Plat dak
Bitumen dak repareren: wanneer het moet, wat het kost en hoe het gaat
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een bitumen dak repareren gaat vrijwel altijd met een stuk nieuwe dakbedekking over de schade heen, met minstens tien centimeter overlap rondom en aan alle randen volledig aangesloten. Een blaas snijd je kruislings open en laat je drogen voor je hem afdekt. Op een droge, schone ondergrond houdt zo'n plek jaren.
Het lek vinden is lastiger dan het dichten
Water dat door de toplaag komt, blijft zelden op die plek. Het loopt tussen de lagen door of over de isolatie naar het laagste punt en verschijnt binnen bij een naad in het plafond, bij een lamp of langs een balk. De natte plek op je plafond zegt dus weinig over de plek van het gat. Zoek altijd hoger op het dak dan de vlek en begin bij de details, want daar zit het overgrote deel van de lekkages: de opstand tegen een muur, de aansluiting rond een ontluchting, de dakrand en de trechter van de afvoer. Loop het vlak daarna systematisch af op blazen, scheuren en open naden. Twijfel je, laat dan een vochtmeting doen. Die geeft aan waar de isolatie verzadigd is, en de rand van dat natte gebied ligt meestal dicht bij de oorzaak.
Blaas, craquelé of open naad: wat je ziet en wat het betekent
Een blaas is ingesloten vocht of lucht dat door de zon uitzet en de laag omhoog duwt. Zolang de blaas heel is, lekt hij niet, maar hij scheurt vroeg of laat open op het hoogste punt. Craquelé is een fijn barstenpatroon over een groter vlak en betekent dat de toplaag is uitgedroogd: de leislag die het bitumen tegen ultraviolet licht beschermde, is weggespoeld. Dat is geen plaatselijk mankement maar veroudering, en met lappen kom je er dan niet. Een open naad zie je als een randje dat je met een schroevendraaier kunt oplichten, en die ontstaat doordat er bij de aanleg te weinig is gebrand of doordat er zand tussen de lagen zat. Een plas die na twee dagen nog staat, versnelt al deze drie.
Branden, koud plakken of een zelfklevende strook
Er zijn drie manieren om een plek te herstellen. Warm branden geeft de sterkste verbinding, want de onderlaag van het reparatiestuk smelt vast aan de bestaande laag, maar er komt open vuur bij kijken op een dak met een houten ondergrond en vaak met een dakrand van hout. Dat vraagt ervaring, blusmiddelen binnen handbereik en een controleronde na afloop. Koud plakken met bitumenlijm en een wapeningsweefsel werkt goed rond doorvoeren en in hoeken waar een brander niet bij kan, en is de veilige keuze bij een dakterras. Een zelfklevende reparatiestrook op basis van SBS is de eenvoudigste route: primer erop, laten drogen, folie eraf en stevig aanrollen. Die derde manier vraagt wel een oppervlaktetemperatuur boven een graad of tien, anders hecht de kleeflaag niet.
Wanneer je zelf mag lappen en wanneer je stopt
Een gaatje of een korte scheur op een bereikbaar garagedak of een uitbouw van één laag: dat kun je prima zelf met een zelfklevende strook en een rol. Schoonvegen, ontvetten, primeren, laten drogen en aandrukken vanaf het midden naar de randen. Waar je van afblijft, is alles wat met een brander moet, elke reparatie boven de eerste verdieping, en een dak waar de isolatie eronder nat is. Dat laatste herken je aan een vloer die veert als je erop stapt of aan een vlak dat na een droge week nog donker blijft. Blijf er ook af als het dak nog garantie heeft, want eigen werk zet die opzij. En als je erop stapt: leg een plank neer om je gewicht te spreiden, want een voet op een warme bitumenlaag drukt zo een deuk.
Hoe reparatiewerk wordt gerekend en wanneer lappen zinloos wordt
Een dakdekker rekent een reparatie per klus en niet per uur, omdat de tijd op het dak kort is en het zwaartepunt bij voorrijden en opstellen ligt. Een tweede plek tijdens hetzelfde bezoek telt daarom maar voor een fractie mee, en dat is een reden om de hele bedekking te laten nalopen zodra er iemand boven staat. Vraag of het opsporen van de oorzaak apart wordt gerekend en wat er gebeurt als er meer schade blijkt. Op enig moment houdt lappen op. Ligt er craquelé over het hele vlak, is de leislag weg, staat het water op meerdere plekken en is dit de derde reparatie in twee jaar, dan betaal je telkens opnieuw voor toegang en opstelling terwijl er nog steeds een versleten laag ligt. Dan is vervangen of overlagen de goedkopere weg.
Veelgestelde vragen
Kan een bitumen dak in de winter gerepareerd worden?
Bij vorst en regen niet. Bitumen wordt bij kou stug en breekt eerder, kleeflagen hechten pas boven een graad of tien en de ondergrond moet kurkdroog zijn. Een noodmaatregel met een zeil of met reparatietape mag altijd en houdt het binnen droog tot het weer meewerkt. Plan het echte herstel op een droge dag, bij voorkeur met wat zon op het dak.
Werkt vloeibare dakcoating als reparatie?
Voor een plek die je kunt aanwijzen wel, mits je hem in twee lagen met wapeningsweefsel ertussen aanbrengt. Een heel dak insmeren is een ander verhaal: de coating verbergt hoe de laag eronder ervoor staat, en zodra hij ergens loslaat kruipt water eronder verder zonder dat je ziet waarvandaan. Als noodgreep rond een lastige doorvoer is het prima, als onderhoudsbeurt niet.
Hoe lang gaat een gerepareerde plek mee?
Op een verder gezonde laag net zo lang als de rest van het dak, dus tien jaar of meer. De houdbaarheid hangt niet aan het merk maar aan de voorbereiding en aan de vraag of de oorzaak weg is. Zit de plek in een plas of vlak naast een afvoer die te hoog ligt, dan trekt hij binnen twee winters weer open, hoe zorgvuldig hij ook is aangebracht.