Rieten dak
Kunst rieten dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een kunstrieten dak bestaat uit kunststof halmen van polyethyleen die op matten of in bossen op panlatten worden bevestigd, met een nokafwerking zoals bij echt riet. Het materiaal rot niet, neemt geen water op en vraagt geen onderhoud, maar het beeld blijft regelmatiger dan dat van gedekt riet.
Waar kunstriet van gemaakt is
De halmen worden geëxtrudeerd uit polyethyleen, hetzelfde soort kunststof als in tuinmeubelen, met pigment en een stabilisator tegen ultraviolet licht erdoorheen. Ze zijn hol of massief, hebben een licht onregelmatige doorsnede en worden in verschillende tinten gemengd zodat het geheel niet als één vlakke kleur oogt. Er zijn twee leveringsvormen. De eerste is een mat waarop de halmen al in de juiste dichtheid op een drager zijn bevestigd; die rol je uit en schroef je op de latten. De tweede zijn losse bossen die de dekker net als echt riet aanbrengt, wat een levendiger beeld oplevert maar meer arbeid vraagt. Het gewicht is een fractie van dat van echt riet, wat een oude kap ontlast, en het materiaal neemt geen water op, waardoor het gewicht ook bij aanhoudende regen gelijk blijft.
Hoe kunstriet op het dak komt
Anders dan bij echt riet is het kunstriet zelf geen waterkering. Bij een gedekt rietdak loopt het water via de halmen naar beneden en houdt de dikte van het pakket het binnen buiten. Bij kunstriet zit de waterdichting eronder: een gesloten onderdak van platen met een waterkerende, dampopen folie of een volledig dichte bedekking. Daaroverheen komen tengels en panlatten, en op die latten worden de matten of bossen bevestigd. Het kunstriet vervult dus vooral de rol van beeld en van bescherming tegen zon en hagel. Dat heeft een praktisch voordeel: de dakhelling mag lager zijn dan bij echt riet, omdat de dichtheid niet van de halmen afhangt. Het betekent ook dat een fout in de onderlaag niet zichtbaar is en pas opvalt als er binnen een vlek verschijnt.
Levensduur en wat ultraviolet licht ermee doet
Fabrikanten rekenen op dertig tot vijftig jaar, en dat is realistisch voor de constructie. Het materiaal rot niet, schimmelt nauwelijks en trekt geen ongedierte aan. Wat wel verandert is de kleur. Ultraviolet licht breekt pigment af, en het zuidelijke dakvlak verschiet daardoor sneller dan het noordelijke. Na tien tot vijftien jaar zie je vaak een zichtbaar verschil tussen beide zijden, wat bij echt riet ook gebeurt maar dan als vergrijzing die als natuurlijk wordt ervaren. Bij kunststof oogt het eerder als verbleking. Vraag daarom naar de stabilisator die in het materiaal zit en naar de garantie op kleurvastheid, en bewaar een klein restant van de originele partij. Moet je over vijftien jaar een stuk bijleggen na een reparatie, dan zie je aan dat restant hoeveel de rest is verschoten.
Hoe een kunstrieten dak wordt afgerekend
Het dekken gaat per vierkante meter dakvlak, en die eenheid dekt de matten of bossen en het bevestigen op de latten. De onderbouw staat er los bij en is bij dit type dak een aanzienlijk deel van de opdracht: het beschot, de waterkerende laag, de tengels en de panlatten, elk per vierkante meter of per strekkende meter. Nokken, hoekkepers en kilgoten worden per strekkende meter gerekend, want daar zit maatwerk en een aparte afwerkingsrol in. Bij vervanging van een bestaand rietdak komt het slopen en afvoeren van het oude riet erbij, en dat is volumineus afval. Vraag of de steiger apart staat en hoe lang die blijft. Vraag ook naar de brandklasse van het geleverde type en laat dat in de opdracht opnemen, want je verzekeraar zal ernaar vragen.
De onderlaag die niet waterdicht is uitgevoerd
Omdat het kunstriet het beeld bepaalt, gaat de aandacht daarnaartoe en blijft de laag eronder onderbelicht. Dat is precies verkeerd om. Alles wat het dak droog houdt, zit onder de halmen, en daar kom je na oplevering niet meer bij zonder het kunstriet te verwijderen. Een folie die bij de nok niet doorloopt, een kilgoot die te smal is uitgevoerd of een aansluiting bij een dakraam die op kit steunt: dat zijn de plekken waar het misgaat, en je ziet het pas als er binnen een plek verschijnt. Vraag daarom om foto's van de onderlaag voordat het kunstriet erop gaat, vooral bij de nok, de kilgoten, de schoorsteen en de dakramen. Dat is het enige moment waarop je kunt zien of het dak werkelijk dicht is.
Veelgestelde vragen
Groeit er mos op kunstriet?
Minder dan op echt riet, maar het gebeurt wel op noordelijke vlakken en onder overhangende bomen. Sporen hechten aan het stof dat tussen de halmen blijft hangen. Het tast het materiaal niet aan en je kunt het met een zachte borstel of een tuinslang met lage druk weghalen. Gebruik geen hogedrukreiniger, want die duwt water door de halmen heen tot op de onderlaag.
Kan kunstriet op een bestaande rietkap worden gelegd?
Alleen als het oude riet er eerst af gaat en de onderconstructie wordt omgebouwd tot een gesloten, waterdicht dak. Kunstriet over bestaand riet leggen werkt niet, want het oude pakket blijft dan vocht vasthouden zonder te kunnen drogen. In de praktijk is de overstap dus een complete dakvernieuwing en niet een nieuwe laag over de bestaande heen.
Mag kunstriet overal worden toegepast?
Niet zonder meer. Bij monumenten en in beschermd dorpsgezicht toetst de gemeente op materiaal en uitstraling, en dan is echt riet vaak de enige toegestane optie. Ook een bestemmingsplan of een beeldkwaliteitsplan kan iets over de dakbedekking zeggen. Vraag het na bij de afdeling erfgoed of vergunningen voordat je een offerte laat maken, want achteraf terugdraaien is kostbaar.