Dak vervangen
Dak vervangen asbest: wanneer het moet, wat het kost en hoe het gaat
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Wie een dak wil vervangen waarin asbest zit, laat eerst een gecertificeerd bureau inventariseren en daarna een gecertificeerd saneerder het materiaal verwijderen. De sloopmelding loopt via de gemeente. Pas als het dak is vrijgegeven, begint een dakdekker aan de nieuwe opbouw. Zelf platen losschroeven of schoonspuiten hoort niet bij die volgorde.
Hoe je asbestverdacht dakmateriaal herkent
Golfplaten op schuren, garages en stallen die zijn gelegd voor 1994 bevatten vrijwel zeker asbestvezels in het cement. Je ziet ze aan het grijze, iets vezelige breukvlak en aan het typische golfprofiel met zes of acht golven. Ook vlakke gevelplaten onder een dakkapel, kanaalplaten, dakleien van vezelcement en de onderlaag van sommige bitumineuze dakbedekkingen kunnen het bevatten. Zekerheid krijg je nooit met het blote oog. Een laboratorium bepaalt het aan een monster, en dat monster hoort door iemand met de juiste beschermingsmiddelen te worden genomen. Ligt er op jouw dak materiaal uit die periode, ga er dan van uit dat het asbesthoudend is tot een rapport het tegendeel laat zien, en behandel het ernaar.
Waarom verweerde platen riskanter zijn dan gave
Asbest in golfplaten is hechtgebonden: de vezels zitten vast in een cementmatrix en komen er bij normaal gebruik niet uit. Dat verandert door de tijd. Regen, vorst en ultraviolet licht spoelen het cement aan de bovenzijde langzaam weg, waardoor de vezels aan de oppervlakte los komen te liggen. Zo'n plaat oogt dan dof en ruw, en er groeit mos in de golven. Elke handeling die het oppervlak raakt, maakt vezels vrij: borstelen, met een hogedrukreiniger spuiten, erop lopen zodat een plaat kraakt, of een plaat over een andere schuiven. Daarom werkt een saneerder met platen die eerst worden vastgelegd met een fixatiemiddel en daarna heel worden afgevoerd, in plaats van gebroken in een container.
De volgorde van inventarisatie tot nieuw dak
Eerst komt een geaccrediteerd inventarisatiebureau, dat het materiaal in kaart brengt en een rapport oplevert met de risicoklasse. Met dat rapport dient de saneerder of jijzelf een sloopmelding in bij de gemeente; daar geldt een wettelijke wachttermijn voordat het werk mag beginnen. De saneerder verwijdert vervolgens de platen, voert ze verpakt af en levert een vrijgavebewijs en een stortbon. Pas daarna staat het dak open voor de dakdekker die het nieuwe dakbeschot en de nieuwe bedekking aanbrengt. Reken door dat voortraject op enkele weken tussen je eerste telefoontje en de eerste plaat die eraf gaat. Plan het werk zo dat het dak niet nodeloos lang open ligt tussen sanering en nieuwbouw.
Hoe sanering en dakvervanging worden afgerekend
Sanering en dakwerk zijn twee aparte opdrachten met een eigen eenheid. Saneren gaat meestal per vierkante meter dakvlak, met een minimumbedrag voor kleine oppervlakken, omdat het opbouwen van de werkplek en de administratie hetzelfde blijven of het nu een schuurtje of een stal is. Daarnaast staan de inventarisatie, de sloopmelding, de verpakking en het storten van asbestafval als eigen posten op papier; stortkosten voor asbest zijn hoger dan voor bouwpuin. Het nieuwe dak wordt daarna per vierkante meter gerekend, met hulpstukken per strekkende meter. Laat één partij beide fasen coördineren als dat kan, want de overdracht tussen saneerder en dakdekker is het moment waarop planningen uit elkaar lopen.
De opruimreflex die het duur maakt
De grootste schade ontstaat door goedbedoeld zelf opruimen. Iemand haalt met een hogedrukreiniger het mos van de golfplaten, of tilt een gebroken plaat in een aanhanger. Daarmee verspreid je vezels over het erf, in de dakgoot, op de tegels en in de tuingrond. Wat daarna volgt is geen dakklus meer maar een bodemsanering, met een onderzoek naar de omvang en het afgraven van grond. Ook het opslaan van losse platen achter de schuur, in afwachting van een keer, valt in die categorie. Zie je gebroken platen liggen, laat ze dan liggen en bel een gecertificeerd bedrijf. Ook voor de vraag wat je met een enkele beschadigde plaat mag doen, is de gemeente het juiste adres.
Veelgestelde vragen
Mag ik als particulier zelf asbest van mijn dak halen?
Voor een beperkt oppervlak aan hechtgebonden, geschroefde platen bestaat een uitzondering voor particulieren, met een sloopmelding vooraf en strikte voorwaarden over verpakking en afvoer. Wat er in jouw situatie geldt, hangt af van het materiaal en van de gemeente. Vraag het daar na en laat het in twijfelgevallen door een gecertificeerd saneerder doen; die heeft de beschermingsmiddelen en de afvoerroute al geregeld.
Moet een asbestdak verplicht weg?
Er is geen landelijk verbod dat particulieren dwingt hun asbestdak te vervangen; een eerder wetsvoorstel daarvoor is niet aangenomen. Wel kan een gemeente optreden als een dak verweerd is en vezels verspreidt, en kan een verzekeraar voorwaarden stellen of de dekking beperken. Ook bij verkoop komt het onderwerp op tafel. Informeer bij je gemeente naar plaatselijke regels en eventuele stimuleringsregelingen.
Wat gebeurt er met de constructie onder de platen?
Die komt pas na de sanering in beeld. Onder golfplaten zit vaak alleen een houten of stalen gordingenrooster zonder beschot, en dat hout heeft dertig jaar in een onverwarmde ruimte gestaan. Laat de dakdekker elke gording controleren op rot bij de opleggingen en op doorbuiging. Nieuwe platen op een verzakt rooster leggen geeft binnen een paar jaar scheuren op de bevestigingspunten.