Overig dakwerk
Golfplaten dak maken: waar je op moet letten
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Een golfplaten dak maken begint bij de gordingen, want die bepalen de overspanning en dus de plaatdikte. Je schroeft altijd op de golftop met een dichtingsring, houdt zijdelings één golf overlap aan en in de lengterichting minstens vijftien centimeter. De minimale helling verschilt per materiaal en staat in het legvoorschrift.
Welke golfplaat bij welk gebouw past
Er zijn vier gangbare soorten. Vezelcement is de zware, stugge plaat die je op oudere schuren en stallen ziet; hij ademt, is brandwerend en gaat lang mee, maar hij is breekbaar en zwaar te tillen. Bitumengolfplaat is licht, buigzaam en goedkoop, en daarmee populair op tuinhuizen; hij vraagt wel meer helling en meer gordingen omdat hij doorzakt. Stalen golfplaat, al dan niet met een kunststof coating, is licht en sterk en wordt op carports en loodsen gebruikt. Doorschijnende platen van polycarbonaat of polyester hebben hetzelfde golfprofiel en worden er als lichtstrook tussen gelegd. Kies het profiel eerst, want de golfmaat bepaalt welke platen je later kunt bijbestellen. Een dak met een verouderd profiel is over tien jaar niet meer aan te vullen zonder alles te vervangen.
Gordingen, overspanning en waar je mag lopen
De gordingen liggen dwars op de looprichting van de golf en dragen de platen. Hoe groter de afstand tussen twee gordingen, hoe dikker of steviger de plaat moet zijn. Voor bitumengolfplaat is een afstand van vijfenveertig tot zestig centimeter gebruikelijk; voor vezelcement en staal kan het ruimer. De fabrikant geeft daar een tabel bij, en die tabel is bindend, want doorbuiging tussen twee gordingen laat water in de overlap staan. Belangrijker nog is dat je op geen enkele golfplaat mag lopen, ook niet op staal. Vezelcement breekt zonder waarschuwing en dat is een val door het dak. Gebruik altijd een loopplank of een dakladder die op twee gordingen rust en verdeel je gewicht. Dat geldt ook bij het aanbrengen zelf, niet alleen bij later onderhoud.
Overlap, helling en de plek van de schroef
Werk van beneden naar boven en van de heersende windzijde af, zodat de overlappen van de wind af wijzen. Zijdelings overlap je één hele golf; bij een dak dat veel slagregen vangt neem je er twee. In de lengte hangt de overlap af van de helling: hoe flauwer het dak, hoe langer de overlap moet zijn, en onder de vijftien graden houdt bijna geen enkel profiel het meer droog. De schroef gaat door de top van de golf, nooit in het dal. In de top staat het water niet en drukt de dichtingsring op een droge plek; in het dal loopt al het water precies over het gat. Boor bij vezelcement en bij staal het gat voor met een ruimere diameter dan de schroef, zodat de plaat bij temperatuurwisseling kan bewegen zonder te scheuren.
Wat het maken vraagt aan materiaal en dagen
Laat je het uitvoeren, dan gaat een golfplatendak per vierkante meter of per plaat, waarbij de gordingen, de nokstukken, de windveren en de bevestigers apart worden benoemd. Bij een klein dak weegt de toegang zwaarder dan het oppervlak, dus dan begroot een dakdekker het als één klus. Wat er los bij hoort: het verwijderen en afvoeren van de oude bedekking, eventueel herstel van de gordingen en de dakrandafwerking. Doe je het zelf, dan is het aantal handen de bepalende factor. Grote platen vangen wind als een zeil en zijn met twee personen aanzienlijk sneller en veiliger te leggen dan alleen. Reken voor een carport op een dag met twee mensen en voor een schuurdak op twee dagen, waarbij het voorwerk aan de gordingen de meeste tijd vraagt.
Condens onder een stalen plaat
De klacht die na de eerste winter binnenkomt, is druppelvorming aan de onderzijde. Staal geleidt warmte snel en koelt 's nachts sterker af dan de lucht eronder. Vochtige lucht die tegen dat koude plaatstaal komt, slaat neer als condens en valt naar beneden, precies alsof het dak lekt. Bij een garage met een auto erin, een schuur met tuinaarde of een stal is dat vocht ruim voorhanden. De oplossing zit niet in kitten maar in het bestrijden van de oorzaak: kies platen met een anticondensvlies aan de onderzijde, dat het vocht vasthoudt tot het overdag weer verdampt, of zorg dat er onder het dak lucht kan doorstromen via openingen bij de nok en bij de dakvoet. Vezelcement heeft dit probleem nauwelijks, omdat het materiaal zelf vocht opneemt en weer afgeeft.
Veelgestelde vragen
Kun je nieuwe golfplaten over de oude leggen?
Technisch kan het als de gordingen het extra gewicht dragen en de profielen op elkaar passen, maar het is zelden verstandig. Tussen de twee lagen ontstaat een holle ruimte waarin condens blijft hangen, en je kunt de staat van de onderliggende constructie niet meer zien. Bij oude platen speelt bovendien de vraag of er asbest in zit, en dan is eroverheen bouwen geen optie.
Hoeveel helling heeft een golfplatendak minimaal nodig?
Dat verschilt per materiaal en staat in het voorschrift van de fabrikant. Bitumengolfplaat vraagt doorgaans meer helling dan vezelcement of staal, en bij elke flauwere helling hoort een langere lengteoverlap. Onder de tien graden is een golfplatendak geen goede keuze meer; dan is een gesloten bedekking zoals EPDM logischer. Een steiler dak vergeeft bovendien meer bij een minder nauwkeurige overlap.
Welke schroeven horen bij golfplaten?
Zelfborende schroeven met een geïntegreerde afdichtring van EPDM en een dichtplakkende kop. De lengte kies je zo dat er minstens drie centimeter in de gording grijpt, gemeten vanaf de golftop en dus inclusief de golfhoogte. Draai ze aan tot de ring net zichtbaar uitzet en niet verder; te vast aandraaien vervormt de golf en dan lekt het juist bij de schroef.