Schoorsteen
Chinese hoed schoorsteen: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een chinese hoed op de schoorsteen is een rond of vierkant afdekschild op poten dat regen uit het kanaal houdt zonder de trek te blokkeren. Hij past op een enkelvoudige pijp of op gemetseld werk met één kanaal. Op een gesloten cv-toestel hoort hij niet, want dat heeft een eigen afvoersysteem.
Hoe een chinese hoed de rook doorlaat en regen tegenhoudt
Het schild ligt vlak of licht gebold boven de kanaalmond en rust op drie of vier poten, zodat er rondom een open spleet overblijft. Rook stijgt op, botst tegen het schild en zoekt zijwaarts zijn weg naar buiten. Regen valt verticaal en wordt door datzelfde schild opgevangen en langs de rand afgevoerd. De maat van die spleet is het hele ontwerp. De gezamenlijke doorlaat rondom hoort minstens net zo groot te zijn als de doorsnede van het kanaal eronder, en liefst ruimer. Is de hoed te laag geplaatst, dan knijp je de uitstroom af en werk je de rook tegen. Daarom zie je bij een breed gemetseld kanaal hogere poten dan bij een smalle pijp. Bij een schoorsteen met twee kanalen werkt één gedeelde hoed slecht, omdat de rook van het ene kanaal in het andere kan overslaan.
Materiaal en maatvoering van de kap
Roestvast staal is de gangbare uitvoering. Voor een gewone open haard volstaat de standaardkwaliteit, maar bij een houtkachel die veel condensaat en zuren produceert of bij een schoorsteen aan zee is een zwaardere legering verstandiger, omdat die beter tegen chloride en zure rookgassen kan. Verzinkt staal is voordeliger en gaat korter mee; de zinklaag verdwijnt eerst op de plek waar de rook langs strijkt. Koper wordt gekozen om het uiterlijk en past bij een pand met koperen goten. Voor de maat gelden twee vormen. Een kap voor een metalen pijp schuift eroverheen en wordt met stelschroeven vastgezet op de buitendiameter. Een kap voor gemetseld werk staat op een voetplaat of op klembeugels die in de bovenste voeg grijpen. Meet in dat geval de binnenmaat van het kanaal en de buitenmaat van het metselwerk.
Wanneer een ander model beter past
Een chinese hoed lost regen op en verder niets. Heb je last van terugslaande rook bij bepaalde windrichtingen, dan is een deflectorkap of een draaiende windkap de juiste keuze, want die gebruikt de wind om de trek juist te versterken. Zitten er vogels of wespen in het kanaal, dan wil je een uitvoering met gaas of een aparte vogelkap. Gebruik je het kanaal helemaal niet meer, dan is een gesloten afdekplaat met een kleine ventilatieopening beter dan een hoed: die houdt het kanaal droog en laat toch genoeg lucht door om schimmel te voorkomen. Bij een rieten dak in de buurt speelt vonkenvang mee, en dan hoort er fijnmazig gaas onder de kap. Beschrijf je klacht dus eerst en kies daarna het model, in plaats van andersom.
Wat de montage vraagt en hoe die wordt gerekend
Een kap plaatsen is een handeling van een kwartier en wordt per stuk gerekend, met de toegang als grootste factor eromheen. Op een plat dak of een lage aanbouw waar je met een ladder bij kunt, is het een kleine klus. Zit de schoorsteen midden op een hellend dak, dan is er valbeveiliging of een hoogwerker nodig en weegt die toegang zwaarder dan de kap zelf. Vraag daarom of het plaatsen kan meeliften met ander werk, bijvoorbeeld tijdens een gootbeurt of een schoorsteenveegbeurt. Wat er los bij hoort: het herstellen van de bovenste voegen als die zacht zijn, want klembeugels grijpen niet in vergane specie, en het aanbrengen van een afdekplaat op de kop van het metselwerk. Laat de schoorsteenveger het kanaal nakijken voordat er een kap op gaat.
De kap die de trek smoort
De fout die het vaakst tot klachten leidt is een hoed die te dicht boven de kanaalmond hangt. Dat gebeurt bij een universele kap die op een breed kanaal wordt gezet zonder de poten te verlengen, of bij een kap die na een storm is scheefgezakt. Het gevolg merk je binnen: de kachel trekt slecht, de rook slaat bij het aanmaken de kamer in en er komt sneller roetaanslag op het glas. In het kanaal zelf koelen de rookgassen af tegen het te lage schild, waardoor er condensaat en teer neerslaan op de bovenste meter. Dat is niet alleen vies maar ook brandgevaarlijk, want teer is de brandstof van een schoorsteenbrand. Controleer daarom na plaatsing of de kachel bij het aanmaken direct trekt en laat de kap hoger zetten als dat niet zo is.
Veelgestelde vragen
Mag er een chinese hoed op de afvoer van een cv-ketel?
Nee, niet zomaar. Een moderne ketel heeft een gesloten systeem met een concentrische pijp waarin de rookgassen naar buiten gaan en de verbrandingslucht naar binnen komt. Dat eindstuk is op de ketel afgestemd en mag je niet afdekken. Doe je het toch, dan kan het toestel in storing gaan of onvolledig verbranden. Vraag bij twijfel de installateur van de ketel.
Waarom fluit of tikt een schoorsteenkap?
Fluiten ontstaat als wind langs een scherpe rand of een smalle spleet strijkt, ongeveer zoals bij een fluitje. Tikken komt bijna altijd door uitzetting: het roestvast staal warmt op door de rookgassen en beweegt tegen de bevestiging. Beide zijn op te lossen door de kap iets ruimer af te stellen of een rubberen tussenstuk bij de klembeugel te plaatsen. Losse stelschroeven zijn de gebruikelijke oorzaak.
Kun je een schoorsteenkap zelf plaatsen?
Alleen als je veilig bij de schoorsteen kunt en op een vlak dak of een korte pijp werkt. Op een hellend pannendak stap je niet zomaar naar de nok; daar zijn dakhaken en een lijn voor nodig. Bedenk ook dat je met beide handen moet kunnen werken om de kap te stellen. De kap zelf plaatsen is eenvoudig, erbij komen is het risico.