Plat dak
Zonwering dakkoepel
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Zonwering op een dakkoepel werkt alleen goed aan de buitenzijde, want daar houd je de warmte tegen voordat die door het kunststof heen is. Een binnenscherm helpt tegen felle inval maar laat de warmte in de ruimte, omdat de koepel dan al is opgewarmd en die hitte naar binnen afstraalt.
Waarom een koepel zoveel warmte doorlaat
Een lichtkoepel van acrylaat of polycarbonaat ligt vrijwel horizontaal en vangt daardoor midden op de dag de zon bijna loodrecht. Een gevelraam op het zuiden krijgt dan een schuine instraling, een koepel de volle. Daar komt bij dat het materiaal weinig isoleert: een enkelwandige kap heeft een isolatiewaarde die niet in de buurt komt van modern isolatieglas, en zelfs een driewandige uitvoering blijft daarachter. De kunststof kap warmt dus zelf op tot ver boven de buitentemperatuur en straalt die warmte naar binnen uit, ook als de zon inmiddels achter een wolk zit. In een keuken of badkamer onder een koepel loopt de temperatuur op een zomerdag daardoor sneller op dan in welke andere ruimte van het huis ook. Het probleem is warmte, niet licht.
Buitenzonwering, binnenzonwering en zonwerend materiaal
Buitenzonwering is een scherm of een schermdoek boven de koepel, meestal op een frame dat om de opstand valt, met een handbediening of een elektrische motor. Omdat de warmte buiten blijft, is het effect het grootst. Binnenzonwering is een plissé of een rolgordijn onder de koepel, vaak in een cassette op de dagkant; dat weert licht en verblinding en is eenvoudig te plaatsen, maar de opgewarmde lucht tussen doek en koepel blijft in de ruimte hangen. De derde route is de kap zelf: een uitvoering in opaal of met een zonwerende coating laat licht door maar weert een deel van de straling. Die laatste is de enige oplossing zonder bewegende delen, en daarmee de meest onderhoudsarme. Het nadeel is dat hij ook in de winter weert, wanneer je de warmte juist wilt hebben.
Bevestigen zonder de dakbedekking te doorboren
Elke schroef door een plat dak is een mogelijk lek, en daarom hoort zonwering nooit rechtstreeks in het dakvlak te worden vastgezet. Het juiste aangrijppunt is de opstand waar de koepel op staat: een frame dat om die opstand klemt of dat op de zijkanten van het houten kader wordt geschroefd, blijft boven de waterlijn. Loopt de bedekking over de opstand omhoog, dan mag er geschroefd worden in het deel boven de bovenkant van de bedekking, nooit erdoorheen. Sommige systemen vervangen de complete opstand door een geïntegreerd kader met zonwering erin; dat is bij een nieuwe koepel de netste oplossing. Wordt er toch in het dakvlak bevestigd, eis dan dat elk bevestigingspunt op een verhoogd blokje komt dat door de dakdekker wordt ingewerkt en niet door de zonweringsmonteur wordt afgekit.
Hoe zonwering op een koepel wordt begroot
Zonwering gaat per stuk en de maat van de koepel bepaalt in welke categorie je valt; boven een bepaalde afmeting is een zwaardere constructie nodig omdat het doek meer windvang heeft. In de post zitten het frame, het doek of scherm, de bevestiging en de montage. Elektrische bediening is een meerprijs met een eigen regel, en de leiding daarnaartoe hoort daar los bij, want die loopt door het dak of via de gevel naar een groep. Vraag of er een windsensor bij zit en of die verplicht is voor de garantie. Bij een nieuwe koepel is het slim om de zonwering in dezelfde opdracht mee te nemen: dan is er één partij verantwoordelijk voor de aansluiting en hoeft er geen tweede monteur op een dak dat net waterdicht is opgeleverd.
Het scherm dat bij de eerste storm wegwaait
Een doek boven een plat dak vangt wind van alle kanten, en anders dan bij een gevelscherm zit er onder het doek niets dat de druk breekt. Bij windkracht zes komt er al zoveel opwaartse kracht op te staan dat een licht frame zich uit de bevestiging trekt. Het resultaat is niet alleen een kapot scherm maar ook een beschadigde koepel en een reeks gaten in de opstand. Kies daarom een systeem met een opgegeven windklasse en laat die klasse in de offerte zetten. Elektrische uitvoeringen horen een windsensor te hebben die het scherm automatisch intrekt; bij handbediening moet iemand dat zelf doen, en dat gebeurt zelden op tijd. Ga bij twijfel voor een vaste zonwerende kap of een binnenscherm. Die waaien nooit weg en vragen geen enkele aandacht bij slecht weer.
Veelgestelde vragen
Helpt zonwerende folie op een dakkoepel?
Beperkt. Folie aan de binnenzijde weert een deel van de straling, maar de kap is dan al opgewarmd en die warmte komt alsnog de ruimte in. Aan de buitenzijde plakken werkt beter maar houdt op kunststof zelden lang, omdat de kap uitzet en de folie loslaat. Bij een oudere koepel die toch aan vervanging toe is, levert een nieuwe kap met zonwerend materiaal meer op.
Kan een koepel ook worden vervangen door een platdakraam?
Ja, en bij een warmteprobleem is dat vaak de betere ingreep. Een platdakraam heeft echt isolatieglas met een zonwerende coating en isoleert een veelvoud van een kunststof kap. De opstand moet wel geschikt zijn: hij is meestal hoger dan bij een koepel en de maat verschilt. Reken op aanpassing van de opstand en op nieuw aansluitwerk van de dakbedekking eromheen.
Waarom condenseert er water aan de binnenkant van mijn koepel?
Omdat de kap het koudste vlak van de ruimte is en de lucht eronder vochtig. In een badkamer of keuken gebeurt dat dagelijks. Een dubbelwandige of driewandige koepel verschuift het koudste punt naar buiten en vermindert het sterk. Verder helpt afzuiging in de ruimte zelf meer dan wat dan ook, want zonder afvoer van vochtige lucht blijft elke koude oppervlakte nat.