Dakraam
Plaatsing velux dakraam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
De plaatsing van een Velux dakraam volgt een vaste volgorde: sparing uitzetten tussen de spanten, panlatten doorzagen en raveelhout inzetten, kozijn stellen en waterpas uitlijnen, isolatie- en foliekraag aanbrengen, gootstuk monteren en pas daarna de pannen terugleggen. Uitlijnen bepaalt of het raam later soepel sluit.
Eerst de plek bepalen en dan pas zagen
De sparing wordt bij voorkeur tussen twee bestaande spanten gelegd, zodat er geen dragend hout doorgezaagd hoeft te worden. Standaardbreedtes van dakramen sluiten daar niet toevallig op aan: ze zijn afgestemd op de gangbare hart-op-hart afstanden in Nederlandse kappen. Moet het raam breder, dan wordt er wel een spant onderbroken en komt er een raveelconstructie omheen die de belasting naar de buren leidt. De hoogte waarop het raam komt, is een keuze met gevolgen: de onderdorpel op ongeveer honderd tot honderdtwintig centimeter boven de vloer geeft zicht naar buiten in zittende houding, terwijl de bovenkant liefst boven ooghoogte uitkomt zodat je niet tegen een balk aankijkt. Teken de sparing binnen af, boor op de vier hoeken door het dakvlak heen en werk daarna van bovenaf verder, zodat je buiten precies weet waar je zit.
De volgorde waarin een raam waterdicht wordt
Nadat de pannen rondom zijn weggenomen en de panlatten zijn doorgezaagd, komt er raveelhout boven en onder de opening. Daarop worden de montagebeugels van het raam geschroefd. Het kozijn gaat in de opening en wordt uitgelijnd: beide zijkanten even ver van het raamblad, diagonalen gelijk, en de onderdorpel exact horizontaal. Pas als de vleugel overal een gelijke naad houdt, worden de beugels definitief vastgezet. Daarna komt de isolatiekraag strak om het kozijn en wordt de onderdakfolie met de bijgeleverde manchet waterdicht op het kozijn aangesloten, met een afvoergootje dat eventueel doorgekomen water naar beneden leidt. Vervolgens gaat het gootstuk erop: eerst het onderschort, dan de zijprofielen die eroverheen grijpen, dan het bovenstuk. Elke laag overlapt de laag eronder, precies zoals dakpannen dat doen. Pas dan gaan de pannen terug.
Wat het gootstuk moet kunnen
Het gootstuk is niet één ding maar een set profielen die is afgestemd op de dakbedekking. Voor vlakke dakbedekking zoals leien of vlakke pannen is er een uitvoering met een laag profiel; voor geprofileerde pannen een met een dieper schort dat over de welving heen valt. De welvingshoogte van je pan bepaalt welke je nodig hebt, en die meet je van de laagste tot de hoogste rand van een losse pan. Zit je op de grens, kies dan de diepere uitvoering. Bij een dak met golfplaten of bij een combinatie van meerdere ramen naast elkaar zijn er weer eigen sets, met een goot tussen de ramen die het water opvangt. Wat je nooit doet, is een gootstuk aanvullen met kit of met los lood. Die reparatie werkt een seizoen en verhult daarna waar het water precies binnenkomt.
Zelf doen, deels doen of uitbesteden
Een bestaand raam vervangen in dezelfde sparing is voor een handige doe-het-zelver met een helper te doen in een dagdeel. De pannen eraf, oude gootstuk los, raam eruit, nieuw raam erin op dezelfde beugelhoogte, uitlijnen, gootstuk erop, pannen terug. Een nieuwe sparing maken is een ander verhaal: dan komen constructie, isolatie, dampremming en waterdichting samen, en een fout in één daarvan zie je pas na een jaar. Wat je goed kunt doen om te besparen, is de binnenaftimmering. Die maak je zelf nadat de dakdekker weg is, met de dagkanten schuin naar binnen gezaagd zodat warme kamerlucht langs het glas kan strijken en het glas minder snel beslaat. Werk in elk geval niet alleen op het dak en niet bij wind: een dakraam is groot, glad en zwaar, en het vangt wind als een zeil.
Veelgestelde vragen
Wat als er geen onderdakfolie onder mijn pannen ligt?
Bij daken van vóór ongeveer 1980 ontbreekt die laag vaak. Het raam wordt dan met een aansluitschort op het dakbeschot of rechtstreeks op de panlatten ingewerkt, en de dakdekker maakt een afvoergootje dat doorgewaaid water opzij van de sparing leidt. Vraag hoe hij dat detail oplost, want zonder tweede waterkerende laag komt alles aan op het gootstuk.
Kan een dakraam in een dak met rieten bedekking?
Dat kan, maar het is specialistenwerk en er zijn speciale gootstukken voor riet, met een hogere opstand omdat het rietpakket dik is. De rietdekker en de dakdekker moeten dat samen doen. Reken op een aanzienlijk grotere ingreep dan bij pannen en overleg vooraf met je verzekeraar, want bij rieten daken gelden eigen voorwaarden rond doorvoeren en dakdoorbrekingen.
Moet ik de zolder leeghalen voordat er wordt gewerkt?
De ruimte direct onder het raam wel. Er komt zaagsel, isolatiestof en soms een pan naar beneden, en de monteur heeft plek nodig om te werken en een ladder te zetten. Dek de rest af met folie. Bij een nieuwe sparing valt er bovendien materiaal uit het dakbeschot, dus reken op een stevige schoonmaakbeurt na afloop.