Rieten dak
Overkapping rieten dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een overkapping met een rieten dak vraagt minstens vijfenveertig graden helling, anders blijft het riet te lang nat en verteert het van onderaf. Verzadigd riet weegt ruim vijftig kilo per vierkante meter, dus de staanders en gordingen vallen zwaarder uit dan bij een pannendak of een platte overkapping.
Waarom riet steilheid nodig heeft
Riet houdt water niet tegen zoals een pan dat doet. Elke halm werkt als een miniatuurgoot die het water van de ene halm op de andere doorgeeft, tot het onderaan het dakvlak uitdruppelt. Dat systeem werkt alleen als de halmen steil genoeg staan om het water snel af te voeren. Bij vijfenveertig graden loopt het water in ongeveer een handbreedte diepte door het pakket; bij dertig graden dringt het veel dieper door en blijft de onderlaag lang klam. Vocht dat niet binnen een dag of twee wegdroogt, geeft schimmels de kans, en die schimmels breken de halm van binnenuit af. Op een overkapping speelt daarbij mee dat er geen warme woning onder zit die het pakket van onderaf droogt. Daarom is de helling bij een vrijstaande overkapping nog belangrijker dan bij een woonhuis.
Wat de constructie moet dragen
Droog riet weegt ongeveer dertig tot veertig kilo per vierkante meter, maar na een natte week loopt dat op tot boven de vijftig. Daar komt de nokafwerking bij en, in een streek waar het voorkomt, sneeuwlast. Bij een schuine overkapping betekent dat zwaardere gordingen en dikkere staanders dan de meeste standaardbouwpakketten leveren. De gordingen liggen bij riet doorgaans op ongeveer dertig centimeter hart op hart, want de bossen worden daaraan vastgebonden of geschroefd. Dat is aanzienlijk dichter dan bij een pannendak, waar de panlatten het werk doen. Laat een constructeur of de leverancier de maten narekenen op basis van de overspanning en de helling, en vraag om die berekening op papier. Bij een overkapping tegen de woning telt bovendien mee hoe de last op de gevel wordt afgedragen.
Brandveiligheid en de afstand tot de buren
Een rieten dak geldt als brandgevaarlijk dak, en daar hangen regels aan. Bij nieuwbouw en bij een nieuw bijgebouw kijkt de gemeente naar de afstand tot de perceelgrens en tot andere gebouwen, omdat vliegvuur van een rietdak verder draagt dan van een pannendak. Ligt de overkapping dicht tegen de woning of tegen de erfgrens, dan kan er een brandwerende laag onder het riet worden geëist of kan de plek moeten schuiven. Een barbecue, een vuurkorf of een terrasverwarmer onder een rieten overkapping is een combinatie die veel verzekeraars uitsluiten, dus meld de overkapping bij je verzekeraar en vraag schriftelijk wat er wel en niet mag. Informeer daarnaast bij de gemeente naar de vergunningplicht, want een bijgebouw met een brandgevaarlijk dak valt vaker onder de vergunning dan een gewone overkapping.
Hoe een rieten overkapping wordt begroot
Het rietdekken gaat per vierkante meter dakvlak, en die eenheid dekt het riet, het binden of schroeven en het aankloppen. De nok wordt apart gerekend per strekkende meter, omdat de afwerking daar met vorsten, zink of een rietruiter een eigen vak is. De houten constructie staat er helemaal los bij en is bij een overkapping vaak de grootste post, juist door de zwaardere maatvoering. Wat er standaard buiten valt: het fundament of de poeren, de eventuele brandwerende laag, de goot en de afvoer, en de behandeling van het hout. Vraag ook naar de rietsoort en de lengte van de halmen, want daar zit verschil in levensduur. Laat op de offerte zetten hoeveel centimeter dikte het pakket krijgt; dat getal bepaalt hoe lang het dak meegaat en is achteraf niet meer te controleren.
De overkapping die te dicht tegen het groen staat
De meest gemaakte fout bij een rieten overkapping is de plek. Onder een grote boom of tussen dichte beplanting blijft het dakvlak in de schaduw, droogt het na regen traag op en valt er continu blad op. Dat blad houdt vocht vast en vormt een humuslaagje waarin mos en algen zich vestigen, en van daaruit dringt de vertering het pakket in. Een rieten dak dat in de zon en de wind ligt haalt op de zuidzijde makkelijk dertig jaar; hetzelfde dak in de schaduw van een conifeer haalt de helft. Snoei daarom vrij baan boven en naast de overkapping, houd minstens enkele meters afstand tot overhangende takken en veeg het dak elk najaar af met een zachte bezem. Dat onderhoud van een uur per jaar scheelt jaren levensduur.
Veelgestelde vragen
Kun je een rieten overkapping zelf bouwen?
De constructie wel, het dekken niet. Staanders, gordingen en verankering zijn gewoon timmerwerk dat een handige bouwer aankan, mits de maten zijn nagerekend. Het riet aanbrengen is een vak waarin de dikte, de vlakheid en de aanhechting bepalen of het dak dertig jaar meegaat of tien. Rietdekkers leveren vaak alleen het dekwerk en laten de constructie aan jou of aan een timmerman.
Hoe vaak moet een rieten overkapping onderhouden worden?
Jaarlijks afvegen en controleren, en verder pas ingrijpen als er iets mis is. Kijk naar kale plekken, naar halmen die loslaten en naar mos in de onderste meter van het dakvlak. Een rietdekker kan een verdund dakvlak plaatselijk bijdekken zonder het hele dak te vernieuwen. Chemisch behandelen tegen mos wordt afgeraden, want dat versnelt de afbraak van de halm.
Kan er een goot aan een rieten overkapping?
Ja, maar hij hangt anders dan bij een pannendak. Het riet steekt over de dakrand uit en het water valt vrij van het pakket af, dus de goot moet verder naar buiten en dieper hangen dan gebruikelijk. Sommige eigenaren kiezen bewust voor geen goot en leggen in plaats daarvan een grindstrook onder de druiplijn. Dat werkt bij een overkapping in de tuin prima.