Plat dak
Tuinhuisjes met plat dak: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Bij tuinhuisjes met plat dak is het dakvlak zo klein dat één centimeter doorbuiging al een plas geeft over een derde van het oppervlak. Leg daarom afschot naar één zijde aan, gebruik een stijf beschot en werk de randen af met een profiel. Bij dit formaat is dat een middag werk.
Waarom een klein dak niet vergevingsgezind is
Op een groot dakvlak vallen onvolkomenheden weg, op een dakje van vier of zes vierkante meter niet. Dat komt door verhoudingen. De randlengte is bij een klein dak groot ten opzichte van het oppervlak, dus het meeste werk en de meeste risico's zitten in de randen en de hoeken en niet in het vlak. Een plas die op een woningdak een hoekje beslaat, bedekt hier een derde van het dak. En omdat er meestal lichte balken op ruime afstand liggen met een dun plaatje erop, buigt het geheel makkelijker door dan bij een echte dakconstructie. Daar staat een voordeel tegenover: alles is met de hand te tillen, het materiaal komt in één stuk en je bent zonder steiger overal bij. Dat maakt het een van de weinige dakklussen die goed zelf te doen zijn.
De opbouw van onder naar boven
Begin bij de balken. Voor een overspanning tot ongeveer twee meter voldoen regels van zo'n vijfenveertig bij zeventig millimeter op een hart-op-hartafstand van maximaal een halve meter. Daarop komen afschotlatten, schuin gezaagd zodat het dak van voor naar achter oploopt met minstens zestien millimeter per meter. Vervolgens het beschot: watervast verlijmd multiplex van achttien millimeter is hier de veiligste keuze, met enkele millimeters ruimte tussen de platen en elke naad op een balk. Daarop gaat de dakbedekking, bij dit formaat vrijwel altijd EPDM in één vel. Sluit af met een dakrandprofiel of daktrim rondom, dat over de bovenrand van de wand valt en het water met een druiprand van het hout houdt. Die laatste stap wordt het vaakst overgeslagen en veroorzaakt de meeste schade.
Sedum op een klein plat dak
Een klein dakje is de aangewezen plek om een groendak uit te proberen, omdat het overzichtelijk is en je er met een gieter bij kunt. Een sedumpakket bestaat uit een wortelwerende laag, een drainage- en waterbufferlaag, substraat en de begroeiing zelf, en weegt verzadigd al gauw vijftig tot honderd kilo per vierkante meter. Dat is het punt waarop het misgaat: een tuinhuisje dat is gedimensioneerd op zijn eigen gewicht plus sneeuw, draagt dat er niet zomaar bij. Reken op zwaardere balken of een kleinere hart-op-hartafstand, dus bepaal dit voordat je bouwt en niet erna. Verder heb je een opstand van enkele centimeters rondom nodig om het substraat vast te houden, met een grindrand langs de afvoer zodat het water weg kan.
Zelf doen: volgorde, weer en gereedschap
Kies een droge dag met een temperatuur die niet te laag is, want de contactlijm voor EPDM heeft warmte nodig om te binden. Rol het vel uit en laat het een half uur ontspannen, zodat de vouwen uit het materiaal trekken; leg je het gespannen, dan gaat het later trekken aan de randen. Sla vervolgens de helft terug, breng op beide vlakken lijm aan, laat die aftrekken tot hij niet meer aan je vinger blijft plakken en leg het vel vanuit het midden aan zonder lucht in te sluiten. Herhaal dat voor de andere helft. Hoeken vouw je zoals cadeaupapier of je werkt ze af met een voorgevormd hoekstuk. Het gereedschap blijft beperkt tot een lijmroller, een breekmes en een aandrukroller.
De valkuil: het dakje tegen de gevel van de woning
Een fietsenberging of een afdakje dat tegen het huis aan staat, is een andere klus dan een vrijstaand tuinhuisje. Het water dat langs de gevel naar beneden loopt, komt op dit dak terecht en moet weg zonder achter de dakbedekking te kruipen. Dat vraagt om een opstand van minstens tien tot vijftien centimeter tegen de muur, met daarboven een loodslab die in een uitgeslepen voeg is ingelaten en over de opstand heen valt. Een kitrand tussen bedekking en gevel is geen alternatief: kit laat na een paar winters los en het water loopt dan achter de bedekking de spouw in. Wat je binnen ziet is een vochtplek op de begane grond, ver van de plek waar het misgaat. Laat deze aansluiting daarom door een dakdekker maken.
Veelgestelde vragen
Kan ik een klein plat dakje zelf isoleren?
Dat kan, maar dan hoort de isolatie boven het beschot te liggen en niet ertussen, anders krijg je een koude constructie waarin vocht condenseert. Leg drukvaste platen op het beschot, daaroverheen de dakbedekking, en breng aan de binnenzijde een dampremmende laag aan. Bij een onverwarmde berging kun je isolatie beter weglaten en de ruimte laten ventileren.
Hoe voer ik het water van zo'n klein dak af?
Met een klein gootje aan de lage zijde en een afvoertje dat in de tuin of in een regenton uitkomt. Kan dat niet, laat het water dan over een druiprand op een tegel of grindstrook vallen en niet tegen de wand of de fundering. Wat je wilt voorkomen is dat het water langs het hout naar beneden loopt, want daar begint groene aanslag en uiteindelijk houtrot.
Kan EPDM ook bij lage temperaturen worden gelijmd?
Slecht. De meeste contactlijmen geven een ondergrens op, vaak rond de vijf graden, en daaronder bindt de lijm niet goed en blijft de hechting zwak. Ook condens op de plaat is funest, want lijm hecht niet op vocht. Wacht liever een week op beter weer dan dat je het vel er in de kou op legt en het volgend voorjaar aan de randen loslaat.