Plat dak
Vervangen bitumen dak: wanneer het moet, wat het kost en hoe het gaat
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een bitumen dak vervangen is aan de orde zodra de toplaag over het hele vlak craqueleert, de leislag verdwenen is of de isolatie eronder nat is. Reken op twintig tot dertig jaar voor een tweelaags systeem. Blijven lappen is dan geen besparing meer, want elke beurt vraagt opnieuw voorrijden en opstellen.
De signalen dat het vlak op is
Eén scheur zegt niets, een patroon wel. Loop het dak af en kijk naar craquelé: een fijn netwerk van barstjes over grote delen van het oppervlak, meestal het eerst op de zuidzijde. Kijk of de leislag nog aanwezig is of dat er glimmende zwarte plekken doorkomen, want zonder die steentjes ligt het bitumen onbeschermd in de zon. Zoek naar blazen op meerdere plaatsen tegelijk, naar naden die je met een schroevendraaier kunt oplichten en naar randen waar de baan van de opstand is weggekropen. Stap daarna voorzichtig over het vlak: veert de ondergrond of zakt je voet weg, dan is de isolatie verzadigd. Bij drie of meer lekkages in twee jaar en een leeftijd boven de twintig jaar houdt repareren op zinnig te zijn.
Overlagen of alles eraf halen
Een nieuwe laag op de bestaande aanbrengen mag zolang er niet al twee lagen liggen, het pakket droog is en de ondergrond vlak en vast zit. Je bespaart dan sloopwerk, containers en een dag arbeid, en de oude laag doet dienst als dampremmer. Er zitten twee grenzen aan. De eerste is gewicht en hoogte: elke laag maakt het pakket dikker, en op enig moment past het niet meer onder de dakrand of onder de drempel van een deur. De tweede is vocht, en die is absoluut. Om dat vast te stellen snijdt een dakdekker op verschillende plekken een blokje uit de bedekking en voelt hij aan de isolatie eronder. Kies je voor strippen, dan levert dat een voordeel op: je kunt meteen het afschot corrigeren en een dikker isolatiepakket leggen.
Hoe een vervangingsdag verloopt
De planning hangt aan het weer, want een gestript dak ligt open en er mag geen bui overheen komen. Een goede ploeg werkt daarom in vakken: er gaat nooit meer bedekking af dan die dag weer dicht kan. Eerst gaat de oude laag eraf en de container in, daarna komt op een betonnen ondergrond een dampremmende laag, gevolgd door de isolatieplaten die in verband worden gelegd. Vervolgens de onderlaag en de toplaag met verspringende naden, en tot slot de details: doorvoeren, de trechter van de afvoer, de opstanden en de dakrand met een aluminium profiel. Een gemiddeld woningdak is in één tot drie werkdagen rond. Dit is geen zelfklus: het gaat om open vuur of hete lucht, om dampdichtheid en om details die bepalen of het geheel droog blijft.
Wat er in de begroting hoort te staan
Slopen en afvoeren staat apart, vaak per vierkante meter of per container die op gewicht wordt gestort, en nat pakket weegt zwaar. De dampremmende laag hoort een eigen regel te zijn, want op beton is hij nodig en op hout niet. Isolatie gaat per vierkante meter met de opgegeven warmteweerstand en de dikte erbij, de bedekking per vierkante meter met het aantal lagen. Dakrand en opstanden gaan per strekkende meter, doorvoeren en afvoeren per stuk. Vraag daarnaast expliciet naar drie posten die er standaard bij komen als het pakket dikker wordt: het verhogen van de dakrand, het verlengen van ontluchtingen en het opnieuw aansluiten van de hemelwaterafvoer. Ontbreken die, dan wordt het meerwerk terwijl het werk al loopt.
Een nieuwe laag over natte isolatie
De fout die het duurst uitpakt is doorbouwen op een pakket waar water in zit. Bovenop komt een dampdichte laag, dus het ingesloten vocht kan geen kant meer op. Zodra de zon erop staat verdampt het, de druk zoekt een uitweg en duwt de nieuwe bedekking omhoog tot blazen. Ondertussen staat het dakbeschot permanent nat en verliest de isolatie het grootste deel van zijn werking, terwijl je net voor een dikker pakket hebt getekend. Je merkt er de eerste jaren weinig van, en als het zichtbaar wordt, moet alles er opnieuw af. Laat daarom voor de opdracht proefstukken uitsnijden of een vochtmeting doen, en laat de uitkomst met datum in de offerte opnemen. Twijfelt de dakdekker, dan is strippen de veilige weg.
Veelgestelde vragen
Moet de oude bitumen laag eraf of mag er een laag overheen?
Overlagen mag als de bestaande opbouw droog is en er nog niet twee lagen liggen, want daarboven wordt het pakket te zwaar en te dik voor de opstanden. Zit er vocht in de isolatie eronder, dan sluit je dat in en rot het door. Laat daarom eerst een proefgat maken of een vochtmeting doen voordat iemand voorstelt om er een laag op te branden.
Moet ik de isolatie meteen dikker maken?
Dat is bijna altijd verstandig. De arbeid, de toegang, de sloop en het afvoeren betaal je toch al, en het verschil tussen een dun en een dik isolatiepakket zit vooral in het materiaal. Bovendien gelden er bij vervanging van een compleet dakvlak eisen aan de isolatiewaarde. Kijk wel of de dakrand en de aansluitingen de extra dikte aankunnen.
Wat gebeurt er met de hemelwaterafvoer bij vervanging?
De trechter of de tapbuis wordt meestal vernieuwd, want die is even oud als de rest en het is het moment waarop je erbij kunt. Belangrijker is de hoogte: de afvoer hoort op het laagste punt te liggen en gelijk met de nieuwe bedekking af te werken. Ligt hij na het isoleren te hoog, dan blijft er een plas staan en veroudert de laag daar versneld.