Rieten dak
Wat kost rieten dak?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Wat een rieten dak kost, reken je af per vierkante meter dakvlak, en de vorm van het dak weegt daarin zwaarder dan de oppervlakte. Kilkepers, dakkapellen en schoorstenen vragen handwerk dat per stuk telt. Riet op een steil, zonnig dakvlak gaat bovendien veel langer mee dan op een schaduwzijde.
Waarom de vorm van het dak zwaarder telt dan het oppervlak
Een recht, groot dakvlak is voor een rietdekker het snelste werk dat er is: hij legt bossen in banen, klopt ze aan en werkt door. Alles wat die baan onderbreekt kost onevenredig veel tijd. Een kilkeper, de holle hoek waar twee dakvlakken samenkomen, wordt met de hand gestoken en moet water uit twee richtingen verwerken. Een hoekkeper vraagt hetzelfde vakwerk in spiegelbeeld. Dakkapellen, schoorstenen en dakramen leveren elk een rand op waar het riet omheen loopt en waar zink of lood in het pakket wordt gewerkt. Twee woningen met evenveel vierkante meters riet kunnen daardoor ver uiteenlopen. Tel de onderbrekingen op je eigen dak en je weet ruwweg waar jouw huis in dat spectrum valt.
Wat de dikte en de kwaliteit van het riet doen
De rietdekker werkt van de dakvoet naar de nok, waarbij elke laag de bevestiging van de vorige afdekt. Het zichtbare deel is alleen de onderkant van de halm; het pakket eronder is ongeveer dertig centimeter dik. Die dikte is geen luxe maar precies de reden dat het dak waterdicht is: regen dringt maar een paar centimeter in en loopt langs de halmen naar beneden. Kwaliteit zit in de hardheid en de lengte van de halm en in hoe schoon het riet gesorteerd is. Hard, fijn riet slijt langzamer dan grof riet, dat sneller gaat pluizen. Vraag waar het riet vandaan komt en hoe dik het pakket wordt uitgevoerd, want dat zijn de twee variabelen achter elke vierkantemeterprijs.
Hoe helling en ligging de levensduur bepalen
Riet slijt door vocht en niet door zon. Een dakvlak dat na een bui snel opdroogt gaat daarom veel langer mee dan een vlak dat de hele dag in de schaduw ligt. Steilte helpt daarbij: onder vijfenveertig graden loopt water te traag weg en blijft de bovenlaag lang nat, en daarom geldt die helling zo ongeveer als ondergrens. Oriëntatie doet de rest. Een zuidzijde droogt na elke bui op en haalt makkelijk dertig tot veertig jaar. Een noordzijde onder overhangende bomen blijft groen en klam en kan al na vijftien tot twintig jaar toe zijn aan nieuw riet. Dat verschil zie je terug in de manier waarop een rietdekker begroot: per dakvlak, met een eigen inschatting per zijde.
Welke regels in een rietofferte horen
Op papier hoort het aantal vierkante meters per dakvlak te staan, met de rietdikte, de herkomst van het riet en de bindwijze erbij. Daarnaast zijn er posten die niets met oppervlak te maken hebben: de nokafwerking per strekkende meter, de kilkepers per strekkende meter, loodwerk rond schoorsteen en dakramen per stuk, en de steiger per week. Bij nieuw werk hoort ook de onderconstructie erin, dus de latten of het schroefdak waarop het riet komt. Het afvoeren van oud riet is een eigen regel, want dat is volume en geen gewicht: een container zit snel vol. Vraag ten slotte naar de doorlooptijd, want rietdekkers werken met een seizoen en een wachtlijst.
Bezuinigen op iets wat je niet kunt zien
De verleiding om op de laagste prijs te kiezen loopt bij riet vaker mis dan bij andere dakbedekking, omdat je aan een pas gedekt dak niet ziet hoe dik het is. Twee daken zien er op de opleverdag identiek uit, terwijl het ene pakket enkele centimeters dunner is uitgevoerd of met grover materiaal is gewerkt. Dat verschil merk je pas na tien jaar, wanneer de bovenlaag bij het ene dak nog dicht zit en bij het andere de bindingen al bloot komen te liggen. Laat de dikte daarom in de opdracht opnemen en vraag of je tijdens het werk een keer mag komen kijken. Een vakman die trots is op zijn werk vindt dat prima.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het dekken van een rieten dak?
Voor een gemiddelde woning gaat het om enkele weken, afhankelijk van het aantal dakvlakken en de onderbrekingen. Een rietdekker werkt met een kleine ploeg en het tempo ligt vast in bossen per dag. Daar komt de steigertijd bij en soms wachttijd door regen, want in aanhoudende neerslag wordt er niet gedekt. Plan het werk daarom niet vlak voor een geplande verhuizing.
Kan riet op een woning die nu pannen heeft?
Alleen na een constructieve beoordeling. Riet weegt droog al fors en zuigt zich bij regen vol, en de kap moet dat gewicht plus de bevestiging aankunnen. Daarnaast is er een helling van minstens vijfenveertig graden nodig en gelden er regels over brandveiligheid en over de afstand tot belendende panden. Vraag eerst bij de gemeente na of het bestemmingsplan het beeld toestaat.
Waarom hebben rietdekkers zulke lange wachtlijsten?
Het is een klein ambacht met weinig vakmensen en een aanvoer van riet die per oogstjaar verschilt. Bovendien is het seizoensgebonden werk: in vorst en aanhoudende regen ligt het stil. Een wachttijd van maanden is daardoor normaal. Begin het gesprek dus ruim voordat je dak echt op is, zodat je niet met een noodreparatie de winter door moet.