Dakraam
Velux dakraam demonteren: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Het demonteren van een Velux dakraam gaat van binnen naar buiten: eerst de vleugel uit het kozijn klikken, dan de aftimmering en het isolatiekader weg, en pas daarna komen de pannen en het gootstuk aan de beurt. De vleugel loskoppelen is een handeling van minuten. Het lastige komt daarna, want het gat moet dezelfde dag dicht.
De vleugel uit het kozijn halen
Bij een tuimelvenster draai je de vleugel tot hij ongeveer horizontaal staat en zet je hem vast met de poetsstand: een schuifje of pen in de zijkant die het raam in die stand blokkeert. Aan beide zijden zit dan het scharnierpunt bloot, met een klem, een pen of een borgplaatje dat je met een schroevendraaier of met de hand losmaakt. Daarna kantel je de vleugel iets door en til je hem uit het kozijn. Onderschat het gewicht niet: een vleugel met driedubbel glas in een grote maat weegt zoveel dat je hem met twee mensen aanpakt, en je staat op een schuine zoldervloer met een gat naast je. Zet de vleugel plat neer op een deken, met het glas naar boven.
Wat er binnen los moet voordat het dak opengaat
Rond het kozijn zitten drie lagen die de constructie droog en warm houden. De aftimmering, meestal gipsplaat of hout op een regelwerkje, komt er als eerste af; werk voorzichtig, want als je het raam later terugplaatst wil je die delen hergebruiken. Daaronder zit vaak een isolatiekader, een strook drukvaste isolatie of minerale wol tussen kozijn en sporen. En daar weer tegenaan zit de dampremmende manchet, de folie die de binnenlucht tegenhoudt en die op de folie in het dakvlak is aangesloten met tape. Die manchet is bijna nooit te hergebruiken, dus bestel een nieuwe voordat je begint. Fotografeer elke laag voordat je hem verwijdert; bij het terugbouwen is dat je enige naslagwerk.
De volgorde buiten op het dak
Buiten begin je bovenaan. De pannen boven het raam gaan eraf en op stapels opzij, daarna de rijen links en rechts, tot het gootstuk helemaal vrij ligt. Dat gootstuk bestaat uit een bovenstuk, twee zijprofielen en een onderstuk, en die zijn met schroeven of klemmen aan het kozijn bevestigd en met een dampopen kraag op het onderdak aangesloten. Maak eerst de kraag los van het onderdak, dan de profielen van het kozijn. Vervolgens draai je de bevestigingsbeugels van het kozijn los uit de sporen; die zitten met schroeven vast in het hout. Het kozijn komt daarna naar binnen toe vrij. Werk nooit alleen op het dak en gebruik een dakhaak of valbeveiliging, ook al gaat het maar om een uurtje.
Wanneer je dit zelf doet en wanneer niet
Demonteren op zich is geen specialistenwerk; het is schroeven losdraaien in een logische volgorde. Wat het lastig maakt, is alles eromheen. Je hebt een gat in je dak dat dezelfde dag regendicht moet zijn, dus je bent afhankelijk van het weer en van een goede voorbereiding. Je werkt op een schuin vlak op hoogte, vaak zonder steiger. En je moet de pannen zo terugleggen dat de dekking klopt, wat bij verouderde modellen met veel breuk lastig is. Gaat het om een bijgebouw waar een lekkage geen ramp is, dan is het te doen met twee mensen en een droge dag. Zit het raam in een bewoonde zolder boven een afgewerkte kamer, laat het dan doen.
Het gat dat niet dicht komt
De fout die de meeste schade oplevert, is beginnen zonder een plan voor het dichtmaken. Een sparing van een meter breed vul je niet even met een stuk zeil: wind komt eronder, water loopt langs de sporen naar binnen en de isolatie in het dakvlak zuigt zich vol. Leg daarom vooraf een plaat multiplex op maat klaar die precies over de sparing past en die je van binnenuit kunt vastschroeven, met daaroverheen een stuk dampopen folie dat je onder de bovenliggende pannenrij schuift zodat water eroverheen loopt. Bestel bovendien het nieuwe gootstuk en de nieuwe kragen voordat je iets losmaakt, want die zijn niet altijd uit voorraad leverbaar en dan staat je dak dagen open.
Veelgestelde vragen
Kan ik een gedemonteerd dakraam later terugplaatsen?
Het kozijn en de vleugel wel, mits het hout gaaf is en het beslag niet is verbogen. Wat je niet hergebruikt zijn het gootstuk, de kragen en de dampremmende manchet: die zijn op maat gezet en scheuren of vervormen bij demontage. Reken dus altijd op een nieuwe set aansluitmaterialen, ook als het raam zelf in prima staat verkeert.
Waarom zou je een dakraam demonteren in plaats van vervangen?
Meestal om het dakvlak te kunnen aanpakken: bij het vernieuwen van de pannen, bij isoleren van bovenaf of bij herstel van rot beschot rond de sparing. Ook bij het dichtzetten van een oude sparing, bijvoorbeeld als de zolderindeling verandert, gaat het raam eruit. Voor het vervangen van alleen het glas hoeft het raam niet uit het dak.
Hoe krijg ik een grote vleugel van de zolder af?
Meestal niet via het trapgat, want een vleugel is stug en lang. De gebruikelijke route is via de sparing zelf, waarbij twee mensen boven en beneden staan en het geheel langs het dakvlak naar de goot zakt op een deken of een plank. Bij grote maten is een ladderlift of een hoogwerker de veiligste optie; glas breekt en de scherven vallen naar beneden.