Schoorsteen
Hoe vaak schoorsteen vegen?
Bijgewerkt op · Redactie Dakdekkercentraal
Hoe vaak je de schoorsteen laat vegen hangt af van de brandstof en van het aantal stookuren. Bij een open haard of houtkachel die je regelmatig gebruikt is één keer per jaar het minimum en bij intensief stoken twee keer. Een gaskanaal kan doorgaans toe met een controle om de twee jaar.
Wat er in het kanaal gebeurt tussen twee beurten
Bij verbranding komen naast rook ook onverbrande gassen en waterdamp vrij. Zolang die heet zijn, gaan ze mee naar buiten. Koelen ze onderweg af tot onder ongeveer honderdvijftig graden, dan condenseren de teerachtige bestanddelen op de kanaalwand. Zo ontstaat roet, en bij smeulend stoken of met vochtig hout ontstaat de harde, glimmende variant die glansroet heet. Dat spul is zelf brandbaar en het is de directe oorzaak van vrijwel elke schoorsteenbrand. Hoe kouder je kanaal, hoe sneller de afzetting groeit; een schoorsteen tegen een buitenmuur of een ongeïsoleerd kanaal op zolder is daarom eerder toe aan een beurt dan een kanaal dat door het warme deel van het huis loopt. De laagdikte bepaalt bovendien de trek, en een slechtere trek geeft weer meer roet.
Per brandstof een ander ritme
Voor hout en voor een open haard geldt minstens één keer per jaar, aan het eind of aan het begin van het stookseizoen. Stook je bijna dagelijks in de winter, dan is twee keer per jaar de verstandige lijn, met de tweede beurt halverwege het seizoen. Voor een pelletkachel is de frequentie hoger omdat pellets fijne as geven die zich in de bochten ophoopt; de fabrikant schrijft dat meestal in draaiuren voor en niet in maanden. Voor een gaskachel of een cv-ketel met een open verbranding volstaat een controle om de twee jaar, waarbij het meer om de trek en om vogelnesten gaat dan om roet. Voor een gesloten hr-ketel met een concentrische afvoer is vegen niet aan de orde; die valt onder het onderhoud van de ketel zelf.
Wat er in een veegbeurt hoort te zitten
Een schoorsteenveger rekent per kanaal en niet per uur, en een tweede kanaal in hetzelfde huis is tijdens hetzelfde bezoek aanzienlijk voordeliger dan een losse afspraak. In de beurt hoort meer dan het borstelen: het opvangen en afvoeren van het roet, een controle van de aansluiting van de kachel op het kanaal, een blik op de kap en op het metselwerk boven het dak, en een trekmeting of rookproef om te zien of het kanaal doet wat het moet doen. Daarna volgt een veegbewijs met de datum en de bevindingen. Vraag daar altijd om, ook als de veger het niet uit zichzelf aanbiedt. Wat er los bij komt is het frezen van glansroet, het verwijderen van een vogelnest en eventueel herstel van voegwerk of van de kap.
Verzekering, gemeente en huurcontract
Er bestaat geen landelijke veegplicht voor particulieren, maar op drie plekken kan er wel een verplichting liggen. Sommige gemeenten hebben in de plaatselijke verordening staan dat kanalen periodiek geveegd moeten worden; dat verschilt per gemeente. Verzekeraars nemen in de polisvoorwaarden voor woningen met een houtkachel of open haard vaak op dat het kanaal jaarlijks door een vakman moet worden onderhouden, en na een brand vragen ze het bewijs op. En in huurcontracten staat het vegen doorgaans bij de huurder, als onderdeel van het kleine onderhoud. Kijk dus in je polis en in je huurovereenkomst voordat je besluit dat het wel een jaartje kan wachten. De kosten van een beurt vallen in het niet bij een afgewezen brandclaim.
De signalen die niet op de kalender staan
Er zijn momenten waarop je niet op de jaarlijkse beurt wacht. Slaat de rook bij het aanmaken de kamer in terwijl dat eerder niet gebeurde, dan is de trek verminderd en kan er een blokkade zitten. Ruik je in de zomer een scherpe, zure lucht bij de haard, dan trekt vocht door de roetlaag heen en is er een flinke afzetting. Hoor je in het voorjaar geritsel, dan zit er een vogelnest in, en dat is de meest voorkomende volledige verstopping. Ook na een periode van stoken met vers of nat hout laat je eerder kijken, want juist dat geeft glansroet. En bij een verhuizing naar een huis met een bestaande haard laat je het kanaal altijd eerst inspecteren, ongeacht wat de vorige bewoner zegt.
Veelgestelde vragen
Kun je een kanaal laten vegen dat je nooit gebruikt?
Verstandig is het wel, ook al is er geen roet. Een ongebruikt kanaal is een aantrekkelijke nestplaats voor vogels en soms voor marters, en het metselwerk binnenin verweert door vocht dat via de kap binnenkomt. Bij verkoop van de woning wordt er bovendien vaak naar gevraagd. Zet er in ieder geval een kap of een rooster op zodat er geen regen en geen dieren in kunnen.
Wat als de veger zegt dat het kanaal afgekeurd is?
Vraag om de bevinding op papier met foto's, en om welke norm of welk gebrek hij bedoelt. Een scheur in de voering, een verzakt kanaal of een te korte schoorsteen ten opzichte van de nok zijn reële redenen om te stoppen met stoken. Twijfel je, vraag dan een tweede beoordeling met een camera-inspectie aan bij een ander bedrijf. Dat kost een bezoek en voorkomt een onnodige renovatie.
Vegen voor of na het stookseizoen?
Beide werkt, en ze hebben elk een voordeel. Vegen in het voorjaar haalt het zure, vochtaantrekkende roet uit het kanaal voordat de zomer begint, wat de aantasting van het metselwerk beperkt. Vegen in het najaar geeft je een schoon kanaal en een verse controle vlak voordat je begint met stoken. Kies je één moment, plan het dan buiten oktober en november, want dan zijn vegers het drukst.