Plat dak
Lichtkoepel vervangen
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een lichtkoepel vervangen kan meestal zonder de opstand aan te raken: de kap zit met schroeven of een klemprofiel op het kader en je bestelt hem op de dagmaat van die opstand. Reken op een levensduur van vijftien tot twintig jaar, daarna is het acrylaat vergeeld en zitten er haarscheurtjes in.
Hoe de koepel op de opstand vastzit
Onder elke koepel zit een opstand: een kadertje van hout, kunststof of geïsoleerd staal dat rondom uit het dakvlak omhoog steekt. De dakbedekking loopt tegen dat kader omhoog en eindigt onder de rand van de koepel, zodat er geen naad op een horizontaal vlak ligt. De kap zelf heeft een omgezette rand die als een deksel over de opstand valt en wordt vastgezet met schroeven door voorgeboorde gaten of met een aluminium klemprofiel rondom. Daartussen zit een dichting van rubber of schuimband. Koepels bestaan in enkelwandig, dubbelwandig en driewandig acrylaat of polycarbonaat. Acrylaat blijft langer helder maar is brosser, polycarbonaat is slagvast en dus veiliger bij hagel, maar vergeelt sneller. Op een woning is dubbelwandig het minimum, want enkelwandig geeft in de winter condens dat langs de opstand naar binnen loopt.
Meten aan de dagmaat, niet aan de oude kap
Koepels worden verkocht op de dagmaat, oftewel de binnenwerkse maat van de opstand. Meet die dus binnen in het gat, niet over de oude koepel heen, want de omgezette rand steekt aan alle kanten enkele centimeters over. Meet op twee plekken per richting, want een opstand die er dertig jaar op staat is zelden nog haaks. Gangbare maten zijn 60 bij 60, 80 bij 80, 100 bij 100 en 100 bij 150 centimeter, en daarnaast bestaan er rechthoekige tussenmaten. Wijkt jouw gat een paar centimeter af, dan is een maatwerkkoepel te bestellen, maar dat vraagt levertijd. Noteer ook de hoogte van de kap en of hij bol of piramidevormig is; dat bepaalt hoe hij oogt vanuit de tuin en hoeveel water er blijft staan.
Wanneer de opstand mee moet en wanneer je het zelf kunt
Alleen de kap vervangen kan zolang de opstand droog, recht en hoog genoeg is. Duw met je duim tegen het hout aan de binnenzijde: geeft het mee of zie je zwarte verkleuring, dan is het rot en heeft een nieuwe koepel geen zin. Kijk ook naar de hoogte. Steekt de opstand minder dan een centimeter of vijftien boven de bedekking uit, dan loopt water bij een flinke bui over de rand naar binnen. Op een garage of berging met een bereikbaar dak en een koepel van 60 bij 60 is dit een klus die een handige doehetzelver op een droge dag prima alleen af krijgt. Op een woningdak, bij een grote kap die de wind pakt of bij een opstandplaat uit de jaren zestig en zeventig die asbest kan bevatten, stop je en bel je een dakdekker of een gecertificeerd saneerder.
Waaruit de offerte is opgebouwd
De koepel gaat per stuk, en de prijs daarvan hangt aan de maat, het aantal wanden en de uitvoering: vast, met een ventilatierooster of met een elektrische opener. De montage wordt als klus gerekend en niet per uur, omdat de tijd op het dak kort is en het meeste in voorrijden en opstellen zit. Daarin horen het verwijderen en afvoeren van de oude kap, het schoonmaken van de opstand, het aanbrengen van de nieuwe dichting en het stellen en vastzetten van de koepel. Buiten die post vallen doorgaans het vervangen of ophogen van de opstand, herstel van dakbedekking rondom en elektra voor een motor. Laat een tweede koepel op hetzelfde dak in dezelfde beurt meenemen, want de toegang betaal je dan één keer.
De schroef die de nieuwe kap laat scheuren
Acrylaat en polycarbonaat zetten flink uit in de zon: een kap van een meter groeit op een hete dag enkele millimeters. De boorgaten in de rand zijn daarom expres ruimer dan de schroef, en er hoort een ring met rubber onder de kop. Wie de schroeven strak aandraait tot het rubber platligt, zet de kap muurvast. De spanning die daarna bij elke warme dag opbouwt, zoekt de zwakste plek en dat is precies dat boorgat. Het resultaat is een haarscheur die vanaf de schroef door de kap loopt en die je niet meer dicht krijgt. Draai de schroeven dus aan tot de dichting net contact maakt en niet verder. Monteer bij voorkeur ook niet bij vorst, want koud acrylaat is bros en scheurt bij het minste doorbuigen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een lichtkoepel en een dakraam voor plat dak?
Materiaal en helderheid. Een koepel is een gespoten kunststof kap die licht doorlaat maar geen scherp beeld geeft en na verloop van tijd geel wordt. Een platdakraam heeft echt isolatieglas in een kader, isoleert beter en blijft helder. Daar staat tegenover dat glas zwaarder is, meer eist van de opstand en per stuk een stuk kostbaarder uitpakt.
Waarom druppelt er water uit mijn lichtkoepel zonder dat het regent?
Dat is vrijwel altijd condens en geen lekkage. Warme, vochtige lucht uit de woning stijgt op, raakt de koude binnenzijde van de kap en slaat daar neer. Bij een enkelwandige koepel gebeurt dat elke winterochtend. Een dubbel- of driewandige uitvoering, een condensgoot in de opstand en betere ventilatie van de ruimte eronder halen het probleem weg.
Kan ik een gewone koepel vervangen door een uitvoering die open kan?
Ja, mits de opstand het draagt. Een te openen kap is zwaarder en heeft scharnieren en een sluitwerk nodig die op het kader worden geschroefd, dus het hout of profiel moet gezond zijn. Kies je voor elektrische bediening, dan komt er een voedingskabel bij en die moet ergens door de opstand naar binnen, waterdicht afgewerkt met een wartel.