Overig dakwerk
Kunststof dakbedekking: EPDM, PVC of TPO?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Kunststof dakbedekking is de verzamelnaam voor EPDM, PVC en TPO, drie folies met een verschillende naadtechniek. EPDM is rubber en wordt verlijmd, PVC en TPO zijn thermoplasten en worden met hete lucht aan elkaar gelast. Dat verschil in naad is het belangrijkste praktische onderscheid tussen de drie.
Rubber tegenover thermoplast
EPDM is een gevulkaniseerd rubber: bij de productie is het materiaal chemisch uitgehard en daarna smelt het niet meer. Twee banen aan elkaar krijgen gaat dus met lijm of met een dubbelzijdige naadband, waarbij de verbinding staat of valt met een schone, droge en ontvette ondergrond. PVC en TPO zijn thermoplasten. Verhit je het oppervlak met hete lucht van rond de vierhonderd graden, dan wordt het week en versmelten de twee banen tot één materiaal. Zo'n lasnaad is net zo sterk als de folie zelf en, wat in de praktijk meer uitmaakt, hij is achteraf te controleren: de dakdekker trekt er met een haak langs en voelt of er ergens een opening zit. Bij een verlijmde naad kan dat niet.
PVC is sterk maar kieskeurig in gezelschap
PVC dankt zijn soepelheid aan weekmakers, en die stoffen willen migreren. Komt de folie rechtstreeks in aanraking met bitumen of met piepschuimisolatie, dan trekken de weekmakers weg of reageren de materialen op elkaar. Het gevolg zie je jaren later: de folie is op die plekken hard geworden en scheurt bij de eerste vorstperiode. Daarom hoort er tussen PVC en zo'n ondergrond altijd een scheidingslaag van glasvlies. Verder is PVC uitstekend te lassen, ook rond ingewikkelde details, en het is verkrijgbaar in lichte kleuren die zonwarmte terugkaatsen. Op grote daken van bedrijfspanden is het al decennia de standaard, en dat betekent dat er veel dakdekkers zijn die er dagelijks mee werken en er goed materieel voor hebben.
TPO verdraagt meer maar vergeeft minder
TPO, ook wel FPO genoemd, is een polyolefine zonder weekmakers. Daardoor verdraagt het bitumen en piepschuim wel en kun je de scheidingslaag vaak achterwege laten, wat op een overlagingsproject scheelt. Het is lasbaar, chemisch stabiel en wordt gezien als de milieuvriendelijker keuze omdat er geen chloor in zit. Daar staat tegenover dat het materiaal stugger is dan PVC: in binnenhoeken, rond een ronde doorvoer en bij een krappe opstand laat het zich minder makkelijk in vorm brengen, en het lasvenster is smaller, dus de instelling van het apparaat luistert nauwer. Ook is TPO jonger op de markt, waardoor er over een periode van dertig jaar minder praktijkervaring is dan bij de twee andere folies.
Welke folie waar past en hoe het wordt gerekend
Op een klein rechthoekig dak zonder doorvoeren ligt EPDM in één baan en heb je geen naad, en dat is moeilijk te verslaan. Op een groot of grillig dak, met veel opstanden en doorvoeren, wint een lasbare folie omdat elke verbinding controleerbaar is. Het vlak wordt per vierkante meter gerekend, waarbij de bevestigingswijze de post bepaalt: volledig verkleven vraagt lijm over het hele oppervlak, mechanisch bevestigen rekent bevestigers per vierkante meter, en ballast wordt per vierkante meter grind of per tegel begroot. Dakrand en opstanden gaan per strekkende meter, prefab hoekstukken per stuk. Vraag altijd naar de dikte in millimeters, want daar wordt onzichtbaar op bezuinigd, en vraag wie de naden na afloop controleert.
PVC rechtstreeks op de oude bitumenlaag
Bij overlagen wordt de scheidingslaag met enige regelmaat vergeten, vaak omdat er haast is of omdat de dakdekker gewend is met een ander merk te werken. Het dak ligt er dan keurig bij en de eerste jaren gebeurt er niets. Daarna verhardt de folie precies op de plekken waar hij het bitumen raakt, meestal boven de naden van de oude laag, en bij een koude nacht scheurt hij daar open. Repareren lukt nauwelijks, want op verhard PVC hecht geen lasnaad meer, dus je vervangt een dak van tien jaar oud. Vraag daarom voordat je tekent welke scheidingslaag er wordt toegepast en laat dat als aparte regel in de offerte zetten. Bij een lichte twijfel over de ondergrond kies je liever TPO, dat dit gezelschap wel verdraagt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel jaar gaat kunststof dakbedekking mee?
Bij een vakkundige uitvoering halen alle drie de folies dertig tot veertig jaar, en EPDM staat bekend om het langst. Wat de termijn in de praktijk bepaalt is niet het materiaal maar de detaillering en de vraag of er water blijft staan. Een folie in een plas die maandenlang niet wegloopt, veroudert daar sneller dan een folie op een vlak met behoorlijk afschot.
Wordt een kunststof dak heet in de zon?
Een zwarte folie wel: op een zomermiddag kan het oppervlak richting zeventig graden lopen. Bij een goed geïsoleerd dak merk je daar binnen weinig van, bij een dunne opbouw des te meer. Lichte of grijze folies kaatsen een deel van de straling terug en blijven merkbaar koeler, wat ook gunstig is als er zonnepanelen op komen, want die leveren minder bij hoge temperatuur.
Kan ik kunststof dakbedekking zelf leggen?
Verlijmen van een rubberbaan op een klein bijgebouw is te doen. Lassen niet: een heteluchtapparaat is te huur, maar de juiste combinatie van temperatuur, snelheid en aandrukkracht leer je niet op één middag, en een naad die er goed uitziet kan alsnog open zijn. Wie een lasbare folie wil, huurt daar een dakdekker voor in die het gereedschap dagelijks gebruikt.