Rieten dak
Nep rieten dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een nep rieten dak, ook wel kunstriet, is van de straat af te herkennen aan de strakke nokrand en de gelijkmatige kleur; echt riet verkleurt vlekkerig en vergrijst ongelijk. Het scheelt onderhoud en vaak premie, maar niet elke gemeente staat het toe bij een monument of in beschermd dorpsgezicht.
Waaraan je kunstriet van echt riet onderscheidt
Kijk eerst naar de kleur over het hele vlak. Echt riet begint goudbruin en vergrijst in vijf tot tien jaar, maar dat gebeurt ongelijk: de zonzijde verkleurt sneller, onder een boom blijft het donkerder en er zitten altijd banen in. Kunstriet verkleurt gelijkmatig over het vlak en houdt lang dezelfde tint. Kijk daarna naar de onderrand bij de goot. Bij gedekt riet zie je de afgesneden koppen van de halmen in een dichte, licht golvende lijn; bij kunstriet is die rand kaarsrecht. Het derde kenmerk is de nok. Echt riet heeft een nok van heidezoden, vorsten of een rieten kap met wilgentenen, en die geeft een levendige overgang. Kunstriet gebruikt vaak een geprefabriceerde nokrol, die van dichtbij te regelmatig oogt. Van dichtbij verraadt de glans het meteen: kunststof glimt bij vochtig weer, riet niet.
Waar het wel en niet is toegestaan
Voor een gewone woning zonder bijzondere status is kunstriet meestal geen probleem, zeker niet aan een achterdakvlak. Zodra het pand een rijksmonument of gemeentelijk monument is, verandert dat: dan toetst de gemeente op materiaal, en riet is bij zulke panden een onderdeel van de monumentale waarde. Kunstriet wordt daar vrijwel altijd geweigerd. Ook in een beschermd dorpsgezicht of in een gebied met een beeldkwaliteitsplan kan de welstandscommissie eisen stellen aan het materiaal en aan de nokafwerking. Datzelfde geldt soms voor een woning in het buitengebied waar het bestemmingsplan iets zegt over de uitstraling van bijgebouwen. Vraag het na bij de afdeling vergunningen of erfgoed voordat je een offerte laat maken. Een dak dat al ligt en niet mag blijven, is een probleem dat je niet met een gesprek oplost.
Wat het met je verzekering doet
Een woning met een rieten dak betaalt een hogere opstalpremie dan een woning met pannen, omdat het brandrisico groter is en een brand zich sneller uitbreidt. Kunstriet zit daar ergens tussenin. Het materiaal is niet onbrandbaar, maar het gedraagt zich anders dan droge halmen en de onderliggende constructie is gesloten en waterdicht, wat de brandwerendheid ten goede komt. Verzekeraars beoordelen dat per geval en vragen dan naar de brandklasse van het geleverde product en naar de opbouw eronder. Meld de wijziging altijd, ook als je denkt dat het in je voordeel werkt: een polis die uitgaat van pannen terwijl er kunstriet ligt, geeft bij schade discussie. Bewaar het productblad met de brandklasse en de opleveringsfoto's van de onderconstructie, want dat is precies wat een verzekeraar wil zien.
Het onderhoud dat je wel houdt
Kunstriet rot niet en hoeft niet te worden bijgedekt, maar onderhoudsvrij is het niet. Er verzamelt zich stof en bladafval tussen de halmen, vooral op het noorden en onder overhangende takken, en daar hecht mos en alg zich aan. Dat tast het materiaal niet aan maar het maakt het dak donker en vlekkerig, precies het beeld dat je met kunstriet wilde voorkomen. Een reinigingsbeurt gaat per klus of per vierkante meter, afhankelijk van de bereikbaarheid, en gebeurt met een zachte borstel en lage waterdruk. Verder loop je één keer per jaar de nok, de kilgoten en de aansluitingen bij dakramen na op losse delen. Snoei takken die over het dak hangen, want die houden het vlak vochtig en schuren de halmen kaal. Reken op één inspectie per jaar en een reiniging eens in de vijf tot tien jaar.
De aanname dat kunstriet nooit vervangen hoeft
In verkoopgesprekken valt regelmatig het woord levenslang, en dat klopt niet. Het kunststof zelf gaat lang mee, maar er zijn twee dingen die eerder aan hun einde komen. Het eerste is de kleur: ultraviolet licht breekt pigment af en na tien tot vijftien jaar verschilt het zuidelijke dakvlak zichtbaar van het noordelijke. Het tweede en belangrijkere is de laag eronder. De waterdichting, de folie en het beschot bepalen of het dak droog blijft, en die halen niet vanzelfsprekend dezelfde termijn als de halmen erboven. Als die laag aan vervanging toe is, moet het kunstriet eraf en weer terug, en dan is de vraag of het na vijftien jaar nog leverbaar is in dezelfde kleur. Bewaar daarom een pakketje van de originele partij en leg de exacte productgegevens bij je woningdossier.
Veelgestelde vragen
Ziet een taxateur het verschil met echt riet?
Van dichtbij zeker, en het staat bovendien in de bouwkundige omschrijving. Voor de waarde van de woning hoeft dat geen nadeel te zijn: kopers wegen lagere onderhoudslasten en een lagere premie mee. Bij een karakteristiek pand waar het rieten dak deel uitmaakt van de uitstraling, kan het wel drukken op de prijs, omdat een deel van de kopers juist het originele materiaal zoekt.
Kan kunstriet op een schuurtje of tuinhuis?
Ja, en dat is een van de meest praktische toepassingen, omdat een bijgebouw zelden aan welstandseisen hoeft te voldoen. De constructie eronder moet wel kloppen: een waterdichte onderlaag met de matten of bossen daarop. Kunstriet los op panlatten zonder waterkering leggen werkt niet, ook niet bij een tuinhuis, want de halmen houden op zichzelf geen regen tegen.
Trekt kunstriet ook vogels en ongedierte aan?
Veel minder dan echt riet. Mussen en spreeuwen pikken bij een rietdak halmen los om nesten te maken en zoeken holtes bij de nok; kunststof halmen zijn daarvoor onaantrekkelijk. Wel kunnen dieren nestelen in de ruimte bij de gootrand of onder de nokafwerking als die niet is dichtgezet met een geventileerd rooster. Laat dat detail bij de aanleg controleren.