Plat dak
Plat dak raam: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een raam in een plat dak is een vlak of licht bol daglichtelement dat op een opstand van minstens vijftien centimeter staat. Anders dan een kunststof lichtkoepel heeft het echt isolatieglas, het vergeelt niet en je kijkt er helder doorheen. De opstand bepaalt of het geheel droog blijft.
Het verschil met een lichtkoepel
Een lichtkoepel is een gespoten kunststof kap van acrylaat of polycarbonaat. Die laat licht door maar je kijkt er niet scherp doorheen, hij vergeelt onder ultraviolet licht en na vijftien tot twintig jaar is de helderheid weg. Een platdakraam heeft een aluminium of kunststof kader met daarin isolatieglas, net als een gewoon raam in de gevel. Daardoor haal je een veel betere isolatiewaarde, blijft het beeld scherp en heb je uitzicht op de lucht in plaats van een melkwitte vlek. Er zijn twee uitvoeringen: een volledig vlakke, waarbij het glas onder een lichte helling ligt zodat water wegloopt, en een variant met een gebogen ruit erboven die het water afvoert. Vlak glas oogt strakker en vraagt meer aandacht voor vervuiling.
Waarom de opstand het belangrijkste onderdeel is
Het raam zelf lekt zelden. De aansluiting doet dat wel, en die zit op de opstand: het houten of geïsoleerde kadertje dat rondom uit het dakvlak omhoog steekt en waar het element op staat. Die opstand moet hoog genoeg zijn om te voorkomen dat opwaaiend water of een plas bij hevige regen over de rand naar binnen loopt. Vijftien centimeter boven het hoogste punt van de bedekking is de gangbare ondergrens, en bij een dak waar water blijft staan liever meer. De dakbedekking loopt tegen die opstand omhoog en eindigt onder het kader, zodat er geen naad op een horizontaal vlak ligt. Een opstand die niet doorloopt in de isolatie levert bovendien een koudebrug op, met condens langs de binnenrand als resultaat.
Vuil, condens en de helling van het glas
Vlak glas op een plat dak is een verzamelbak. Regen loopt er nauwelijks vanaf, dus stof, stuifmeel en bladresten blijven liggen en vormen een grijze film die je vanaf de bank ziet. Daarom leggen fabrikanten het glas onder een helling van een paar graden en zit er vaak een zelfreinigende coating op die vuil laat losspoelen zodra het regent. Ook met die coating hoort een platdakraam een tot twee keer per jaar schoongemaakt te worden. Condens aan de binnenkant is een tweede punt. Boven een badkamer of open keuken slaat vochtige lucht neer op de koudste plek, en dat is de glasrand. Kies daar een uitvoering die open kan, al is het maar een kierstand, of zorg voor mechanische afzuiging in die ruimte.
Hoe zo'n raam wordt begroot
Een platdakraam gaat per stuk, en die prijs hangt aan de maat, aan het type glas en aan de vraag of het element vast is, handmatig te openen of elektrisch werkt. De montage staat er los bij en wordt per klus gerekend. Daarin horen het uitzetten en zagen van de sparing, het plaatsen en isoleren van de opstand, het aanhelen van de dakbedekking en het afwerken van het plafond rondom. Vraag apart naar de constructie: zaag je een balk of een dakplaat door, dan hoort er een verzwaring omheen, en dat is timmerwerk met eigen uren. Een elektrische uitvoering vraagt bovendien een leiding vanaf een groep, en die post ligt vaak bij een elektricien. Vraag wie dat regelt voordat de dakdekker afrondt.
De sparing die te laat wordt uitgezet
De fout die het meeste geld kost is het gat zagen voordat iemand naar de balklaag heeft gekeken. Een plat dak draagt zijn last via balken of via geprofileerde platen, en zodra je daar een opening in maakt, moet die last om het gat heen. Dat gebeurt met een raveelbalk aan twee zijden, die de doorgesneden balken opvangt en de kracht naar de naastliggende overbrengt. Slaat iemand die stap over, dan gaat het dak rond de sparing doorbuigen, wat je maanden later merkt aan een plas die precies langs de opstand blijft staan en aan scheurtjes in het plafond. Loop daarom vóór de opdracht met de dakdekker de zolder of het plafond langs en bepaal waar de balken lopen. Vaak verschuift het raam dan een halve meter.
Veelgestelde vragen
Mag je op een platdakraam stappen?
Nee, niet op het glas. Standaardglas is niet gemaakt om iemands gewicht te dragen en breekt zonder waarschuwing. Wil je een uitvoering waar je overheen kunt lopen, bijvoorbeeld op een dakterras, vraag dan expliciet om beloopbaar glas met een aparte doorvalbeveiliging. Voor onderhoud loop je langs het raam over de bedekking, met de voet nooit op het kader.
Heb je een vergunning nodig voor een raam in een plat dak?
Meestal niet als het dak niet zichtbaar is vanaf de openbare weg en de woning geen monument is. Bij een aanbouw of garage is het bijna altijd vergunningvrij. Zit het dak in het zicht of woon je in beschermd stadsgezicht, informeer dan bij de gemeente. Let daarnaast op privacy richting de buren; daarvoor bestaan afzonderlijke regels over uitzicht.
Kan een platdakraam ventileren?
Ja, er zijn uitvoeringen met een elektrische opener die het element enkele centimeters uitzet, en modellen met een ventilatierooster in het kader. Dat rooster geeft een bescheiden luchtstroom en is bedoeld om vocht af te voeren, niet om een ruimte te koelen. Wil je echt kunnen luchten, dan is een te openen uitvoering met regensensor prettiger, want die sluit vanzelf bij de eerste bui.