Pannendak
Wat kost dakpannen per m2?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Wat dakpannen per vierkante meter kosten, hangt vooral af van het aantal pannen dat er in een vierkante meter gaat, en dat verschilt sterk per model. Een grote sneldekker vraagt er ongeveer tien, een oude Hollandse pan zestien. De pannen zelf vormen bovendien maar een deel van de rekening.
Waarom het aantal pannen per vierkante meter zo verschilt
Elke pan heeft een werkende maat: de breedte en de lengte die daadwerkelijk zichtbaar blijven nadat de overlap eraf is. Bij een moderne sneldekker is die werkende maat groot, zo rond de dertig bij vijfendertig centimeter, waardoor er ongeveer tien pannen in een vierkante meter gaan. Een traditionele Hollandse pan of een oude verbeterde holle pan is veel kleiner, dus daar heb je er vijftien of zestien voor nodig. Dat verschil werkt twee kanten op. Meer pannen per vierkante meter betekent meer stuks om te leveren en meer handelingen om te leggen, dus meer arbeid. Tegelijk is een grote pan per stuk duurder. De vergelijking die je nodig hebt is dus niet de prijs per pan, maar de prijs per vierkante meter gelegd dak, en die vraag kun je gewoon zo stellen.
Wat er onder en tussen de pannen nog meer op het dak gaat
Onder de pannen ligt een complete opbouw die op dezelfde vierkante meters wordt gerekend. Op het dakbeschot komt een dampdoorlatende waterkerende folie, daarop tengels in de richting van de sporen zodat er een luchtspouw ontstaat, en daaroverheen de panlatten op de afstand die bij het pannenmodel hoort. Vergeet de hulpstukken niet, want die worden per stuk gerekend: nokvorsten, gevelpannen, ondersteekpannen, ventilatiepannen en eventueel een doorvoerpan voor de mechanische ventilatie. Langs de dakvoet hoort een vogelschroot of een kam die voorkomt dat vogels onder de eerste pannenrij nestelen. De nok zelf wordt tegenwoordig meestal droog uitgevoerd met een nokrol en schroeven in plaats van in mortel. Dat is duurder in materiaal en goedkoper in arbeid, en het scheelt je later het opnieuw aanbrengen van uitgedroogde specie.
Hoe een pannendak wordt afgerekend
Een dakdekker begroot een pannendak per vierkante meter schuin dakvlak, dus niet per vierkante meter grondoppervlak. Bij een helling van vijfenveertig graden scheelt dat al ruim veertig procent, en dat verklaart waarom een offerte hoger uitvalt dan mensen op basis van hun woonoppervlak verwachten. In die vierkantemeterprijs zitten normaal gesproken het leggen, het aanhaken of schroeven van de pannen en het maken van de aansluitingen langs de gevels. Daarbuiten vallen het slopen en afvoeren van de oude pannen, het vervangen van beschadigd dakbeschot, het lood rond schoorsteen en dakramen, de goot en de steiger. Vraag ook naar de storneming van gebroken pannen bij levering. Bij een pannendak van enige omvang komt er altijd breuk voor, en de vraag is wie die aanvult.
Herleggen is een fractie van vervangen
Keramische pannen gaan zestig tot honderd jaar mee, en dat is langer dan de panlatten en de folie eronder. Daardoor ontstaat een situatie die veel mensen niet verwachten: het dak lekt of waait open terwijl de pannen zelf nog prima zijn. In dat geval haalt een dakdekker de pannen eraf, stapelt ze op het dak of in de tuin, vernieuwt folie, tengels en latten en legt dezelfde pannen terug. Je betaalt dan arbeid plus het lattenwerk en niet het pannenmateriaal, en dat is een fractie van compleet vervangen. Herleggen is de juiste route zolang minder dan ongeveer een tiende van de pannen gebarsten of afgebladderd is en het model nog bij te kopen valt. Zijn de pannen poreus en zuigen ze water op, dan is het uitstel en kun je beter in één keer doorpakken.
Het gewicht dat de kap niet had gepland
De fout die achteraf het meeste geld kost, is bij vervanging kiezen voor een zwaarder pannentype zonder naar de constructie te kijken. Een keramische pan weegt rond de veertig kilo per vierkante meter, een betonpan al gauw vijftig of meer. Op een dak van tachtig vierkante meter is dat verschil bijna een ton aan extra belasting die de sporen, de gordingen en uiteindelijk de muurplaat moeten dragen. Bij een woning uit de jaren dertig met slanke sporen op grote afstand is dat geen theoretisch probleem: het dakvlak gaat licht doorbuigen, de pannenrijen komen scheef te liggen en de aansluitingen gaan werken. Laat daarom bij een wisseling van materiaal de sporenmaat en de hart-op-hartafstand opnemen, en vraag of de dakdekker dat heeft nagerekend voordat hij bestelt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dakpannen heb ik nodig voor mijn dak?
Meet de schuine lengte van goot tot nok en vermenigvuldig die met de breedte van het dakvlak; dat geeft de vierkante meters. Vermenigvuldig dat met het aantal pannen per vierkante meter van het gekozen model, dat op het productblad staat. Tel er een paar procent bij op voor snijverlies bij hoekkepers en voor breuk, en houd een klein aantal reservepannen achter de hand.
Moeten alle dakpannen vastgeschroefd worden?
Nee, niet allemaal. Verplicht vast zitten de pannen langs de gevels, langs de nok, bij de dakvoet en rond doorbrekingen, want daar grijpt de wind aan. Bij steile daken boven ongeveer vijfenvijftig graden en in kustgebied wordt vaak het hele vlak vastgezet. Een dakdekker houdt daarvoor een windberekening aan die afhangt van de plaats, de hoogte en de vorm van het gebouw.
Kan ik losse gebroken pannen zelf vervangen?
Bij een enkele pan die bereikbaar is vanaf een dakluik of een goed opgestelde ladder kan het, mits je op een dakladder werkt en nooit rechtstreeks op de pannen stapt. Til de pan erboven iets op, haak de kapotte los en schuif de nieuwe erin. Ligt de pan midden op een steil vlak of hoger dan de eerste verdieping, laat het dan over aan iemand met zekering.