Schoorsteen
Kap voor schoorsteen: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een kap voor de schoorsteen houdt regen, vogels en valwind uit het kanaal. Er zijn vier hoofdtypen: een eenvoudige regenkap, een valwindkap met schuine platen, een meedraaiende trekkap en een vogelrooster. Welke past hangt af van de klacht, en een kap mag de vrije doorlaat van het kanaal nooit kleiner maken.
Wat valwind is en waarom hij ontstaat
Rook stijgt op omdat warme gassen lichter zijn dan de buitenlucht, en dat werkt zolang de luchtdruk boven de schoorsteen lager is dan die onderin. Staat de monding van de schoorsteen in een gebied waar wind naar beneden wordt gedrukt, dan keert die verhouding om en wordt de rook het kanaal in geduwd. Dat gebeurt vooral als de schoorsteen te laag staat ten opzichte van de nok van het eigen dak, of als er vlakbij een hoger gebouw, een dakkapel of een grote boom staat. De vuistregel die installateurs gebruiken, is dat de monding boven een denkbeeldige lijn van vijfenveertig graden vanaf de nok uit moet komen. Zit je daaronder, dan is een kap symptoombestrijding. Verlengen van het kanaal lost het probleem bij de bron op en is vaak de goedkopere ingreep dan drie keer een andere kap proberen.
De vier typen en waar ze voor bedoeld zijn
Een regenkap is een plaat op pootjes boven de monding en houdt neerslag uit het kanaal, wat vooral telt bij een gemetseld kanaal dat in de winter niet gebruikt wordt. Een valwindkap heeft schuine platen aan de zijkanten die neerwaartse wind ombuigen tot een opwaartse stroming en zo de trek helpen in plaats van hindert. Een meedraaiende trekkap draait met de wind mee en gebruikt de wind om onderdruk boven het kanaal te maken; die werkt goed maar heeft bewegende delen die na jaren gaan piepen of vastlopen. Een vogelrooster is geen kap maar een gaas of korf die vogels en steenmarters buiten houdt, en dat is bij een ongebruikt kanaal in het voorjaar een veelgemaakte inbraakroute. Voor gasgestookte toestellen gelden aparte, door de fabrikant voorgeschreven mondstukken; daar mag je niet zelf iets op zetten.
De doorlaat mag niet kleiner worden
Een kap die te dicht op de monding zit of die van te fijn gaas is gemaakt, knijpt de uitstroom af. Het effect merk je direct: de kachel trekt slechter, hij rookt bij het aanmaken en het glas beslaat. Bij een gaaskap komt daar iets bij dat pas na een seizoen speelt. Roet en teer slaan neer op het gaas, de mazen lopen dicht en de doorlaat wordt maand na maand kleiner zonder dat je het ziet. Bij een houtkachel die niet altijd warm genoeg brandt, gaat dat snel. Kies daarom een kap met een ruime vrije doorlaat, met een hoedhoogte van minstens de helft van de kanaaldiameter boven de monding, en spoel of borstel het gaas mee bij de jaarlijkse veegbeurt. Een kap die je nooit controleert, is op termijn een verstopping die je zelf hebt gemonteerd.
Zelf plaatsen of laten doen, en hoe het wordt afgerekend
De kap zelf gaat per stuk en de montage per klus, waarbij het grootste deel van de rekening bestaat uit het veilig bij de schoorsteen komen. Staat de schoorsteen op een aanbouw waar een ladder tegenaan kan en kun je er staand bij, dan is een regenkap of een vogelrooster met spanpoten iets wat je zelf monteert in een halfuur. Staat hij midden op een steil dak of op de nok van een woning van drie lagen, dan is dit werk voor iemand met valbeveiliging en een hoogwerker, en dan is een hoogwerker per dag voordeliger dan een steiger opbouwen. Laat de veger of dakdekker bij die gelegenheid meteen het metselwerk, de loodaansluiting en de voegen boven het dakvlak beoordelen. Dat kost niets extra omdat hij er toch staat, en dat is precies de plek waar schoorstenen lekken.
Veelgestelde vragen
Moet er een kap op een ongebruikte schoorsteen?
Verstandig is het wel. Een open kanaal vangt regen, die het metselwerk van binnenuit doorweekt en in de winter vorstschade veroorzaakt. Ook nestelen vogels en marters graag in een ongebruikt kanaal. Kies een uitvoering die het kanaal afdekt maar wel een beetje lucht doorlaat, want een volledig luchtdicht afgesloten kanaal wordt vochtig en kan muffe lucht de woning in duwen.
Waarom stinkt mijn schoorsteen in de zomer?
Bij warm weer keert de trek soms om: de buitenlucht is warmer dan de lucht in het koele kanaal, waardoor die zware lucht naar beneden zakt en roetgeur de kamer in brengt. Een kap verandert daar weinig aan. Wat wel helpt is het kanaal laten vegen zodat er minder roet in zit, en de kachelklep of het kanaal in de zomer afsluiten met een schoorsteenballon.
Kan een kap het vegen in de weg zitten?
Sommige typen wel. Een vaste, gelaste kap moet worden gedemonteerd om van bovenaf te kunnen vegen, wat elke beurt extra tijd kost. Kies daarom een uitvoering met een demontabel bovenblad of met spanpoten die je met een sleutel losdraait. Vertel het bij het bestellen als je van plan bent zelf te vegen; er zijn kappen die daar rekening mee houden.