Plat dak
Dakraam in plat dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een dakraam in een plat dak staat altijd op een opstand: een geïsoleerde bak van vijftien centimeter of hoger die het raam boven het waterpeil tilt en waarop de dakbedekking wordt aangesloten. Zonder helling loopt regen niet weg, dus krijgt het glas een lichte afschot van minstens twee graden.
Waarom de opstand belangrijker is dan het raam
Op een schuin dak stroomt water vanzelf om het raam heen. Op een plat dak staat het er even omheen, en dat maakt de aansluiting het hele verhaal. De opstand tilt het raamkozijn boven het niveau waarop bij een verstopte afvoer water komt te staan. Vijftien centimeter boven de dakbedekking is de gangbare ondergrens, en bij een dak met een grote wateroppervlakte of een enkele afvoer is hoger verstandiger. Op die opstand wordt de dakbedekking omhoog geleid en met een klemprofiel afgewerkt. Is de opstand zelf niet geïsoleerd, dan ontstaat er een koudebrug rondom het raam: precies daar zie je in de winter condens en op termijn schimmel op het aftimmerwerk. Een geïsoleerde kunststof of houten opstand met een isolatiekern lost dat op en is meestal als geheel bij het raam leverbaar.
Lichtkoepel, vlak dakraam of te openen raam
Een klassieke lichtkoepel van acrylaat of polycarbonaat is de goedkoopste oplossing en laat veel licht door, maar hij vergeelt in de loop van de jaren, isoleert matiger dan glas en geeft bij regen flink geluid. Een vlak dakraam met een glaspakket op een lichte helling is optisch rustiger en isoleert beter, maar op een vlak glasvlak blijft vuil liggen dat je moet schoonmaken. Een derde variant is een raam met een gebogen of aflopende buitenruit van gehard glas, waardoor water en vuil wel afstromen. Wil je kunnen ventileren, dan bestaan er te openen uitvoeringen met een elektrische spindel, al dan niet met regensensor. Die keuze bepaalt ook of er stroom naar het dak moet, en dat is een post die vooraf geregeld moet worden omdat de kabel onder de dakbedekking door loopt.
Hoe dit werk wordt afgerekend
Het raam of de koepel gaat per stuk, inclusief opstand als je die er los bij koopt. Het dakwerk gaat apart: de sparing maken, het dakbeschot rond het gat opdikken, de opstand vastzetten en de bestaande dakbedekking daar waterdicht op aansluiten. Bij bitumen betekent dat een nieuwe laag branden of kleven tot over de opstand, bij EPDM een gelaste of geplakte hoekverbinding met voorgevormde stukken. Die aansluiting is de post waarop offertes verschillen, want het is precies het handwerk waar ervaring in zit. De binnenkant komt er nog achteraan: een lichtkoker of schacht van het plafond naar het dakvlak, afgetimmerd en geïsoleerd. Vraag daarnaast wat er gebeurt als het beschot rond de sparing zacht blijkt; dat hoort als stelpost in de offerte, met de afspraak dat je toestemming geeft voordat hij wordt aangesproken.
Condens, hitte en de valkuil van de vlakke plaatsing
De meest gemaakte fout is een raam of koepel volledig horizontaal plaatsen omdat het dak zelf ook plat lijkt. Een plat dak heeft altijd afschot, en een raam dat exact waterpas ligt, verzamelt regenwater en stof in een filmlaagje dat na een paar jaar niet meer weggaat. Bovendien loopt condenswater aan de binnenzijde bij een vlak raam naar het laagste punt en druppelt daar op de vloer, terwijl het bij een hellend raam netjes naar de condensgoot in het kozijn stroomt. Geef het raam dus minstens twee graden helling en zorg dat de lage zijde naar de dakafvoer wijst. Denk daarnaast aan de zomer: een raam in een plat dak vangt om het middaguur de volle zon en kan een ruimte snel opwarmen. Zonwering aan de buitenzijde of zonwerend glas is bij deze oriëntatie geen luxe.
Veelgestelde vragen
Kan ik een lichtkoepel vervangen door een glazen dakraam?
Meestal wel, mits de bestaande opstand qua maat en stevigheid geschikt is en het gewicht van glas kan dragen. Glas weegt aanzienlijk meer dan acrylaat. Laat een dakdekker de opstand beoordelen op rot en op maatvoering; koepels hebben vaak een afwijkende dagmaat waardoor een adapterframe nodig is. De dakbedekking rond de opstand wordt bij die klus doorgaans meteen nagelopen.
Mag ik op een plat dak lopen om het raam schoon te maken?
Op een dak met een stevige isolatielaag en een goede afwerking kan dat, maar alleen als er een veilige toegang is en je weet waar de dragende delen zitten. Bij oudere daken met natte isolatie of een dun beschot is dat risicovol. Kun je het raam met een telescopische wisser vanaf een raam of dakterras bereiken, dan is dat altijd de verstandigere route.
Waarom lekt het bij mijn koepel alleen bij zware regen?
Dan is er waarschijnlijk geen gat maar een waterhoogteprobleem. Bij een stortbui stijgt het waterpeil op het dak boven de onderkant van de opstand of boven de rand van het klemprofiel, en dan loopt het er gewoon overheen. De oorzaak is bijna altijd een gedeeltelijk verstopte afvoer of te weinig afvoercapaciteit. Laat de afvoer doorspoelen voordat je aan de koepel gaat sleutelen.