Dakraam
Rolhorren voor dakraam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Rolhorren voor een dakraam zitten in een cassette aan de bovenzijde van het kozijn en rollen in twee zijgeleiders naar beneden, zodat het venster open kan blijven staan. Ze passen alleen op het type waarvoor ze gemaakt zijn, en die typeaanduiding staat op een plaatje boven in het draaiende deel.
Hoe een rolhor in een dakvenster werkt
De cassette met het opgerolde gaas klikt in de beslagpunten die de fabrikant boven in het kozijn heeft zitten, dezelfde punten waarin ook een verduisteringsgordijn of een plissé past. Aan weerszijden komen geleiders die met een paar schroeven in het kozijn worden gezet. Je trekt de onderlijst naar beneden en die blijft op elke hoogte staan, doordat er een veer met een remmechanisme in de rol zit. Bij de meeste uitvoeringen valt de onderlijst in een klik of op een magneet in de onderdorpel wanneer je hem helemaal naar beneden trekt. Het geheel beweegt met het draaiende deel mee, zodat je het venster in tuimelstand kunt zetten met de hor dicht. Dat laatste is precies waar het om gaat: ventileren op een zomernacht zonder muggen.
Waarom de maat zo nauw luistert
Een dakvenster heeft geen standaardmaten zoals een gevelraam maar een codesysteem, waarbij een letter de serie aangeeft en een getal de afmeting. Dat plaatje zit aan de bovenzijde van het draaiende deel en je leest het af door het venster te openen en omhoog te kijken. Bestel je op een geschatte maat, dan lopen de geleiders niet gelijk met het kozijn en gaat de hor scheeflopen of klemmen. Bij oudere vensters komt daar een tweede probleem bij: bij series van voor de eeuwwisseling zitten de beslagpunten op een andere plaats of ontbreken ze, waardoor de moderne cassettes niet passen. Er zijn adaptersets voor een deel van die oude types. Zoek dus eerst de code op en controleer daarna pas of er een hor voor bestaat, en niet andersom.
Universele horren en waar ze vastlopen
In de bouwmarkt liggen horren die je met klittenband of een zelfklevend profiel op de aftimmering plakt en waarvan je het gaas op maat knipt. Ze zijn goedkoper en ze werken op elk gat. Het bezwaar is fundamenteel: ze zitten op de dagkant en niet op het venster, dus het draaiende deel kan niet meer kantelen zolang de hor hangt. Bij een tuimelvenster, en dat is verreweg de meest voorkomende soort, betekent dat je elke keer de hor moet losmaken om het raam te openen of schoon te maken. Na twee weken hangt hij niet meer. Voor een klein vast venster of een luik in een zolderberging is zo'n oplossing prima; voor het venster in een slaapkamer waar je 's nachts lucht wilt binnenlaten, is een cassettehor die op het beslag past de enige die je blijft gebruiken.
Zelf monteren of laten doen
Dit is een van de weinige onderdelen aan een dak die vrijwel iedereen zelf kan aanbrengen. De cassette klikt in de bestaande punten, de twee geleiders gaan met een handvol schroeven vast en er is een schroevendraaier en een half uur voor nodig. Zit er al een verduisteringsgordijn in dezelfde punten, dan zijn er combinatiesets waarbij hor en gordijn in één cassette samenkomen; die vervangen het bestaande gordijn en zijn dus een andere aankoop. Laat het over aan een monteur wanneer het venster hoog en slecht bereikbaar zit, want je moet stevig kunnen staan om de geleiders recht te krijgen. Een montagebeurt wordt per raam gerekend, en het loont om meerdere vensters in één bezoek te laten doen omdat het voorrijden dan één keer meetelt.
De valkuil: de hor als zonwering zien
Een insectengaas houdt muggen tegen en dempt het licht een beetje, maar het houdt geen warmte tegen. Het zit aan de binnenzijde van het glas, en warmte die door het glas is gekomen blijft daarmee binnen. Wie in juni een hor plaatst en verwacht dat de zolderkamer koeler wordt, is teleurgesteld en plaatst er in juli alsnog buitenzonwering bij. Bestel die twee in één keer, want ze delen dezelfde bevestigingspunten en montage op één moment scheelt een tweede afspraak. Onderhoud is het tweede punt: stof en pollen slaan neer in de geleiders en op het gaas, waardoor de hor stroef gaat lopen en scheeftrekt. Zuig het gaas een keer per jaar af en veeg de geleiders schoon; dat is het verschil tussen tien jaar plezier en een hor die na twee seizoenen klemt.
Veelgestelde vragen
Kan ik een rolhor combineren met een verduisteringsgordijn?
Ja, en op een slaapkamer is dat de gebruikelijke combinatie. Er bestaan sets waarin beide in één cassette zitten, met de hor die van boven naar beneden komt en het gordijn dat in dezelfde geleiders loopt. Heb je al een gordijn, dan kan een losse hor er soms bij, maar niet altijd in dezelfde punten. Kijk welke bevestiging het gordijn gebruikt voordat je bestelt.
Blijft de hor zitten als ik het venster helemaal omklap?
Bij een cassettehor die op het beslag zit wel, want die draait mee met het raam. Rol hem wel eerst helemaal op voordat je het venster vergrendelt in de schoonmaakstand, anders komt het gaas klem te zitten tussen kozijn en dagkant. Bij een geplakte universele hor moet je hem eerst losmaken, en dat is precies de reden dat die variant zelden lang in gebruik blijft.
Wat doe ik als het gaas scheef of stroef loopt?
Rol hem helemaal uit en kijk of beide zijkanten even ver in de geleiders zitten. Meestal zit er vuil in een geleider of staat er één schroef van de geleider scheef, waardoor het gaas aan één kant meer weerstand voelt. Maak de geleiders schoon, controleer of ze parallel lopen en rol daarna langzaam op. Een gaas dat gescheurd is, is bij de meeste modellen als losse rol te vervangen.