets: de constructie, de hoogte en uitvoering van de afscheiding en de bereikbaarheid en veiligheid van de toegang. Bij een monument komt daar een aparte beoordeling bij. Reken op een tekening met plattegrond, doorsnede en gevelaanzicht, een constructieve onderbouwing en een omschrijving van de materialen. Zonder die stukken wordt een aanvraag niet in behandeling genomen.
Het burenrecht staat los van de vergunning
Ook met een vergunning op zak ben je er niet, want het burenrecht is privaatrecht en dat toetst de gemeente niet. De hoofdregel is dat je binnen twee meter van de erfgrens geen uitzicht mag hebben op het erf van de buren, tenzij zij daarmee instemmen of tenzij het uitzicht er al was. Dat betekent in de praktijk dat een dakterras dat dichter bij de grens ligt, een ondoorzichtige afscheiding nodig heeft die hoog genoeg is om over de rand kijken te voorkomen. Regel dat vooraf met je buren en leg het schriftelijk vast, ook als de sfeer goed is. Een buurman die achteraf naar de rechter stapt, kan verwijdering of een scherm afdwingen, en dat is een dure aanpassing.
Bij een appartement beslist de vereniging
Woon je in een gesplitst gebouw, dan is het dak vrijwel altijd gemeenschappelijk eigendom, ook als jij als enige toegang hebt. Een vergunning van de gemeente geeft je dus nog geen recht om te bouwen. Daarvoor is een besluit van de vergadering nodig, en in veel splitsingsakten is voor een ingreep aan een gemeenschappelijk deel een gekwalificeerde meerderheid vereist. Zet je verzoek op de agenda met een tekening, een omschrijving van de bevestiging en een verklaring over wie het onderhoud en de aansprakelijkheid draagt. Laat in het besluit opnemen wat er gebeurt als de dakbedekking vervangen moet worden. Bouwen zonder besluit betekent dat de vergadering later herstel in de oude toestand kan verlangen, op jouw kosten.
Eerst bouwen en dan pas vragen
De route die het meeste geld kost, is beginnen en hopen dat niemand het merkt. Een dakterras is vanaf de straat of vanuit een achtertuin zichtbaar, en een melding van een buur is genoeg om een handhavingstraject in gang te zetten. De gemeente kan dan verlangen dat je alsnog een aanvraag indient, en als die wordt geweigerd, dat je het terras verwijdert; daar hoort een dwangsom bij die per week oploopt. Er speelt nog iets: bij verkoop van je woning wordt gevraagd of er zonder vergunning is gebouwd, en een makelaar of notaris komt er doorgaans achter. Een niet vergund dakterras drukt de verkoopbaarheid en kan de koper aanleiding geven de prijs bij te stellen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een vergunningaanvraag voor een dakterras?
Voor een aanvraag die volgens de reguliere procedure loopt, geldt een beslistermijn van acht weken, met een mogelijke verlenging van zes weken. Daarbij komt de tijd die jij nodig hebt voor tekeningen en een constructieve onderbouwing, en de periode waarin bezwaar kan worden gemaakt nadat het besluit is genomen. Reken van eerste schets tot onherroepelijk besluit dus eerder op maanden dan op weken.
Welke hoogte moet de afscheiding hebben?
Voor een vloer op hoogte schrijven de bouwregels een afscheiding voor van ten minste een meter, gemeten vanaf het vloerniveau, met een tussenruimte die zo klein is dat een kind er niet doorheen kan. Een horizontale indeling waar je op kunt klimmen wordt bij woningen afgeraden. De constructie moet bovendien een duwkracht opvangen, dus de bevestiging hoort in de draagconstructie te landen.
Geldt een vergunning ook voor een dakterras op een aanbouw achter?
In de meeste gemeenten wel. Dat het aan de achterzijde ligt, maakt het niet vergunningvrij, want de afwegingen over uitzicht en constructie blijven bestaan. Wat vaak wel meespeelt, is dat een terras op een lage aanbouw eerder acceptabel wordt gevonden dan hoog op een woning. Informeer bij de gemeente met een tekening waarop de afstand tot de erfgrens is aangegeven.