Dak vervangen
Nieuw dakpannen kosten in 2027: wat je betaalt en waar het vanaf hangt
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Nieuwe dakpannen kosten je per vierkante meter dakvlak, en de pan zelf is daarin de kleinste post. Het leggen, de panlatten, de folie en het loodwerk eromheen tellen zwaarder. Keramisch of beton maakt verschil in gewicht en levensduur, en het gewicht bepaalt of de bestaande kap het aankan.
Keramisch tegenover beton
Een keramische pan is gebakken klei met een dichte huid van engobe of glazuur. Die huid maakt hem waterafstotend en kleurvast, en zo'n pan haalt gemakkelijk tachtig jaar. Een betonpan is geperst en krijgt zijn kleur uit een dunne cementhuid met pigment. Die laag slijt, waardoor betonpannen na een jaar of vijftien merkbaar verkleuren en na veertig tot vijftig jaar gaan afzanden. Beton is zwaarder en dat telt op een heel dak flink aan. Daar staat tegenover dat betonpannen strakker in maat zijn en met minder breuk verwerken. De keuze is dus niet alleen een kwestie van uiterlijk: hij bepaalt hoe lang je vooruit kunt en hoeveel gewicht er op de kap komt te staan.
Waarom het model bepaalt wat er nog meer moet gebeuren
Elke pan heeft zijn eigen dekmaat, dus het aantal centimeters dat één pan in de lengte van het dakvlak overbrugt. Kies je een model met een andere dekmaat dan het huidige, dan klopt de latafstand niet meer en moeten alle panlatten eraf en opnieuw uitgezet worden. Dat is geen kleinigheid, want daarmee komt ook de folie in beeld en dus het hele dakvlak. Blijf je bij hetzelfde model of bij een pan met dezelfde dekmaat, dan kan het latwerk soms blijven zitten. Vraag daarom aan de dakdekker welke dekmaat je huidige pan heeft en welke modellen daarbij aansluiten. Dat ene getal beslist of je een dekking vernieuwt of een compleet dakvlak.
Wat er in de vierkantemeterprijs zit
De eenheid voor het dekken is de vierkante meter schuin dakvlak, en daarin zitten de pannen, de panlatten, de tengels, de folie en het leggen zelf. Wat er niet in zit staat er los onder: de nokvorsten per strekkende meter, de kilgoten per strekkende meter, het loodwerk bij de schoorsteen per aansluiting, de doorvoeren per stuk, en het afnemen en afvoeren van de oude dekking. Ook de toegang staat apart. Vraag verder naar de hulpstukken, want een dak bestaat niet alleen uit hele pannen: er zijn halve pannen, gevelpannen, vorstpannen en beluchtingspannen nodig, en die zijn per stuk duurder dan een gewone pan. Bij een dak met veel hoeken tikt dat aan.
Wanneer je pannen los koopt en zelf legt
Een handjevol pannen vervangen na een storm is prima zelf te doen, mits je bij de plek kunt met een dakladder en het model klopt. Je tilt de bovenliggende pan iets op, haalt de gebroken pan eruit en schuift de nieuwe op zijn plek. Een heel dakvlak leggen is een ander verhaal. Niet omdat het leggen ingewikkeld is, maar omdat alles eromheen bepaalt of het dak droog blijft: de folie moet overlappen en in de goot uitmonden, het lood moet onder de pannen doorlopen, de nok moet beluchten en de onderste rij moet op de juiste hoogte staan. Voeg daar dagenlang werken op hoogte aan toe en de rekensom valt snel de andere kant op.
De kap die het nieuwe gewicht niet trekt
Een dak dat gebouwd is voor lichte, oude pannen is niet automatisch geschikt voor moderne, zware. Bij woningen van voor de oorlog liggen de sporen soms ver uit elkaar en zijn ze licht gedimensioneerd, omdat men destijds met dunne, kleine pannen werkte. Komt daar een zware betonpan op, dan neemt de belasting per vierkante meter toe en gaat het dakvlak zichtbaar hangen tussen de sporen. Dat gebeurt niet meteen, maar over een paar jaar, en dan is het niet meer op te lossen zonder de dekking opnieuw af te nemen. Laat de constructie dus beoordelen voordat je een pan kiest, zeker als je van keramisch naar beton wilt. Andersom, van zwaar naar licht, speelt dit probleem niet.
Veelgestelde vragen
Waarom verschieten betonpannen van kleur?
De kleur zit in een dunne toplaag van cement met pigment en niet in de pan zelf. Regen, vorst en ultraviolet licht slijten die laag af, waardoor het grijze beton eronder zichtbaar wordt. Een dak op het zuiden verschiet sneller dan een noordzijde, dus je ziet het verschil tussen twee dakvlakken van hetzelfde huis. Op de waterdichtheid heeft het geen invloed.
Moet de folie altijd mee vernieuwd worden?
Als de pannen er toch af gaan wel. Oude folie is vaak verhard, gescheurd of aan de latten vastgekleefd en gaat na het afnemen zeker niet nog eens dertig jaar mee. Bovendien wil je bij nieuwe pannen een dampopen folie die vocht van binnenuit doorlaat. De folie zelf is een kleine post ten opzichte van de arbeid die nodig is om er later alsnog bij te komen.
Kun je het dak in fasen laten vernieuwen?
Ja, dakvlak voor dakvlak werken is gebruikelijk en soms de enige manier om het te plannen. Reken erop dat je de toegang twee keer betaalt en dat er kleurverschil ontstaat tussen nieuwe en al verweerde pannen. Bestel bij de eerste fase meteen alle pannen als het model kwetsbaar is voor uitfasering; opslag in de tuin is goedkoper dan een half dak in een ander model.