Pannendak
Steenmarter onder dakpannen verjagen: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een steenmarter onder je dakpannen verjagen mag alleen buiten de periode dat er jongen liggen, want het dier is beschermd en je mag het niet doden of vangen. Verjagen met licht en geluid werkt tijdelijk. Het houdt pas op als iemand de openingen langs de gootrand en de nok sluit.
Hoe een steenmarter onder de dakpannen komt
Een marter klimt beter dan de meeste mensen denken. Een regenpijp, een klimopstruik tegen de gevel, een schutting tegen het bijgebouw of een tak die tot op twee meter van de dakrand hangt, is genoeg als klimroute. Boven aangekomen zoekt het dier een opening, en die zit meestal op drie plekken: onder de onderste pannenrij waar het vogelschroot ontbreekt of doorgeroest is, bij een nokvorst waar de specie is weggevallen, en bij de zijkant van een dakkapel waar het lood is opgekruld. Een gat van vijf centimeter is voldoende, want een marter kan zich door elke opening persen waar zijn kop doorheen gaat. Daarachter ligt precies wat hij zoekt: een droge, donkere ruimte met zachte isolatie, buiten bereik van honden en katten.
Waaraan je merkt dat er eentje zit
Het geluid komt tussen zonsondergang en zonsopgang en klinkt zwaar: rennen over het beschot, slepen met nestmateriaal, soms een doffe bons. Muizen ritselen, een marter dendert. Overdag is het stil, want dan slaapt hij. Kijk je op zolder, dan zie je isolatie die uit elkaar is getrokken tot een kuil, en die kuil kost isolatiewaarde op precies dat stuk. Uitwerpselen en urine geven een scherpe lucht die na een paar maanden door het plafond heen trekt en er niet uitgaat door te luchten. Soms liggen er prooiresten. Aangevreten kabels komen ook voor, vooral bij bekabeling van zonnepanelen die los over het dakbeschot loopt. In de zomer wordt het rumoeriger, want dan zijn de jongen groot genoeg om te spelen.
Wat je wel en niet mag doen
De steenmarter is een beschermde soort. Doden, vangen en het opzettelijk verstoren van een verblijfplaats met jongen zijn verboden, ook op je eigen dak. Een klem zetten of gif leggen is dus geen optie, hoe vaak het ook wordt aangeraden op fora. Wat wel mag, is het dier onaantrekkelijk maken. Fel licht op zolder, een radio die 's nachts aanstaat en geurstoffen op basis van vossenurine of hondenhaar werken vaak een paar weken, tot hij eraan gewend is. Zie het als tijd kopen om de bouwkundige kant te regelen. Jongen worden in het voorjaar geboren en zijn tegen het eind van de zomer zelfstandig, dus het sluiten van het dak plan je in het najaar of de winter. Bij twijfel over de periode belt de gemeente of een gecertificeerd bedrijf mee.
Hoe het marterdicht maken wordt afgerekend
Het weren gaat in twee delen. De opening dichtzetten met vogelschroot of een marterborstel langs de onderste pannenrij rekent een dakdekker per strekkende meter, net als het opnieuw vastzetten van nokvorsten. Losse onderdelen zoals een gladde manchet om de regenpijp of een rooster voor een ontluchting gaan per stuk. De toegang staat daar los bij: bij een woning van één laag volstaat een ladder, bij twee lagen komt een hoogwerker in beeld en die is voordeliger dan een steiger zolang het werk binnen de huurperiode past. Wat er standaard buiten valt is het opruimen binnen. Vervuilde isolatie verwijderen, de zolder reinigen en nieuw materiaal aanbrengen is een aparte opdracht en soms werk voor een gespecialiseerd reinigingsbedrijf. Vraag dat vooraf uit elkaar getrokken op de offerte.
De fout die een dood dier in je dak oplevert
De grootste misser is het dak sluiten terwijl de marter binnen zit. Twee dingen kunnen dan gebeuren, en allebei zijn ze vervelend. Hij knaagt en krabt zich een nieuwe weg naar buiten, dwars door de dampopen folie of langs een pan die hij optilt, en dan heb je een tweede gat op een plek die je niet ziet. Of het lukt hem niet en dan sterft hij tussen de isolatie. De lucht die daarbij vrijkomt hangt maanden in huis en verdwijnt pas als het karkas eruit is, wat betekent dat de pannen en een deel van de isolatie er weer af moeten. Stel daarom eerst vast dat hij weg is. Strooi wat meel bij de opening en kijk de volgende ochtend naar de pootafdrukken, of laat een eenrichtingsklep plaatsen die hem er wel uit maar niet in laat.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of het een marter is en geen rat?
Aan het gewicht van het geluid en aan het ritme. Een rat maakt een licht, aanhoudend geritsel en is ook overdag actief. Een marter rent in korte uitbarstingen, sleept met spullen en houdt daar minuten later weer mee op. Kijk daarnaast naar de keutels: die van een marter zijn gedraaid, een paar centimeter lang en liggen vaak op een vaste plek bij elkaar.
Helpt een ultrasoon apparaat tegen marters?
Zelden blijvend. Zo'n kastje geeft hoge tonen die een dier eerst wegjagen, maar een marter die daar zijn slaapplaats heeft, went aan een geluid dat verder geen gevolgen heeft. Na een paar weken loopt hij er dwars doorheen. Gebruik het hooguit om rust te kopen tot de openingen dicht zijn, en verwacht er geen oplossing van op zichzelf.
Betaalt mijn verzekering de schade aan de isolatie?
Meestal niet. Een opstalpolis vergoedt plotselinge en onvoorziene schade, en knaagschade door dieren staat in veel voorwaarden expliciet uitgesloten. Sommige verzekeraars maken een uitzondering voor aangevreten bekabeling of nemen ongediertesschade mee in een uitgebreidere dekking. Lees de polis na op het woord knaagdieren voordat je meldt, en fotografeer de situatie voordat er iemand aan het werk gaat.