Daklekkage
Lekkage opsporen op het dak: zo gaat dat
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een lekkage opsporen op het dak gebeurt van hoog naar laag: eerst nok en vorsten, dan de aansluitingen bij schoorsteen en dakramen, dan de doorvoeren, dan pas het vlak. Water loopt onder de bedekking door, dus de natte plek binnen ligt zelden onder het gat. Opsporen kost vaak meer dan het herstel.
Waarom de volgorde van boven naar beneden is
Water volgt de zwaartekracht en dus kan alleen iets dat hóger zit dan de natte plek de oorzaak zijn. Dat maakt het zoekgebied kleiner dan het lijkt: alles onder de vlek valt af. Binnen dat gebied wordt gezocht in volgorde van kans. De nok en de vorsten staan bovenaan omdat de mortel daar uitslijt. Daarna de aansluitingen op schoorsteen, dakkapel en dakraam, waar twee materialen samenkomen en dus beweging is. Dan de doorvoeren voor ontluchting en afzuiging. Pas daarna het dakvlak zelf, want een gebroken pan midden op een vlak is minder vaak de oorzaak dan mensen denken.
De watertest, en hoe die hoort te gaan
Kom je er visueel niet uit, dan volgt een watertest. Die werkt alleen als hij systematisch gebeurt: één persoon op het dak met een slang, één op zolder die kijkt. Je begint onderaan, vlak boven de natte plek, en werkt in banen naar boven, met tussen elke baan tien tot vijftien minuten wachten. Begin je bovenaan of giet je over een groot vlak tegelijk, dan weet je aan het eind wel dát het lekt maar niet waar. Reken op een uur of twee, en dat verklaart waarom het opsporen zwaarder op de rekening drukt dan het herstel, dat vaak een kwestie van minuten is.
Wat de zolder je vertelt
Ga naar boven met een zaklamp en kijk niet naar de vlek maar naar het spoor erheen. Een donkere streep op een spant of op de folie wijst de richting waar het water vandaan komt. Witte, poederige uitslag op hout betekent dat er langer vocht heeft gestaan. Roestplekken bij spijkers of beugels doen hetzelfde. Kijk ook of de isolatie ergens is samengeklit of donker verkleurd: dat betekent dat die vol water heeft gezeten en zijn werking is kwijtgeraakt. Voel ten slotte aan het beschot: geeft het mee onder je duim, dan is het probleem verder gevorderd dan alleen de bedekking.
De gevallen waarin het echt lastig wordt
Twee situaties kosten meer dan een enkel bezoek. Bij een dak met een dampremmende folie kan water zich over die folie tientallen centimeters tot meters verplaatsen voordat het ergens naar beneden gaat, en dan wijst de vlek in een richting die niets met de oorzaak te maken heeft. Bij een plat dak waarvan de isolatie verzadigd is, komt vocht op wisselende plekken binnen zonder dat er buiten één gat aan te wijzen valt; dan zit het probleem in de constructie en niet in de bedekking. Vraag in beide gevallen wat er gebeurt als het lek niet gevonden wordt: alleen voorrijkosten, of het volle uurtarief.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf een lekkage opsporen?
De zolderkant wel, en dat is de helft van het werk: kijk waar het spoor vandaan komt en meet op hoe die plek zich verhoudt tot de schoorsteen of het dakraam. Buiten wordt het gevaarlijk, want je moet op het dak lopen om iets te zien. Wat je vanaf de grond met een verrekijker kunt beoordelen zijn scheve pannen, losse vorsten en opgekruld lood.
Bestaat er apparatuur om een lek te vinden?
Voor platte daken bestaan er methodes met rook, met vocht meten in de isolatie of met een warmtebeeldcamera, die verschillen in oppervlaktetemperatuur zichtbaar maakt. Dat werkt goed op grotere daken en bij verzadigde isolatie, maar het is specialistisch en dus duurder. Voor een gewoon woningdak is een systematische watertest doorgaans effectiever en goedkoper.
Waarom lekt het alleen bij bepaalde wind?
Dan is er sprake van inslagregen: water dat door de wind onder de pannen of tegen een opstand omhoog wordt gedrukt. Bij verticale regen gebeurt dat niet en blijft het dak droog. Dat wijst meestal op een ontbrekende of verschoven folie onder de pannen, of op een aansluiting die aan één zijde te weinig overlap heeft.