Plat dak
Dakisolatie plat dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Dakisolatie op een plat dak kan op drie manieren: als warm dak met de isolatie boven het beschot en de bedekking erop, als omgekeerd dak met de isolatie los bovenop de bedekking onder ballast, of van binnenuit tegen het plafond. Het warme dak is bouwfysisch de veiligste opbouw.
De drie opbouwen naast elkaar
Bij een warm dak ligt de volgorde van binnen naar buiten: dakbeschot, dampremmende laag, isolatie, dakbedekking. De hele constructie zit aan de warme kant en er is nergens een koud vlak waarop binnenlucht kan condenseren. Bij een omgekeerd dak ligt de isolatie juist bovenop de bestaande waterdichte laag, met grind of tegels als ballast eroverheen. Dat kan alleen met drukvast, niet-wateropnemend materiaal zoals geëxtrudeerd polystyreen, en het is aantrekkelijk als de dakbedekking nog goed is. Het derde is binnenisolatie tegen of onder het plafond, wat hoogte kost en waarbij de dampremmende laag de zwakke schakel wordt. Er bestaat nog een vierde variant die je vooral in oudere aanbouwen tegenkomt: het koude dak, met isolatie tussen de balken en een geventileerde spouw eronder. Die opbouw wordt nu vrijwel niet meer gemaakt omdat de ventilatie ervan in de praktijk zelden werkt.
Welk materiaal waar hoort
PIR- en PUR-platen isoleren het beste per centimeter dikte, zijn drukvast genoeg om over te lopen en worden op een warm dak het meest gebruikt. Geëxpandeerd polystyreen is goedkoper en dikker bij dezelfde waarde, en wordt vaak in afschotpakketten geleverd waarmee je in één handeling isoleert en het afschot naar de afvoer maakt. Geëxtrudeerd polystyreen neemt vrijwel geen water op en is daarom het enige logische materiaal voor een omgekeerd dak. Cellulair glas is zwaar en duur maar volstrekt dampdicht en drukvast, en komt op daken waar men rijdt of waar brandeisen spelen. Minerale wol op een plat dak zie je bij projecten met strenge brandklassen. Voor een woning is de praktische keuze meestal PIR bij een warm dak en geëxtrudeerd polystyreen bij een omgekeerd dak, tenzij het gewicht of de brandveiligheid iets anders voorschrijft.
Waarde, dikte en wat de subsidie eist
Voor ISDE-subsidie geldt een ondergrens van een Rd van 3,5 m²K/W. Met PIR haal je die bij ongeveer twaalf centimeter, met polystyreen bij vijftien tot achttien. Omdat je bij een warm dak niet gebonden bent aan een balkhoogte, is er weinig reden om op die drempel te blijven staan: naar 4,5 of 6 gaan vraagt dikkere platen en verder identiek werk. Bedenk wel wat dat doet met de randen. Elke centimeter isolatie verhoogt het dakvlak, dus de dakrandafwerking moet mee omhoog, de opstand bij een deur naar een dakterras wordt lager en de aansluiting op een kozijn of een muur verandert. Laat de gerealiseerde waarde en het aantal vierkante meters op de factuur zetten, want zonder die twee regels stranden subsidieaanvragen ook bij keurig uitgevoerd werk.
Hoe het werk wordt begroot
Alles op een plat dak gaat per vierkante meter, en dat tarief hoort het aanbrengen van dampremmende laag, isolatie en dakbedekking te omvatten. Daarnaast staan er posten die per strekkende meter of per stuk gaan: de dakranden, de opstanden langs muren, de doorvoeren, de afvoeren en eventuele koepels die opnieuw moeten worden ingewerkt. Wat vaak buiten de eerste offerte valt: het afvoeren van de oude bedekking en isolatie, de kraan of lift om materiaal omhoog te krijgen, en herstel van dakbeschot dat nat blijkt. Vraag om dat laatste als stelpost met een maximum. Vraag ook of er een dampdrukverdelende laag nodig is; bij een dak waar oud, vochtig materiaal onder blijft zitten, is die laag geen luxe maar de reden dat de nieuwe bedekking niet gaat bollen.
Veelgestelde vragen
Kan ik isoleren zonder de dakbedekking te vervangen?
Ja, met een omgekeerd dak. De isolatieplaten gaan los bovenop de bestaande waterdichte laag en worden met grind of tegels op hun plek gehouden. Voorwaarde is dat de bedekking waterdicht en in goede staat is en dat de constructie het extra gewicht van de ballast draagt. Laat dat laatste beoordelen, want grind weegt aanzienlijk meer dan mensen inschatten.
Hoeveel gewicht komt er op mijn dak te liggen?
Isolatieplaten zelf zijn licht: PIR weegt enkele kilo's per vierkante meter. Het gewicht zit in de ballast bij een omgekeerd dak, waar een grindlaag al gauw tientallen kilo's per vierkante meter toevoegt, en in eventuele tegels op tegeldragers. Bij een oude houten balklaag is een beoordeling door een constructeur verstandig voordat je voor ballast kiest.
Moet het afschot ook worden aangepakt?
Als er nu plassen blijven staan wel. Water op een dak is op zichzelf geen ramp, maar het houdt vuil vast, versnelt veroudering van de bedekking en verbergt beginnende schade. Met afschotisolatie maak je tijdens dezelfde ingreep een helling naar de afvoer, en dat is verhoudingsgewijs een kleine meerprijs zolang het dak toch open ligt.