Overig dakwerk
Red cedar boeidelen: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Red cedar boeidelen hoeven niet geschilderd te worden: het hout hoort in duurzaamheidsklasse 2 en vergrijst onbehandeld tot zilvergrijs zonder aan te tasten. De voorwaarde is roestvast bevestigingsmateriaal, want gewone stalen nagels reageren met de zuren in het hout en trekken zwarte strepen over de gevel.
Wat red cedar anders maakt dan vurenhout
Western red cedar is licht, ongeveer 350 tot 400 kilo per kubieke meter, en dat merk je meteen bij het hanteren van lange delen op hoogte. Belangrijker is dat het hout van nature stoffen bevat die schimmels en insecten tegenwerken, waardoor het zonder impregneren in duurzaamheidsklasse 2 valt. Vurenhout zit in klasse 4 tot 5 en heeft daarom een verduurzamingsbehandeling of een gesloten verfsysteem nodig om buiten te overleven. Daar komt bij dat cedar weinig werkt: het krimpt en zwelt minder dan de meeste naaldhoutsoorten, zodat lange delen recht blijven en naden niet opengaan. De keerzijde is de zachtheid. Het hout deukt makkelijk, een ladder tegen een cedar boeiboord laat een blijvende afdruk achter, en de kopse kanten zijn kwetsbaar bij het aanbrengen.
Alleen roestvast bevestigen, en waarom dat niet onderhandelbaar is
De extractstoffen die het hout duurzaam maken, zijn licht zuur. Zodra ze met regenwater in contact komen met ijzer, ontstaat er een reactie waarbij het staal corrodeert en het hout rond de bevestiging zwart uitslaat. Bij een verzinkte nagel duurt dat wat langer dan bij een blanke, maar zodra de zinklaag bij het inslaan beschadigd raakt begint hetzelfde proces. Wat je dan krijgt is een gevel met donkere strepen die onder elke nagel naar beneden lopen, en die vlekken zitten in het hout en niet erop; wegschuren lukt niet zonder de delen af te schaven. Gebruik daarom roestvast staal, bij voorkeur de zeewaterbestendige kwaliteit als je binnen enkele kilometers van de kust woont. Boor bij de uiteinden voor, anders splijt het zachte hout langs de nerf.
Onbehandeld laten of toch een laag erop
Onbehandeld cedar vergrijst, en dat is geen aantasting maar een oppervlakkige verkleuring van de bovenste vezels. Het probleem is dat het niet gelijkmatig gebeurt. Delen die regen en zon krijgen worden zilvergrijs, delen onder een overstek blijven bruin en krijgen daar vaak een groene waas bij. Wie dat storend vindt heeft twee opties. Een vergrijzingsolie of saturator versnelt en egaliseert het proces en vraagt om de paar jaar een lichte opfrisbeurt zonder schuren. Een dekkende verf kan ook, maar dan ben je terug bij het onderhoudsschema dat je met cedar juist wilde vermijden, en bij een verflaag die aan de achterzijde geen kant op kan, wordt de kans op blazen groter. Behandel je, doe dat dan aan alle zijden inclusief de kopse kanten.
Detaillering bepaalt of het boeiboord droog blijft
Een boeiboord staat verticaal en vangt daardoor minder water dan een gevelvlak, maar de bovenkant en de kopse einden zijn de plekken waar het misgaat. Boven hoort de daktrim of het loodwerk over het boeiboord heen te steken met een druiprand, zodat water niet achter het hout kruipt. Achter de delen hoort lucht te zitten, dus monteer op regels en niet vlak tegen het onderliggende plaatmateriaal, anders blijft vocht dat er toch achter komt staan. Kopse kanten zijn de meest zuigende plek van elk stuk hout; een verstek dat netjes sluit werkt beter dan twee delen die met een naad tegen elkaar staan, en een aftimmerlat over de stuiknaad houdt het water eruit. Laat onderaan de delen enkele millimeters ruimte boven de goot of het dakvlak.
Hoe boeiboordwerk wordt afgerekend
Boeidelen vervangen gaat per strekkende meter, en in dat tarief horen het demonteren van de oude delen, het nieuwe hout, de bevestiging en de afvoer te zitten. Wat er standaard buiten valt is alles wat pas zichtbaar wordt als de oude delen eraf zijn: rotte uiteinden van de dakspanten, een verzakt plaatmateriaal daarachter of een goot die eerst weg moet. Dat hoort als stelpost op de offerte te staan en niet als verrassing achteraf. De tweede grote post is de toegang. Voor een boeiboord langs de hele gevel is een steiger de gebruikelijke oplossing, maar bij een korte lengte of een vrijstaand huis met verharding eromheen is een hoogwerker voordeliger. Vraag beide varianten uit, want dat verschil is bij dit werk groter dan het verschil tussen houtsoorten.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaan red cedar boeidelen mee?
Bij een droge detaillering en roestvaste bevestiging dertig jaar of meer, en dat is de reden dat het materiaal populair is op plekken die lastig bereikbaar zijn. Wat de levensduur bekort is niet de zon maar staand water: een boeiboord waar de daktrim overheen ontbreekt of waar de kopse kanten in het water staan, gaat op die punten wel degelijk rotten, ook al is de rest gaaf.
Kan ik red cedar over mijn oude boeiboord monteren?
Alleen als het oude werk gezond en droog is, en dan nog is het zelden verstandig. Je sluit een ondergrond op waarvan je de staat niet kunt volgen, en de nieuwe delen komen verder naar voren te liggen dan de daktrim, waardoor het water er juist achter loopt. Beter is de oude delen weghalen, de constructie beoordelen en dan opnieuw opbouwen.
Is red cedar geschikt op het zuiden?
Ja, maar houd rekening met sneller vergrijzen en met meer beweging door de temperatuurwisselingen. Op een zuidgevel is een onbehandeld boeiboord binnen twee jaar grotendeels grijs, terwijl dat op het noorden langer duurt en ongelijkmatiger gaat. Wil je één kleurbeeld over de hele woning, behandel dan alle zijden met dezelfde vergrijzingsolie in plaats van de zon zijn gang te laten gaan.