Dakraam
Rolluik op dakraam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een rolluik op een dakraam bestaat uit een cassette boven het kozijn, twee zijgeleiders en een pantser van aluminium lamellen met een geschuimde kern. Anders dan bij een gevelrolluik moet het pantser tegen de helling in omhoog worden getrokken, dus de geleiders bepalen of het jarenlang soepel blijft lopen.
Hoe het pantser en de geleiders samenwerken
De lamellen zijn holle aluminium profielen die met een isolerend schuim zijn gevuld, wat ze licht en stijf maakt en tegelijk geluid dempt. Ze haken in elkaar met een scharnierende naad, zodat het pantser zich in de cassette kan oprollen. Op een gevel hangt zo'n pantser recht naar beneden en houdt de zwaartekracht het strak. Op een dakvlak ligt het schuin en drukt het tegen de geleiders aan, en juist daar zit de slijtage. De geleiders zijn daarom bij dakraamluiken dieper en voorzien van kunststof inlagen die het aluminium geleiden zonder te krassen. Zit er speling, dan gaat het pantser bij wind klapperen; zitten de geleiders te krap of niet evenwijdig, dan klemt het en trekt de motor zich stuk. De motorloze uitvoering met een trekkoord of stok bestaat bijna niet meer, precies omdat de wrijving op een schuin vlak te hoog is.
Wat er boven en onder het raam nodig is
De cassette vraagt ruimte boven het kozijn, doorgaans vijftien tot twintig centimeter dakvlak waarop hij kan rusten en waar het pantser overheen loopt. Zit je dakraam vlak onder de nok, dan is die ruimte er soms niet en past er geen luik, of moet er een uitvoering met een platte cassette komen. Onderin moet het pantser volledig kunnen zakken tot op de onderdorpel; zit het raam vlak boven de goot, controleer dan of de onderlat vrij blijft van de pannen. Verder loopt de cassette over de bestaande pannen heen, dus de welving van je dakbedekking speelt mee: bij diep geprofileerde pannen zijn er vulstukken nodig zodat er geen kier ontstaat waar blad en vogels in kunnen. Meet deze drie punten na voordat je bestelt, want ze staan niet in de standaardmaatvoering en zijn de reden dat een luik soms alsnog niet past.
Onderhoud en wat er in de winter misgaat
Een dakraamluik hangt horizontaal onder een schuin vlak en vangt alles wat er van boven komt: bladeren, naalden, mos van de pannen. Dat verzamelt zich in de geleiders en in de onderlat. Zuig de geleiders daarom twee keer per jaar uit en spoel ze met water na, en gebruik geen olie of siliconenspray, want dat bindt juist stof tot een pasta die het pantser blokkeert. Het tweede seizoensprobleem is bevriezing. Blijft het luik in een vriesnacht naar beneden staan met sneeuw of dooiwater op de onderlat, dan kan het vastvriezen aan de dorpel. Wie dan de knop indrukt, laat de motor tegen een geblokkeerd pantser trekken en dat is de meest voorkomende oorzaak van een defecte aandrijving. Voel bij vorst eerst of het luik meegeeft, en laat het anders staan tot het dooit.
Achteraf monteren of meenemen bij een nieuw raam
Bijna elk modern dakraam heeft in de bovenhoeken van het kozijn al beugels zitten waarop een luik of een zonwering klikt. Achteraf monteren is daardoor een klus van een uur voor twee mensen, waarbij het meeste werk in het uitlijnen van de geleiders zit. Wordt het raam toch vervangen, dan is het luik meteen meenemen praktischer: de monteur staat er al, de bekabeling kan meteen mee bij een uitvoering op netstroom en je hebt één aanspreekpunt bij een storing. Bij een bestaand raam is de uitvoering op zonne-energie meestal de verstandigste keuze, omdat er dan geen kabel door een afgewerkt plafond hoeft. Kijk bij de aanschaf naar de bedieningsmogelijkheden en of het luik in een bestaand systeem voor domotica past; achteraf een ander bedieningsprotocol toevoegen is zelden eenvoudig.
Veelgestelde vragen
Hoeveel donkerder wordt de kamer met een gesloten luik?
Vrijwel volledig donker. De lamellen sluiten op elkaar aan en het pantser loopt in geleiders, dus er komt hooguit langs de randen een streepje licht binnen. Dat is het grote verschil met een binnengordijn, waar altijd licht langs de zijkanten valt. Voor een slaapkamer met een dakraam op het oosten is dat in de zomermaanden het doorslaggevende argument.
Wat doe ik bij een luik dat halverwege blijft steken?
Kijk eerst of er iets in de geleiders zit: een takje of een opgehoopte prop mos blokkeert het pantser meteen. Controleer daarna of het pantser scheef loopt door een lamel die uit de geleider is gesprongen. Bij een zonne-energieluik kan ook een lege accu na een donkere week de oorzaak zijn. Blijft het onduidelijk, laat de motor dan niet herhaaldelijk forceren.
Heeft een rolluik zin op een dakraam op het noorden?
Tegen hitte nauwelijks, want daar komt weinig directe zon. Voor verduistering en voor het dempen van regengeluid werkt het wel, en in de winter geeft de luchtlaag tussen pantser en glas een merkbare vermindering van de koudeval bij het raam. Is verduistering je enige wens, dan is een binnenrolgordijn in geleiders een aanzienlijk eenvoudigere oplossing.