Plat dak
Tuinhuis met plat dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een tuinhuis met plat dak lekt zelden door de dakbedekking zelf maar door te weinig afschot en een te dun dakbeschot. Houd minimaal 16 millimeter hoogteverschil per meter aan naar één zijde en gebruik platen van minstens 18 millimeter, anders blijft het water staan in de doorbuiging tussen de balken.
Waarom er een plas op een tuinhuisdak ontstaat
Op een plat dak dat op papier vlak is, ligt na een bui altijd water. Dat komt door doorbuiging: de dakbalken zakken onder hun eigen gewicht en onder het gewicht van wat erop ligt een paar millimeter door, en het water zoekt precies dat laagste punt op. Vervolgens gaat het mis in een lus. Een plas van één centimeter over twee vierkante meter weegt twintig kilo, die belasting vergroot de doorbuiging, en de plas wordt daardoor dieper. Bij een tuinhuis speelt dat sterker dan bij een woning, omdat er lichte balken op ruime afstand liggen en het beschot dun is. Staand water is bovendien de plek waar bladeren blijven liggen, waar in de winter ijs ontstaat en waar de dakbedekking het snelst veroudert door uv en temperatuurwisseling.
Afschot maken op een bestaand tuinhuis
Afschot leg je aan door schuin gezaagde latten op de balken te schroeven, oplopend van nul aan de afvoerzijde naar de gewenste hoogte aan de andere kant, met daarop het nieuwe beschot. Kies de richting zorgvuldig: water hoort weg van de woning en weg van de deur, en bij een tuinhuis tegen een schutting hoort het naar de tuinzijde te lopen. Ligt het dak al vast en kun je er niets onder zetten, dan is de andere route een extra afvoerpunt op het laagste punt, zodat de plas wel weg kan. Dat is een noodgreep en geen oplossing, want de doorbuiging blijft. Reken erop dat afschot aanbrengen betekent dat de dakbedekking eraf gaat; combineer die ingreep daarom met vervanging en niet met een reparatie.
Welk dakbeschot je erop legt
Voor het beschot zie je in de praktijk drie keuzes. Vurenhouten dakdelen zijn traditioneel maar werken sterk en geven naden die je in de bedekking terugziet. OSB is voordelig en stabiel, maar alleen de vochtbestendige uitvoering hoort op een dak en de randen zijn kwetsbaar zodra er water bij komt. Watervast verlijmd multiplex is de meest voorspelbare keuze, ook al ligt de prijs per plaat hoger. Belangrijker dan de soort is de detaillering: laat tussen de platen enkele millimeters ruimte zodat ze kunnen uitzetten, zorg dat elke naad op een balk of een tussenregel ligt en schroef in plaats van spijker. Een naad die zweeft tussen twee balken wordt binnen enkele jaren zichtbaar als een lijn in de dakbedekking en scheurt daar uiteindelijk open.
Hoe dit werk wordt afgerekend
Dakbedekking op een tuinhuis gaat per vierkante meter dakvlak, maar bij een klein dak werkt dat niet zuiver, omdat het voorrijden en het opstellen een vast deel van de beurt vormen. Daarom hanteren de meeste dakdekkers voor kleine oppervlakken een minimumbedrag per klus. De randafwerking is een aparte regel per strekkende meter, en die randen zijn bij een tuinhuis relatief lang ten opzichte van het vlak. Verder staan het afvoeren van de oude bedekking en eventueel nieuw beschot los op de offerte. Vraag expliciet of het afschot in de prijs zit, want dat is de post waarop offertes het meest van elkaar verschillen: de een rekent alleen nieuwe bedekking op de bestaande ondergrond, de ander lost meteen de oorzaak op.
Wanneer je dit prima zelf doet
Een tuinhuisdak van pakweg tien vierkante meter, bereikbaar vanaf een stevige ladder of een lage steiger, met koud verlijmde EPDM is een reële zelfklus voor een handig persoon. Er komt geen open vuur aan te pas, de folie komt in één stuk en de lijm heeft geen bijzondere gereedschappen nodig. Waar je moet stoppen: zodra het dak tegen de woning aan ligt en er een opstand tegen de gevel moet, zodra er een lichtkoepel of doorvoer in zit, of zodra het beschot zacht aanvoelt. Die eerste situatie is de belangrijkste, want een lekkende aansluiting op de woning geeft schade binnen in plaats van in de schuur. Twijfel je over de staat van de balken, laat dat dan beoordelen voordat je materiaal koopt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel overstek heeft een plat tuinhuisdak nodig?
Genoeg om het water van de wand af te houden, in de praktijk enkele centimeters voorbij de gevel met een daktrim of druiprand aan de rand. Zonder die rand loopt regenwater langs de wand naar beneden en krijg je groene aanslag en houtrot op de bovenste planken. Aan de afvoerzijde hoort het water in een goot of op een tegel te vallen en niet tegen de fundering.
Kan ik OSB als dakbeschot gebruiken?
Alleen de vochtbestendige uitvoering, en dan nog met de kanttekening dat OSB slecht tegen langdurig vocht kan. Zodra er water bij een rand komt, zwelt de plaat op en komt hij niet meer terug in vorm. Voor een droog gehouden tuinhuisdak werkt het prima, mits je de platen droog verwerkt en dezelfde dag afdekt. Bij twijfel is watervast multiplex de veiligere keuze.
Wat doe ik als het dakbeschot al is gaan rotten?
Dan gaat het eraf, want nieuwe dakbedekking op een zachte ondergrond houdt niet. Prik met een schroevendraaier op enkele plekken; zakt die makkelijk weg, dan is de plaat verloren. Controleer meteen de bovenkant van de balken eronder, want die zijn vaak plaatselijk aangetast op de plek waar het water stond. Vervang dan het beschot en breng in één moeite door het afschot aan.