Plat dak
Stadsuitloop plat dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een stadsuitloop voert het regenwater van een plat dak zijwaarts door de dakrand naar buiten, in plaats van naar beneden door de constructie. Je herkent hem aan de rechthoekige of ronde bak die door de opstand steekt en op een spuwer of een regenpijp uitkomt. Gangbare doorlaten zijn 75 tot 100 millimeter.
Hoe een stadsuitloop is opgebouwd
Een stadsuitloop is een geprefabriceerd element van lood, zink, kunststof of EPDM met twee delen: een platte kraag die op het dakvlak ligt en een tuit die horizontaal door de opstand steekt. De dakbedekking wordt over de kraag heen gewerkt, of de kraag wordt tussen twee lagen bitumen ingebrand, zodat het water dat over het dak loopt onvermijdelijk op de kraag terechtkomt en de tuit in gaat. Aan de buitenzijde sluit de tuit aan op een spuwer die vrij uitstroomt boven een bladvanger, of direct op een regenpijp. Omdat de doorvoer horizontaal door de dakrand gaat en niet verticaal door het dakpakket, hoef je nergens door de isolatie en het beschot heen. Dat maakt hem populair bij dakrenovaties waar de afvoer binnendoor niet meer past.
Waarom de hoogte van de tuit alles bepaalt
Water loopt naar het laagste punt, en de onderkant van de tuit is de drempel waar het overheen moet. Zit die tuit ook maar een centimeter boven het laagste punt van het dakvlak, dan blijft er permanent een laag water op het dak staan. Dat is niet alleen gewicht, ongeveer tien kilo per vierkante meter per centimeter, maar het is ook de plek waar bitumen onder ultraviolet licht en stilstaand water het snelst veroudert. Bij het plaatsen hoort de kraag daarom in het laagste punt van het afschot te liggen, en dat vraagt vaak dat de isolatie eromheen wordt uitgeschuind. Loopt het dak niet af naar de rand waar de uitloop zit, dan verplaats je de uitloop of leg je een afschotisolatie. Een afschot van ongeveer zestien millimeter per meter is de gangbare ondergrens.
Wanneer een stadsuitloop de juiste keuze is
Een stadsuitloop past bij een dak dat aan minstens één zijde een vrije gevel heeft waar water naar buiten mag. Denk aan een uitbouw, een garage, een dakkapel of een plat dak boven een erker. Hij is bovendien de logische keuze wanneer de bestaande verticale afvoer door de woning loopt en je die bij een verbouwing niet meer kwijt kunt. Waar hij niet past is op een dak dat rondom door hogere bebouwing wordt omsloten, of op een dak waar het water op een pad of een oprit zou uitstromen: dat geeft in de winter ijzel op precies de plek waar mensen lopen. Ook bij een dakterras is het opletten, want een spuwer die op tegelniveau uitkomt, blaast bij regen water over het terras in plaats van eronderdoor.
Wat het plaatsen omvat en hoe het wordt gerekend
Een uitloop wordt per stuk geplaatst en dat is een klusprijs, geen tarief per uur. In die post horen het uitzagen van de opening in de opstand, het inwerken van de kraag in de dakbedekking, de aansluiting op de spuwer of de regenpijp en het herstellen van de dakrandafwerking. Wat er los bij komt is het aanpassen van het afschot met isolatiewiggen, het plaatsen van een bladrooster of kiezelbak, en de noodoverlaat. Die laatste hoort er altijd bij te zitten: een tweede doorvoer een paar centimeter boven de eerste, die het water kwijtraakt als de hoofdafvoer verstopt zit. Vraag bij een offerte expliciet of de noodoverlaat is meegenomen en op welke hoogte hij komt, want dat is de goedkoopste verzekering tegen een instortend dak.
De uitloop die van binnenuit dichtslibt
De klassieke storing is een tuit die verstopt raakt met blad, mos en dennennaalden. Omdat een stadsuitloop horizontaal ligt en vaak maar 75 millimeter doorlaat, is er weinig nodig om hem dicht te zetten. Het vervelende is dat je het van beneden niet ziet: de spuwer druppelt gewoon nog wat na, terwijl er op het dak al water staat. Bij een flinke bui loopt dat op tot enkele centimeters, en dan tellen de kilo's snel op. Zet daarom een bolrooster of een kiezelbak op de kraag, zodat blad niet direct de tuit in spoelt, en loop na het bladseizoen met een emmer water over het dak om te zien of het meteen wegloopt. Duurt het langer dan een minuut voordat het water zakt, dan is er al iets aan de hand.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uitlopen heeft een plat dak nodig?
Als vuistregel één afvoer per vijftig tot zeventig vierkante meter dakvlak, en op elk dak minstens twee doorvoeren, waarvan er één de noodoverlaat mag zijn. Bepalend zijn de doorlaat in millimeters, de hoeveelheid neerslag waarmee gerekend wordt en het afschot. Een dakdekker rekent dat na met de oppervlakte en de gekozen diameter, en dat rekenwerk hoort bij een goede offerte.
Kun je een stadsuitloop zelf vervangen?
Het vervangen zelf is dakdekkerswerk, want de kraag moet waterdicht in de bestaande bedekking worden ingewerkt en dat vraagt branden of lassen. Wat je wel zelf doet is het schoonhouden: het rooster afnemen, blad weghalen en de tuit doorspoelen. Doe dat vanaf een veilig opgestelde ladder of vanaf het dak als het beloopbaar is, en niet hangend over de dakrand.
Mag een spuwer zomaar op de stoep uitstromen?
Vaak niet zonder meer. Gemeenten stellen eisen aan afstromend hemelwater op openbaar terrein, vooral vanwege gladheid en overlast voor voetgangers. In veel gevallen moet het water op eigen terrein blijven of aangesloten worden op een regenpijp met een bladvanger. Informeer bij de gemeente voordat je een uitloop naar de straatzijde laat maken.