Dakraam
Elektrisch velux dakraam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een elektrisch Velux dakraam heeft een motor in de bovenkant van het kozijn, een regensensor die het raam bij de eerste druppels sluit en een bediening op afstand. Het werkt op laagspanning via een transformator, dus er moet een leiding naar het raam lopen. Een handbediend raam laat zich achteraf ombouwen.
Wat er in zo'n raam is ingebouwd
In de bovendorpel van het kozijn zit een kettingmotor die de vleugel uitduwt en weer aantrekt. Daarnaast zit een regensensor, een klein plaatje dat bij contact met water de opdracht geeft om te sluiten, waarna het raam binnen enkele seconden dicht is. De bediening loopt via een afstandsbediening of via een wandschakelaar, en bij de meeste systemen kun je op dezelfde ontvanger ook een elektrisch rolluik of een verduisteringsgordijn aanmelden. Dat laatste is het echte voordeel van elektrisch werken: een raam boven een trapgat kun je met een stok nog wel openen, maar een gordijn erin dichttrekken lukt niet. Alle onderdelen zitten achter de afdekkap aan de bovenzijde en zijn afzonderlijk vervangbaar.
Stroom naar het dak: leiding of zonnepaneel
Er zijn twee manieren om de motor te voeden. De eerste is een vaste aansluiting: een leiding vanaf een groep naar een transformator, en van daar met laagspanningsdraad naar het raam. Dat is de betrouwbaarste route en de enige die zich leent voor meerdere ramen op één systeem. De tweede is de uitvoering met een klein zonnepaneel op de buitenkap, dat overdag een accu laadt waarop de motor draait. Die variant vraagt geen enkele leiding en is daarom populair bij bestaande daken waar je geen wanden wilt openbreken. Wel is hij afhankelijk van licht: op een noordelijk dakvlak dat maanden in de schaduw ligt, is de accu in de winter sneller leeg dan hij bijlaadt.
Wanneer elektrisch echt iets oplost
Elektrisch is de moeite waard als je er niet bij kunt. Denk aan een raam hoog in een vide, boven een trapgat, boven een keukenblok of in een plafond van een badkamer waar je met natte handen niet aan een stang wilt hangen. Ook bij drie of meer ramen in één ruimte is het prettig, omdat je ze samen bedient en de regensensor je een natte vloer bespaart. Zit het raam op ooghoogte en kun je er gewoon bij, dan heb je het niet nodig. Een handbediend raam met een greep in de bovendorpel is dan goedkoper, storingsvrij en gaat langer mee, simpelweg omdat er geen elektronica in zit die ooit hapert.
Hoe de posten liggen bij een elektrisch raam
Het raam gaat per stuk en de elektrische uitvoering is een meerprijs op hetzelfde model. Daarnaast staan de montage per raam, de aftimmering en het stucwerk binnen, en het gootstuk dat bij jouw pandikte hoort. De leiding is een aparte post en valt vaak onder een elektricien in plaats van onder de dakdekker; vraag dus expliciet wie dat regelt en of het in de planning staat. Bij het ombouwen van een bestaand raam koop je een set met motor, sensor en bediening, en die zet iemand er in een uur op als het raam van een recente serie is. Bij oudere series past de set niet en is vervangen de enige route.
De leiding die niemand op tijd trekt
De vervelendste misser gaat niet over het raam maar over de kabel. Tijdens een verbouwing zit alles open en is een leiding naar de bovendorpel een kwestie van tien minuten. Wordt die stap overgeslagen, dan staat er later een keuze tussen hakken in vers stucwerk of een zichtbare kabelgoot langs het schuine plafond. Beide zijn zonde van een net afgewerkte zolder. Bepaal dus vroeg of het raam elektrisch wordt, ook als je pas later een motor wilt aanbrengen, en laat de leiding met een ruime lus achter de aftimmering eindigen. Kies je toch voor de zonnepaneelvariant, controleer dan eerst of het dakvlak genoeg licht vangt.
Veelgestelde vragen
Gaat het raam nog open bij stroomuitval?
Niet met de motor, want die krijgt geen spanning. Bij de meeste modellen kun je de vleugel wel handmatig ontkoppelen door de ketting los te maken, waarna je hem als een gewoon raam bedient. Bij de uitvoering op een accu is er nog reserve zolang die geladen is. Zoek op waar de ontkoppeling zit voordat je hem nodig hebt, want dat vind je in het donker niet.
Waarom sluit het raam soms zonder dat het regent?
Meestal door vuil op de regensensor. Een laagje stuifmeel, vogelpoep of aanslag houdt vocht vast en dat leest de sensor als regen. Poets het plaatje twee keer per jaar schoon met een vochtige doek zonder schoonmaakmiddel. Ook mist of dauw kan de sensor laten reageren; dat hoort bij het systeem en is geen storing.
Kun je een oud dakraam ombouwen naar elektrisch?
Alleen als het raam uit een serie komt waar de fabrikant een set voor levert. Op het typeplaatje in de bovendorpel staan het model en het bouwjaar, en daarmee kan een leverancier je vertellen of het past. Zit je raam daar ver voor, dan is de motor niet het probleem maar de bevestiging: er is dan simpelweg geen plek waar de ketting aangrijpt.