Dakterras
Trap naar dakterras: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een trap naar een dakterras moet aan dezelfde eisen voldoen als een gewone binnentrap zodra het terras een verblijfsplek is: een aantrede van ongeveer 22 centimeter en een optrede van hooguit 18,8 centimeter. De opgang zelf is het lastigste deel, want daar snijd je een gat in een waterdicht dakvlak.
Vaste trap, spiltrap of dakluik met schaar
Er zijn drie routes omhoog. Een vaste rechte trap loopt het prettigst en is de enige die je met een dienblad in de hand veilig neemt, maar hij vraagt binnen een gat van ruim drie meter lang. Een spiltrap of een kwartslag past in minder ruimte en wordt vaak gekozen als de zolder al ingericht is, al blijft traplopen met spullen dan onhandig. De derde route is een dakluik met een schaar- of vouwtrap, dat dicht in het plafond wegvalt en alleen open is als je het terras gebruikt. Dat luik is de goedkoopste oplossing en tegelijk de meest beperkende: je klimt eroverheen, niet erover. Voor een terras dat je een paar keer per zomer gebruikt volstaat het, voor een terras dat de tuin vervangt niet.
Waarom de opgang de kritieke plek is
Waar de trap door het dak komt, doorbreek je alles wat het dak droog en warm houdt: de bedekking, de isolatie en de dampremmende laag. Daarom staat een trapopgang nooit vlak in het dakvlak maar op een opstand, een geïsoleerd kadertje dat rondom uit het dak omhoog steekt. De bedekking loopt tegen die opstand op en eindigt eronder het luikkader, zodat er geen naad op een horizontaal vlak ligt waar water blijft staan. Een gangbare ondergrens is vijftien centimeter boven het hoogste punt van de bedekking, en op een dak waar water blijft staan liever meer. Loopt de isolatie niet door in die opstand, dan krijg je een koudebrug rondom het luik, met condens aan de binnenkant en op termijn schimmel op het aftimmerwerk van de trapkoker.
Wat een dakopbouw met trap constructief vraagt
Een gat in een dakvloer vraagt om een raveelconstructie. De balken die je doorzaagt droegen hun deel van het dak, en die last moet naar de twee balken ernaast. Dat gebeurt met een raveelbalk aan de kop- en voetzijde van het gat, die zwaarder is dan de doorgesneden balken zelf. Bij een houten balklaag is dat timmerwerk van een dag, bij kanaalplaten of een betonvloer wordt het zaagwerk met eigen apparatuur en soms een stalen omranding. Daar komt bij dat een dakterras zelf ook gewicht toevoegt: tegels op dragers, mensen, meubels en soms plantenbakken. Laat daarom eerst iemand naar de draagconstructie kijken en pas daarna naar de trap. Bij twijfel hoort er een berekening van een constructeur bij, en die vraagt de gemeente vaak ook bij de vergunning.
Hoe de opgang op de offerte terechtkomt
De trap zelf wordt per stuk geleverd en gemonteerd, en dat is het overzichtelijke deel. Het echte werk zit in de opgang, en die wordt per klus begroot. Daarin horen het uitzagen van de sparing, het raveelwerk, het maken en isoleren van de opstand, het aanhelen van de dakbedekking rondom, het luik of de opbouw met deur, en het aftimmeren van de koker binnen. Bewaakt niemand de volgorde, dan komt de dakdekker terug voor het dichtmaken en dat is een tweede voorrijbeurt. Vraag daarom om één partij die de waterdichte aansluiting op zich neemt, ook als een timmerman het gat maakt. Vraag ook naar de valbeveiliging op het terras zelf, want een hekwerk hoort constructief bij de opgang en niet bij de inrichting.
Het luik dat te dicht op de dakrand zit
Een fout die je pas merkt als je bovenkomt, is een opgang die te dicht bij de rand van het dak is geplaatst. Wie uit een luik omhoog klimt, komt met zijn hoofd eerst boven en zet daarna pas een voet neer, en dat gaat mis als er nog geen halve meter vrije vloer rond de uitgang zit. Bij een opbouw met een deur speelt hetzelfde: de deur moet ergens open kunnen zonder dat je een stap achteruit doet. Houd daarom rondom de opgang een strook vrij en plaats het hekwerk voordat de trap in gebruik gaat, niet erna. Denk daarnaast aan de looprichting: een trap die uitkomt met de rug naar het uitzicht, dwingt iedereen die bovenkomt tot een draai op de bovenste trede.
Veelgestelde vragen
Mag ik zomaar een dakterras met trap maken?
Bijna nooit vergunningvrij. Een dakterras verandert het gebruik van het dak en raakt het uitzicht van de buren, dus de gemeente toetst op bouwveiligheid en op privacy. Bij een appartement komt de vereniging van eigenaars erbij, want het dak is meestal gemeenschappelijk. Vraag de regels op voordat je een trap uitzoekt, want de toegestane hoogte van een opbouw bepaalt welke traproutes overblijven.
Kan een buitentrap langs de gevel ook?
Technisch wel, en het scheelt een gat in het dak. Het bezwaar zit meestal in de regels: een trap langs de gevel telt mee in de bebouwing, is zichtbaar vanaf de straat en geeft inkijk bij de buren. Daarnaast staat hij het hele jaar in weer en wind, dus je kiest thermisch verzinkt staal of hardhout en houdt rekening met gladheid bij vorst.
Wat doet een trapopgang met de warmte in huis?
Een geïsoleerd luik in een goed geïsoleerd dak is een zwakke plek, want het paneel is dunner dan het dakpakket eromheen. Kies daarom een uitvoering met een isolatiewaarde die in de buurt komt van het dak en let op de rubberdichting rondom. Een luik dat niet strak sluit, trekt warme lucht de koker in en geeft condens aan de onderkant van het paneel.