Dakraam
Screen velux dakraam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een screen op een Velux dakraam hangt aan de buitenzijde en houdt de zonnewarmte tegen voordat die het glas passeert. Daarmee blokkeert hij een veelvoud van wat een rolgordijn aan de binnenkant doet, want binnen is de warmte al in de kamer. Het doek is transparant, dus je houdt zicht naar buiten.
Waarom buiten werkt en binnen niet
Zonlicht dat door glas valt, verandert bij het raken van vloer en meubels in warmtestraling met een langere golflengte. Die straling gaat niet meer terug door het glas naar buiten en blijft dus in de kamer hangen. Dat is het broeikaseffect in het klein en het is precies waarom binnenzonwering tekortschiet: een rolgordijn onderschept het licht pas nadat het door de ruit is. De doek warmt op en straalt die warmte alsnog de kamer in. Een buitenscreen onderschept de straling terwijl hij nog buiten is, en de warmte die het doek opneemt waait weg in de buitenlucht. Op een zolder onder een pannendak, waar de ruimte klein is en het dakvlak groot, is dat verschil overdag goed voelbaar. Fabrikanten geven het aan met een g-waarde: hoe lager, hoe minder zonne-energie er binnenkomt.
Hoe het doek aan het raam vastzit
Een screen bestaat uit een cassette die boven op het kozijn wordt geschroefd en twee zijgeleiders die in de sponning aan de zijkanten van het raam klikken. Het doek loopt in die geleiders naar beneden, wat het geheel windvast maakt en voorkomt dat er licht langs de zijkanten binnenvalt. Onderin zit een aluminium onderlat die het doek strak houdt. Het weefsel is een glasvezel- of polyesterdoek met een kunststof coating, waarin een raster van openingen zit. Door dat raster kijk je van binnen naar buiten alsof je door een hor kijkt, terwijl van buitenaf de kamer donker oogt. De montage gebeurt vanaf de binnenkant: je kantelt het raam, draait de vleugel naar binnen en schroeft de cassette op de buitenzijde van het kozijn zonder dat je op het dak hoeft.
Handbediend, op zonne-energie of op een leiding
Er zijn drie uitvoeringen. De handbediende versie trek je met een stang of met de hand naar beneden tot een klikstand; simpel, geen onderhoud, en de goedkoopste keuze voor een raam dat je kunt bereiken. De zonne-uitvoering heeft een klein paneel op de cassette dat een accu laadt, met een afstandsbediening erbij. Die vraagt geen bekabeling en is daarom voor bestaande situaties de gangbare keuze. De accu gaat een jaar of tien mee en is vervangbaar. De derde is een uitvoering op netspanning, die je meeneemt als er toch een leiding naar het raam gaat, bijvoorbeeld bij een elektrisch bedienbaar dakraam. Bedenk vooraf hoe hoog het raam zit. Een screen die je alleen met een trapje bereikt, blijft in de praktijk hele zomers naar beneden hangen.
Hoe een screen wordt geleverd en gerekend
Een screen gaat per stuk en wordt besteld op de maatcode van het raam, niet op een opgemeten breedte. De cassette, de geleiders en het doek vormen samen die ene post. Bij een handbediende uitvoering zit er meestal een bedieningsstang bij; bij een zonne-uitvoering een afstandsbediening. Laat je het monteren, dan rekent een monteur per raam en niet per uur, omdat de handeling vastligt en van binnenuit gebeurt. Extra kosten ontstaan alleen als het kozijn zo oud is dat de standaard geleiders er niet in passen en er een adapterset bij moet. Vraag dus vooraf naar het bouwjaar op het typeplaatje. Bij meerdere ramen loont het om alles in één bestelling te doen, want dan komt er één monteur langs in plaats van drie keer.
Het doek dat in de storm aan flarden gaat
De fout die screens sloopt is ze bij harde wind laten hangen. Een neergelaten doek is een zeil van bijna een vierkante meter dat aan twee dunne geleiders hangt. Bij een stevige vlaag trekt het doek uit de geleider, klapt het los en scheurt het langs de rand, of de onderlat slaat tegen het glas. Bij een zonne-uitvoering met afstandsbediening ligt dat extra ongelukkig, want die trek je niet even snel op als je niet thuis bent. Kies daarom een uitvoering met een windsensor of maak er een gewoonte van het screen op te halen als je weggaat. Een tweede punt: laat het doek nooit nat oprollen. Vocht dat maanden opgerold in de cassette blijft zitten, geeft schimmelvlekken die er niet meer uit gaan.
Veelgestelde vragen
Kun je een screen combineren met een rolgordijn?
Ja, en dat is een gebruikelijke combinatie. Het screen doet overdag het werk tegen warmte en houdt het zicht naar buiten, het verduisterende rolgordijn aan de binnenzijde zorgt 's nachts voor donker. Ze delen dezelfde zijsponning niet, dus ze zitten elkaar niet in de weg. Bestel beide op dezelfde maatcode, dan sluiten ze allebei zonder lichtkieren aan de zijkanten.
Hoeveel donkerder wordt de kamer met een screen?
Minder dan mensen verwachten. Een screendoek heeft een openheidsfactor die meestal tussen de drie en tien procent ligt, dus er valt licht doorheen en je houdt zicht naar buiten. Wat verdwijnt is het felle directe zonlicht en de hitte. Voor een slaapkamer waar het echt donker moet zijn, is een screen dus geen vervanging van een verduisteringsgordijn.
Hoe maak je een screen schoon?
Laat het doek volledig naar beneden, neem het aan beide zijden af met een spons in lauw water met een scheutje afwasmiddel en spoel na met een natte doek. Geen schuursponsjes en geen hogedruk, want die beschadigen de coating op het weefsel. Laat het doek daarna volledig drogen voordat je het oprolt, anders sluit je vocht in de cassette op.