Schoorsteen
Firemaster schoorsteen kap: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Firemaster is een merknaam die je tegenkomt bij een schoorsteenkap, de metalen kap boven op het kanaal. Zo'n kap houdt regen, blad en vogels buiten en kan bij windinslag de trek stabiel houden. Wat hij niet doet is een trekprobleem oplossen dat door een te ruim of te koud kanaal wordt veroorzaakt.
Wat een kap op de schoorsteen doet
Een open kanaal is een gat naar buiten waar alles in valt. Regen komt er rechtstreeks in en zakt tot op de bodem, waar het zich mengt met roet tot een zwarte drab die door het metselwerk trekt en op zolder of in de kamer als bruine vlek verschijnt. Blad en takjes hopen zich op bij een vernauwing, kauwen bouwen er in het voorjaar een nest in van soms tientallen centimeters dik, en dat blokkeert de afvoer volledig. Een kap sluit die weg af zonder de uitstroom te belemmeren: hij staat op poten boven de opening, zodat de rookgassen er zijwaarts onderuit kunnen. Bij een ongebruikt kanaal houdt hij bovendien de schacht droog, wat vochtplekken langs het metselwerk binnen voorkomt.
Statisch, draaiend of met een venturi-effect
De eenvoudigste uitvoering is een vaste kap: een plaat op poten, eventueel met gaas ertussen tegen vogels. Die houdt regen tegen en verder niets. Een draaikap heeft een windvaan en draait mee met de wind, zodat de uitstroomopening altijd aan de luwe zijde staat. Dat helpt bij woningen waar de wind vanaf een hoger gebouw, een dijk of een bomenrij op de schoorsteen slaat en de rook terugduwt. Een derde soort maakt gebruik van het venturi-effect: de vorm versnelt de langsstromende lucht boven de opening, waardoor er onderdruk ontstaat die de rookgassen meetrekt. Die werkt alleen als er wind staat, dus bij windstil weer valt het effect weg. Welke variant zinvol is, hangt af van de oorzaak van je klacht en niet van de folder.
Wanneer een kap helpt en wanneer je verder moet kijken
Zet een kap in bij regeninslag, bij vogels en bij terugslag die duidelijk met de windrichting samenhangt: het rookt alleen bij zuidwester storm, of alleen als het van een bepaalde kant waait. Verwacht er niets van bij de andere oorzaken van slechte trek. Een kanaal met een te grote doorsnede geeft trage, koude rookgassen en daar helpt alleen een voering met de juiste maat. Een kanaal dat te laag uitkomt ten opzichte van de nok blijft in de windvang staan, ook met een draaikap erop. En als de afzuigkap of de mechanische ventilatie de woning in onderdruk brengt, zuigt het huis de rook naar binnen, hoe goed de kap ook is. Laat de oorzaak vaststellen voordat je iets koopt.
Montage en hoe het wordt gerekend
Een kap gaat per stuk en de maat volgt de doorlaat van het kanaal of de buitenmaat van de betonnen afdekplaat. Bevestigen kan op twee manieren: met klembeugels die in het kanaal worden gespannen, of met ankers of pluggen in het metselwerk of in de plaat. Roestvast staal is bij een houtkachel de logische keuze, want rookgassen zijn zuur. De montage wordt per klus gerekend, en de toegang is een aparte post: op een lage aanbouw met een stevig opgestelde ladder is dit een klus die een handige klusser zelf kan doen, maar bij een schoorsteen op de nok van een woning kom je uit bij een steiger of hoogwerker. Laat de kap dan meteen meenemen tijdens een veegbeurt of ander dakwerk.
De kap die de trek juist verslechtert
De vrije doorlaat onder een kap moet minstens zo groot zijn als de doorsnede van het kanaal zelf. Bij een kap die te laag op de opening staat, is de ruimte tussen plaat en kanaal kleiner dan de buis eronder, en dan vormt de kap een vernauwing. De rookgassen stuiten daarop, de trek zakt in en de kachel begint te roken op het moment dat je hem net hebt aangestoken. Hetzelfde gebeurt met een fijnmazig vogelgaas boven een houtkachel: dat slibt binnen één stookseizoen dicht met roet en teer, waarna de afvoer bijna volledig sluit. Kies daarom een ruim gemaasd rooster of laat het gaas bij houtstook weg, en controleer de kap na elk seizoen op aanslag en op losgetrilde beugels.
Veelgestelde vragen
Kan een schoorsteenkap eraf waaien?
Bij een slecht bevestigde kap wel, en dat is levensgevaarlijk voor wie eronder loopt. Klembeugels kunnen loskomen door trillingen en door het uitzetten van metaal, en ankers in verweerd metselwerk verliezen hun grip. Laat de bevestiging bij elke veegbeurt controleren en kies bij een hoge, vrijstaande schoorsteen voor doorgaande bevestiging in plaats van klemmen die alleen op wrijving werken.
Past elke kap op elk kanaal?
Nee. Op een gemetseld kanaal met een betonnen afdekplaat gaat een universele kap, mits de maat klopt. Zit er een roestvast stalen voering in, dan hoort daar een kap op die op de voering aansluit en niet op het metselwerk. Bij een dubbelwandig systeemkanaal moet je het merkeigen eindstuk gebruiken, anders vervalt de beoordeling van het systeem en dat kan bij schade gevolgen hebben.
Houdt een kap kauwen echt uit de schoorsteen?
Ja, mits er een rooster in zit met openingen die klein genoeg zijn om een vogel tegen te houden. Kauwen zoeken in maart en april een schacht en laten takken vallen tot er een bodem ontstaat. Een nest kan een kanaal in enkele weken dichtzetten. Plaats de kap dus buiten het broedseizoen en controleer eerst of er geen vogels in zitten voordat je de opening sluit.