Plat dak
Isoleren plat dak binnenzijde: methodes, Rd-waarden en wat het oplevert
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Isoleren van een plat dak aan de binnenzijde is de aangewezen route wanneer de dakbedekking nog jaren meegaat of wanneer een VvE niet aan de buitenkant laat werken. De constructie komt dan aan de koude kant te liggen, dus staat of valt het geheel met een luchtdicht aangebrachte dampremmende laag.
Wanneer deze keuze verdedigbaar is
Er zijn drie situaties waarin binnenisolatie logisch is. De eerste: de dakbedekking is een paar jaar oud en waterdicht, en het openleggen ervan om er isolatie op te leggen zou betekenen dat je een gezonde laag weggooit. De tweede: je woont in een appartement of in een woning met een gedeeld dak, en de VvE beslist over het buitenwerk. Isoleren aan de binnenzijde is dan het enige wat binnen je eigen woning valt. De derde: de dakrand kan niet omhoog, bijvoorbeeld omdat er een deur naar een dakterras op uitkomt of omdat de aansluiting op de buurwoning geen extra dikte toelaat. In alle andere gevallen geldt dat isoleren aan de bovenzijde bouwfysisch veiliger en op de lange termijn slimmer is, en dat het loont om te wachten tot de bedekking toch aan vervanging toe is.
De bouwfysica die hier tegen je werkt
Warme binnenlucht bevat waterdamp, en die damp beweegt naar de koude kant. Bij binnenisolatie zit die koude kant vlak achter je nieuwe plafond: het dakbeschot en de bedekking erop. Zodra warme lucht daar komt, koelt hij af en slaat de damp neer als water. Boven dat beschot ligt een volledig dampdichte bitumen- of kunststoflaag, dus dat water kan niet weg en zit gevangen in het hout. Het gevolg is schimmelvorming en na een paar jaar zachte plekken in het beschot, in een constructie die je zelf hebt dichtgemaakt en dus niet meer kunt zien. Dat is geen theoretisch risico maar de meest voorkomende schadeoorzaak bij deze aanpak. Alles wat je aan de binnenkant doet, moet dus als eerste doel hebben dat er geen warme lucht bij dat beschot komt.
De dampremmende laag aanbrengen zoals het hoort
Aan de warme zijde, dus onder de isolatie, komt een folie met een hoge dampremmende waarde. Het woord dat telt is luchtdicht, want lucht draagt veel meer vocht mee dan diffusie door een materiaal ooit doet. Dat betekent: overlappen van minstens tien centimeter, dubbelzijdige butyltape op elke naad, aansluiting op de wanden met een kit- of lijmrups tegen het metselwerk in plaats van alleen tape op stucwerk, en manchetten rond elke doorvoer. Elektradozen komen niet in dat vlak maar in een installatiespouw eronder. Controleer je werk voordat je de beplating erop zet, want daarna is het niet meer bereikbaar. Wie het echt zeker wil weten, laat een blowerdoortest doen of loopt met een rookpennetje langs de naden. Een spleet van een millimeter over de lengte van een wand transporteert meer vocht dan een hele wand intacte folie.
Wat je zelf doet en wanneer je stopt
Het regelwerk, de platen, de beplating en de afwerking zijn goed te doen als je handig bent. De folie is het onderdeel waarbij een fout zich pas over jaren wreekt, en waar het loont om iemand met ervaring naar te laten kijken of het te laten uitvoeren. Stop in elk geval en haal er eerst een dakdekker bij als er vochtvlekken op het huidige plafond zitten, als de dakbedekking ouder dan twintig jaar is of als er ooit een lek is geweest. Isolatie tegen een beschot dat al vocht bevat, betekent dat het niet meer kan drogen en dat je een sluimerend probleem inpakt. Laat in die gevallen eerst de bovenzijde beoordelen. Blijkt de bedekking toch aan het eind van zijn leven, dan verschuift de hele afweging en is buitenom isoleren tijdens de vervanging de betere route.
Veelgestelde vragen
Hoeveel hoogte lever ik in?
Met harde PIR-platen kom je bij een Rd van 3,5 op ongeveer twaalf centimeter plus de dikte van het regelwerk en de beplating, dus reken op vijftien centimeter totaal. Met minerale wol is dat aanzienlijk meer. Wil je leidingen en spots wegwerken, dan komt daar een installatiespouw van drie tot vijf centimeter bij, onder de dampremmende laag.
Kan ik dit in een gehuurde woning of appartement doen?
In een huurwoning heb je toestemming van de verhuurder nodig voor een ingreep in de constructie. In een appartement gaat de VvE over het dak zelf, maar het plafond aan de binnenzijde valt doorgaans onder je privégedeelte. Leg het toch voor, want een constructie die vochtschade veroorzaakt aan een gemeenschappelijk dakdeel wordt snel een discussie over aansprakelijkheid.
Helpt isoleren aan de binnenzijde tegen zomerhitte?
Minder dan je hoopt. De warmte van een donker plat dak blijft in de constructie zitten en straalt met vertraging naar binnen; isolatie aan de binnenkant vertraagt dat maar houdt de warmte wel in de opbouw. Een lichte dakbedekking, een groendak of ballast bovenop doen daar veel meer aan, en die liggen allemaal aan de bovenzijde.